Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/478 K.2024/600

T.C. ANKARA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : Esas

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/07/2024

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının (eser sözleşmesinden kaynaklanan) yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili dava dilekçesi ile;...

İhale Kayıt Numaralı " ...." ihalesinin müvekkil şirket üzerinde kaldığını, davacı şirket ile...ı'na bağlı... arasında 30/05/2022 tarihinde ihalenin ...numaralı 22 adet lazer verici kısmına ilişkin sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmenin davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı biçimde feshedildiğini, fesih işleminin akabinde sebep olduğu 19/04/2024 tarihinde ...de yayımlanarak tesis edilen "Tüm Kamu İhalelerinden 1 Yıl Süre İle Yasaklama" işlemi tesis edildiğini.

Müvekkil şirketin sözleşmesinin haksız ve hukuka aykırı biçimde feshedilmesi ve yasaklama işlemi tesis edilmesine sebep olunması nedeniyle gerek müvekkil şirketin bu proje için sarf ettiği ve sözleşme bedelini aşan harcamalarının karşılıksız kalması sebebiyle uğradığı zarar gerekse haksız fesih dolayısıyla uğranılan ticari kayıp sebebiyle 1.000,00-TL'nin, Sözleşme kapsamında davalıya verilen ve fesih sebebiyle irat kaydedilen 320.760,00-TL'nin haksız yere irat kaydedildiği günden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile tahsillini talep ve dava etmiştir

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak fesih edilmesi ve ihalelerden yasaklılık kararı verilmiş olması nedeniyle uğranılan zararın tazmini ile irat kaydedilen teminatın iadesi istemine ilişkindir. Dosyamızda davalı tarafın ...olması nedeni ile öncelikle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

Ticari davalar ise; aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın sözkonusu düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Bu bağlamda, ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Nispi ticari davalar ise; her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre; bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Üçüncü grup ticari davalar ise; yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Somut olayda uyuşmazlık, taraflar arasında yapılan eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve .... mahkemesi'nin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması zorunludur. Davalı ....nın tacir sıfatı bulunmadığından görevli mahkemenin .... olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir (HMK m.1). Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden sayıldığından yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (HGK 14.04.2004 tarih ... Esas... sayılı kararı).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, tarafların iddia ve savunmaları, ve diğer belgelerin incelenmesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında yapılan eser sözleşmesinden kaynaklandığı, daval...nın 6102 sayılı TTK 12 maddesi kapsamında kalan tacir olmadığı ve eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da mutlak ticari dava sayılmadığından açılan bu davada .... Mahkemesinin görevli olduğundan davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle (HMK 114/1-c, 115/2) davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır