Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/741 K.2024/408

....

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 30/10/2023

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkile ait ... plakalı araçda 31/12/2022 tarihinde saat 10.00 sularında, kırmızı ışıkta beklediği sırada, davalı ... numaralı poliçeyle sigortalanmış olan ... plaka sayılı, -.... 'den kiralanan,kiralık aracın sürücüsü ... aracın ön kısımlarıyla müvekkile ait aracın arka kısımlarına çarpması sonucunda müvekkilin aracı ağır hasarlandığını beyan ederek Fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 100,00-TL değer kaybı , 100,00-TL ikame araç bedeli tazminat miktarının davalı gerçek kişiler yönünden 31/12/2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi,

davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı sigorta vekili dilekçesinde özetle; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, ikame araç bedelinin poliçe kapsamında bulunmadığını, faize itiraz ettiklerini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karışan araç, diğer davalı ...'a kiralandığını, İlgili aracın işleten sıfatı kiracı...'a geçtiğinden dolayı davada taraf sıfatımız bulunmadığını, davacının aracının pert olmuş olması nedeniyle değer kaybı istenemeyeceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....vekili dilekçesinde özetle; Sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, pert olan araç için değer kaybından da sorumlu olunmayacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELLİLER

Kaza tespit tutanağı Sigorta hasar dosyası örneği Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı tazminatı ve ikame araç bedeli tazminat istemine ilişkindir. Davalı vekili zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı anlaşıldığından itirazın reddine karar verilmiş olup yargılamaya devam olunmuştur. Davalı şirket tarafından gönderilen hasar dosyasının incelenmesinde; kazaya karışan aracın 25/08/2022- 25/08/2023 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesiyle sigortalandığı görülmüştür.

Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan bilirkişi raporunda ise özetle. Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın Trafik kazasının oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, Davacı sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kusursuz olduğu, Dava konusu araçta 31/12/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan hasarın giderilme bedelinin ekonomik olmaması nedeni ile aracın pert olduğu,

pert olan araçta değer kaybının söz konusu olamayacağı, Dava konusu ... plaka sayılı ... marka araç 31/12/2022 tarihindeki trafik kazası nedeni ile pert olduğu yeni bir araç satın alabilmek için 30 günün makul olacağı, bu süre içerisinde muadil bir aracın sürücüsüz, yakıt, işletme giderleri, otoyol, köprü, tünel ücretleri ile trafik cezaları hariç olmak üzere amortisman düşülerek günlük kiralama bedelinin 250 TL olacağı 30 günlük kiralama ( ikame araç bedelinin ) bedelinin ortalama 7.500 TL olacağı mütalaa olunmuştur.

Davacı vekili 29.05.2024 tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesi sunmuş olup bu dilekçe davalılara tebliğ edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi delaletiyle 85. maddesine göre, davalılar aracın işletilme halinde neden olduğu zararlardan sorumludur.

Değer kaybı talebi bakımından; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “sigortanın kapsamı” başlıklı A.1. maddesi uyarınca, sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Yani araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kapsamı içinde olup davalı taraf aracının trafik sigortası şirketinin de değer kaybı zararından sorumlu bulunduğu açıktır....Değer kaybının poliçe teminatı kapsamındadır.

Araç mahrumiyet bedeli bakımından; davalı sigorta şirketi, ZMSS poliçesi gereği davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı ile sınırlı olarak zarardan sorumlu olup, ZMSS Genel Şartları'nın A.6-k. maddesi gereği, dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç kira bedelinden (araç mahrumiyet bedelinden) davalı trafik sigortacısının sorumluluğunun bulunmamaktadır.

34 FPY 801 plakalı aracın kiralayan konumunda bulunan davalı... vekilinin, işleten olunmadığına yönelik itirazlarına gelince;

"İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde. “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatı belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçütten yararlanılmıştır. Şekli ölçüte göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüte göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüttür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise. “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler dikkate alındığında tanzim edilen kira sözleşmesinin 2 gün olarak kısa süreli olarak tanzim edildiği anlaşıldığından davalı ...’un işleten sıfatının bulunduğu anlaşılmıştır

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait araç ile davalı ...’ın sürücüsü, diğer davalı Otokoç Otomotiv’in işleteni olduğu, diğer davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın 31.12.2022 tarihinde karıştığı kazada davacıya ait aracın değer kaybına uğradığı, araç mahrumiyet zararı olduğu belirtilerek iş bu davanın açıldığı,

mahkememizce alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda söz konusu kaza nedeniyle davacının aracının pert olması nedeniyle değer kaybı olmayacağı, davacı vekili, ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli )ni davalı sigorta şirketinden de talep etmişse de; davalı sigorta şirketi, ZMSS poliçesi gereği davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı ile sınırlı olarak zarardan sorumlu olup, ZMSS Genel Şartları'nın A.6-k. maddesi gereği, dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç kira bedelinden (araç mahrumiyet bedelinden) davalı trafik sigortacısının sorumluluğunun bulunmadığı,

bilirkişi raporu ile tespit edilen 7.500-TL araç mahrumiyet bedelini yalnızca davalılar...’dan isteyebileceği kanaatine varılmakla.

Davanın Kısmen Kabulü ile; , 7.500-TL ikame araç bedeli alacağının, 100,00-TL’sinin dava tarihi olan 30/10/2023 tarihinden, 7.400-TL’sinin ise ıslah tarihi olan 29.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, değer kaybı tazminatı talebinin reddine, davalı ...aleyhine açılan araç mahrumiyet bedeli tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

...