Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/189 K.2024/909

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/189 Esas - 2024/909

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/189 Esas

KARAR NO : 2024/909

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/03/2024

KARAR TARİHİ : 25/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...'dan aldığı 09.02.2012 tarihli Üretim Lisansı kapsamında Geres ...

de rüzgar enerjisine dayalı elektrik üretim faaliyet yaptığı, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca

yürürlüğe konulan rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak için yapılan başvurulara ilişkin

Yarışma Yönetmeliği uyarınca yapılan yarışma sonucunda Sayalar-Akhisar enerji iletim hattına

bağlanma hakkını müvekkili şirketin kazandığını, bu nedenle müvekkili şirkete ait üretim tesisinin

ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün

yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl boyunca davalı ...'a ... katkı payı bedelinin ödenmesi ile

ilgili hüküm ve şartları içermek üzere taraflar arasında 15.12.2011 tarihli ... Katkı Payı

Anlaşması ve akabinde de 07.04.2016 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, huzurdaki

davaya konu faturanın 07.04.2016 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması uyarınca kesildiğini, davalı tarafından müvekkil şirkete ... katkı Payı Anlaşması uyarınca 2023 yılı ... katkı

payının ödenmesi amacıyla 17.01.2024 tarihli KDV dahil 56.518.684,28 TL fatura tahakkuk

ettirildiğini, bu faturanın ihtirazi kayıtla ödenmek zorunda kalındığını, davalı ...'ın 2023 yılına

ilişkin olarak gönderdiği faturadaki Katkı Payı bedelinin Yarışma Yönetmeliği ve ... Katkı Payı

Anlaşmasına aykırı şekilde hesaplanmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Yarışma Yönetmeliği'nin 9.1 ve taraflar arasında imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması 3.m.

hükümlerine göre ... Katkı Payı Hesaplama formulünün Toplam ... Katkı Payı tutarı = kr*E*TÜFE şeklinde olduğunu, formülden de anlaşılacağı üzere teklif fiyatı olan “kr” un her yıl sabit

olduğunu, formüldeki değişken unsurun her yıl gerçekleşecek olan TÜFE oranı olduğunu, yönteminin Yönetmeliğe ve Anlaşmaya aykırı olduğu, ancak davalı ...’ın ... katkı payı bedelini Yönetmeliğin eki olan Teklif Mektubuna dayananarak teklif fiyatını teklif yılından

itibaren TÜFE ile kümülatif olarak güncelleyerek hesapladığını, bu hesaplama yönteminin

Yönetmeliğe ve taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olduğunu,

... katkı payı tutarında teklif tarihinden itibaren güncelleme yapılmasının yarışma

yönetmeliğine ve ... katkı payı anlaşmasına aykırı olduğunu, güncelleme işleminin tesisin geçici kabulünün yapıldığı yıl itibariyle

başlaması gerektiğin, bu nedenle de henüz tesisin geçici kabulü yapılmadan güncelleme

yapılmasının Yönetmeliğe ve ... Katkı Payı Anlaşmasına aykırılık teşkil ettiğini beyanla fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalması kaydıyla, davalı ... tarafından

taraflar arasındaki Anlaşma hükümlerine aykırı olarak tahakkuk ettirilen 17.01.2024 tarihli ve

TEE2024015800236 sayılı fatura nedeniyle ihtirazi kayıtla fazladan ödenen şimdilik 570.000,00-

TL’nin, ödeme tarihi olan 31.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan TCMB’nin değişen

oranlarda en yüksek ticari avans faizi ve yargılama giderleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Kasım 2007 tarihinde alınan Rüzgar Enerji

Santralı başvuruları arasından, aynı saha ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun

yapıldığı durumlarda, sisteme bağlanacak olan/olanları belirlemek için Teşekküllerince 15.02.2011-13.09.2011 tarihleri arasında 13 farklı pakette ve teklif edilen ... katkı payı miktarları üzerinden

gerçekleştirilen ... kapasite tahsis yarışmaları ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 MW ...

için ... kapasitesi tahsis edildiğini, ... tarafından söz konusu projelerin lisanslandırma sürecinin

başlatıldığını, Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına

İlişkin Yarışma Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde yapılan yarışma sonucunda Sayalar

Akhisar EİH üzerinden sisteme bağlantı hakkı kazanan davacı firma ile Teşekkülleri arasında Geres

... projesi için davacı şirkete ait üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten

başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca

müvekkil ...'a ödemeyi taahhüt ettiği Rüzgar Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Santrali (...)

Katkı Payı bedelinin ödenmesi konulu "... Katkı Payı Anlaşması" imzalandığını, davacı şirket tarafından ... yarışmalarına teklif verilmesi sırasında imzalanarak

müvekkili kuruma sunulan Teklif Mektubu Formundaki;"İdarenizce 06.09.2011 tarihinde, Geres ...

Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün

belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul

ettiğini, düzenlemeler uyarınca, müvekkili tarafından (dava konusu fatura da dahil) ... katkı payı faturalarının,

Yönetmeliğin 9. Maddesi ile Yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate

alınarak hesaplandığını, tüm ilgili şirketlere aynı şekilde gönderildiğini, başka bir deyişle katkı payının

Yönetmelik gereğince bu şekilde hesaplanmasının bir zaruret arz ettiğini, 4628 sayılı Kanununun sürece ilişkin 5. maddesinin 3 fıkrası 2008 yılında yürürlüğe girmiş

olup ... tarafından yayımlanan Yarışma Yönetmeliğinin yürürlük tarihinin ise; 22.09.2010

olduğu, davacının, bu yasal çerçevede, 2011 yılında yapılan yarışmalara özgür iradesi ile katıldığını,

Teşekkülleri aleyhine açılan ve ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/166 E. sayılı

(birleşen) dosyası ile görülen, aynı konu hakkındaki bir diğer davada da, Mahkemenin 10.04.2018

tarihli ve 2018/260 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın reddine verildiği, dolayısıyla,

müvekkili Teşekkül tarafından ... katkı payı tutarının, Yarışma Yönetmeliği ve bu Yönetmeliğin (aynı

tarihte yayımlanan) ekleri, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşması hükümleri bir bütün

halinde değerlendirilerek hesaplanmasının konuya ilişkin mevzuatın gereği olduğunu, Teşekkülleri tarafından düzenlenen dava konusu ... katkı payı faturasının hukuka aykırılığının bulunmadığını beyanla öncelikle davanın idari yargı yolunun görevli olması nedeniyle usulden reddine, aksi kanaat

halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine karar verilmesi talep

edilmiştir.

DELİLLER

- Taraflar arasında imzalanan "... Katkı Payı Anlaşması" -... katkı payı faturası -Banka ödeme dekontları -Bilirkişi heyeti raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ... Katkı Payı Anlaşmasına istinaden tanzim edilen fatura nedeni ile yapıldığı ileri sürülen fazla ödemenin istirdaden tahsili istemine ilişkindir. Dosyamıza sunulan banka dekontunun incelenmesinden, dava konusu 17.01.2024 tarihli, TEE2024015800236 seri nolu ve KDV dâhil toplam 56.518.684,28-TL bedelli ... katkı payı faturasının davacı Şirket tarafından davalı kuruma 31/01/2024 tarihinde ihtirazi kayıt konularak ödendiği ve banka ödeme dekontunun istirdat istemine dayanak olmak üzere dosyamıza sunulduğu anlaşılmıştır.

Dosyamızda her ne kadar davalı vekili tarafından yargı yolu görevsizlik itirazında bulunularak dava dosyasının olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması talebine istinaden Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi talep edilmiş ise de; emsal nitelikteki Uyuşmazlık mahkemesi ve istinaf mahkemesi kararlarında işbu dava konusu uyuşmazlıkta davaya bakmaya görevli yargı yerinin adli yeri olarak belirlendiği ve bu nedenle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu,

usul ekonomisi ilkesi de dikkate alındığında olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması talebinin dosyamızın gereksiz yere sürüncemede kalmasına ve yargılamanın uzamasına sebebiyet vereceği anlaşılmakla; bahse konu talep Mahkememiz'ce yerinde görülmemiştir. (Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı'nın 02/12/2024 tarih, 2024/412E., 2024/567 K. , 04/11/2024 tarih, 2024/297E., 2024/504 K. ve 07/10/2024 tarih, 2024/145E., 2024/456 K. sayılı ilamları ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 23.H.D.

Başkanlığı'nın 23.05.2024 tarih, 2023/869 E., 2024/791K. ve 23.02.2023 tarih, 2023/240 E., 2023/339K. sayılı ilamları) Dosyamızda davacı şirketin davalıdan istirdaden talep edebileceği ... katkı payı alacağı mevcut olup-olmadığı konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan ... katkı payı anlaşması, konu ile ilgili olarak yürürlükteki ... katkı payı yönetmeliği ile Teklif mektubu esas alınarak ayrı ayrı ve alternatifli hesaplamalar yapılarak hesaplanan miktarlar belirtilmiş, hesaplamaya yol gösterici olarak kabul edilen ...

BAM ilamlarına göre 2023 yılı ...

üretimi kapsamında davalı ...’a ödemesi gereken bedelin KDV dahil toplam 8.956.303,20-TL olarak, dava kapsamında fazladan ödediği alacak tutarının ise toplam 47.562.381,08 -TL

olarak hesaplandığı,

... Katkı Payı Anlaşmasının 1. maddesinde tesisin ilk devreye girdiği tarihten

itibaren 20 yıl süre ile ... Katkı Payının ...’a ödenmesi ve 20 yıl süreyle güncellenerek

ödeme yapılması öngörüldüğünden Anlaşmanın 3. maddesinde yer verilen Katkı Payı

hesabında ilk üretim yılının 2014 olmasına bağlı olarak 2014-2023 yıllarındaki TÜFE

oranına göre Anlaşmada yer alan birim fiyatın kümülatif güncellenerek Katkı Payı Bedelinin

tespiti gerekeceğinin düşünülebileceği, bu durumda ise; davacının sorumlu olacağı ... Katkı Payı

bedelinin 44.132.842,34-TL ve fazladan ödediği alacak tutarının ise; 11.637.827,66 -TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapor içeriğindeki tespit ve değerlendirmeler dosya kapsamındaki verilere ve denetime uygun görülmekle bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir. Dosyamız kapsamında sunulan fatura ile ödeme dekontlarına göre; davalı ... tarafından davacı şirkete üretim lisansı kapsamında düzenlenen 17.01.2024 tarihli, TEE 2024015800236 seri nolu ve KDV dâhil toplam 56.518.684,28-TL bedelli faturanın tamamının davalı kuruma 31/01/2024 tarihinde ödendiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Konu ile ilgili olarak taraflar arasındaki ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. Maddesinde aynen;"Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 0,07 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır.

Toplam ... Katkı Payı Tutarı=kr x E x TÜFE

Kr=Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş,

E=Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi Üretimi (kWh)

TÜFE=Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi." düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

Dosya kapsamında tarafların iddia ve savunmaları gözetildiğinde; yargılama konusu uyuşmazlık, her yıl yapılacak güncelleştirmede esas alınacak ... Katkı Payı hesaplaması birim fiyatının teklif mektubuna göre mi yoksa ... Katkı payı sözleşmesine göre mi yapılacağı ve TÜFE artışlarının kümülatif olarak hesaplanıp hesaplanmayacağı noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere; Türk Borçlar Hukukuna göre sözleşmeye bağlılık ve sözleşme serbestisi ilkeleri bulunmakta olup bu ilkelere göre sözleşmenin aynen uygulanması esastır. Sözleşme öncesi yapılan teklifler icap mahiyetinde olup sözleşme imzalandıktan sonra artık icaplar değil sözleşme hükümleri geçerlidir. Taraflar arasında düzenlenen ... Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı açık bir şekilde düzenlenmiş olup, söz konusu düzenleme aynı zamanda yönetmeliğe de uygundur. Yani sözleşme yasa ve ahlaka da aykırı olmadığı için geçerli olup tarafların anayasası sayılan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerekir.

Sözleşme ve yönetmeliği göre ... Katkı Payı hesaplama formülü toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksinin çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak alınması gerekir.

Sözleşme ve yönetmelikte enflasyondaki yıllık fiyat artışlarının kümülatif olarak hesaplanacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle, sözleşme hükümleri esas alınarak birim fiyat tespit edildikten sonra sözleşme dönemi içerisinde düzenlenen dava konusu fatura yönünden önceki yılları da kapsar şekilde kümülatif olarak değil; sadece fatura konusu yıla ilişkin TÜFE endeksi esas alınarak güncelleme yapılarak davacı Şirketin davalı kuruma ödemesi gereken ...

Katkı payı miktarının tespiti zorunludur. (Nitekim, ... 23. Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlığı'nın 2017/1552 esas, 2019/272 karar sayılı ilamı da bu doğrultudadır.)

Bu bağlamda, değinilen sözleşme hükümleri ve emsal kararlar çerçevesinde yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ... katkı payının hesaplanmasında taraflar arasında imzalanan ... katkı payı Anlaşması hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Zira, sözleşmenin bağlayıcılığı ilkesi gereğince davacı Şirket ve davalı kurum, imzaladıkları ... katkı payı anlaşması hükümleri ile bağlı olup sözleşme ile bağlılık (pacta sund servanda) ilkesi gözetildiğinde; ... katkı payı anlaşması hükümleri uygulanarak katkı payının tespiti gerekmektedir.

Daha açık bir anlatımla, sözleşme hükmü haline dönüştürülmediği anlaşılan ve hukuken icap olarak kabulü gereken teklif mektubundaki hesaplama formülünün ... katkı payının hesaplanmasında esas alınması hukuken mümkün değildir. Taraflar arasında düzenlenen ...

Katkı Payı anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı yoruma imkan vermeyecek netlikte ve açık bir şekilde düzenlenmiş olup söz konusu düzenleme, aynı zamanda yukarıda değinilen yönetmelik hükümlerine de uygundur. Bu çerçevede sözleşme ve yönetmeliğe göre ... Katkı Payı hesaplama formülü toplam ...

Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak alınması gerekir.

Yukarıda değinilen sözleşme ve yönetmelik hükümleri arasında enflasyondaki yıllık fiyat artışlarının kümülatif olarak hesaplanacağına dair açık ve tarafları bağlayıcı nitelikte bir hüküm yer almamaktadır. Aksine, anlaşmada her yıl bir önceki yılın birim fiyatı esas alınarak güncelleme yapılacağı öngörülmekte olup ... katkı payı anlaşmasının 1.maddesi gereğince tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile ... Katkı Payının ...’a ödenmesi öngörülmektedir.

Bu itibarla, Mahkememiz’ce açıklanan gerekçelerle; dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda yer alan alternatif hesaplamalardan değinilen anlaşmanın 3. maddesine uygun hesaplamayı içeren hesaplama Mahkememiz'ce benimsenerek hükme esas alınmak gerekmektedir. Buna göre; değinilen hesaplama yöntemine göre dava konusu toplam 56.518.684,28-TL bedelli fatura kapsamında davacı şirketin 2023 yılı ...

üretimi kapsamında davalı ...’a ödemesi gereken bedelin KDV dahil toplam 8.956.303,20-TL olup söz konusu miktarın toplam fatura bedelinden mahsubu sonrasında ise; davacının ödemekle yükümlü olmadığı halde ihtirazi kayıt ile ödediği ve davalıdan istirdaden talep edebileceği fazla ödeme miktarının ise; 47.562.381,08-TL

olduğu saptanmış olup davanın kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

Dosyamızda davadan önce TBK'nın 117. maddesi hükmüne uygun olarak miktar ve ödeme talebi içeren bir ihtarname keşide ve tebliğ edilerek davalının usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğünün iddia ve ispat edilemediği gözetilerek hüküm altına alınan (kısmi) dava konusu 570.000,00-TL alacağa dava, ıslah konusu bakiye alacağa ise; ıslah tarihinden itibaren temerrüt faizi (avans) yürütülmesi gerekmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 23.H.D. Başkanlığı'nın 12.04.2023 tarih, 2021/1120 E. , 2023/680K. Sayılı ilamı)

Açıklanan gerekçelerle; davanın kabulü ile; dava konusu dava konusu toplam 47.562.381,08-TL alacağın 570.000,00-TL’lik kısmının dava, bakiyesinin ise, ıslah tarihi olan 17/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm altına alınan alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri : 435,00-TL 2-Bilirkişi ücreti :+ 9.000,00 -TL

TOPLAM : 9.435,00-TL