Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/761 K.2025/231

...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/11/2024

KARAR TARİHİ : 27/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket tarafından“3 Adet Buz Makinesi Alımı” için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3/g istisna madde hükmü uyarınca 11.12.2023 tarihinde davalı firma ile sözleşme imzalandığını, işin konusu, her biri 5 ton/24 saat buz üretme kapasitesine sahip 3 det buz makinesinin İdari ve Teknik Şartname ile beraber sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde davalı yüklenici tarafından sağlanması işi olduğunu, İşin süresi ise, sözleşmenin 3. Maddesinde 60 takvim günü olarak belirlendiğini, sözleşmenin 11.12.2023 tarihinde imzalanmış olması nedeniyle 09.02.2024 tarihinde sözleşmenin sona erdiğini, sözleşmenin süresinin sona erdiği gün (09.02.2024),

09.02.2024 tarihli tutanakla, davalının 07.02.2024 tarihinde kurulum için 1 (bir) adet yaprak buz makinesini getirdiği, montaj öncesi bazı kontrollerin yapıldığı ve makinenin teknik bazı özelliklerinin teknik şartname hükümlerine uymadığının tespit edildiği ve bu nedenle montajının yapılamadığı tespit edildiğini, davalı firmaya ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek işin sözleşme ve şartname hükümlerine uygun bir şekilde teslim edilmesi için sözleşmenin 3.1. maddesinde yer alan hüküm uyarınca ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 20 (yirmi) gün ek süre verildiğini, ,

bu süre içerisinde buz makinelerinin teslim edileceği tarihe kadar gecikme cezası uygulanacağı ve alacağın doğması halinde ceza bedelinin alacaktan mahsup edileceği ifade edildiğini, ek süre içerisinde de 3 adet buz makinesinin sözleşme ve Teknik Şartname'ye uygun şekilde teslim edilmemiş olması halinde her türlü talep ve dava hakkı saklı tutularak sözleşmenin 3.1. madde hükmü bildirilerek tekrar bir ihtarname çekilmeksizin sözleşmenin tek taraflı olarak davacı Şirket tarafından feshedileceği,

aykırılıklar ve eksiklikler giderilinceye yahut verilen ek süre içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olması halinde ek sürenin sona erdiği tarihe kadar gecikme cezası uygulanmaya devam edileceği, teminatın irat kaydedileceği, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yasaklama hükümlerinin uygulanacağının bildirildiğini, Verilen 20 (yirmi) günlük ek sürenin sonunda, 06.03.2024 tarihinde davalı firma 3 (üç) adet buz makinesini müvekkil Şirket'e teslim ettiğini, teslim ile birlikte, ürünlerin kabulünün yapılması için ürün ile ilgili kontrol işlemlerine başlandığını,

06.03.2024 tarihinde “Teknik Şartname Uygunsuzluk Tutanağı” tutulduğunu, tutulan uygunsuzluk tutanağında, Teknik Şartname'de yer alan her bir hükme, uygun olup olmadığına, uygun değilse açıklamasına, açık/ gizli ayıp ve kusurlara yer verilmiş, teslim edilen makinelerin Teknik Şartname'nin 8.1., 8.6., 8.7., 8.10., 8.12., 8.13., 8.14., 8.15., 8.16., 8.17., 8.19., 8.20., 8.21., 8.23., 8.25., 8.30., 8.31., 8.34., 8.35., 8.40. ve 8.42. hükümlerine uygun olmadığı tespit edildiğini, davacı Şirket tarafından davalı aleyhine 11.12.2023 tarihli sözleşmeden kaynaklanan gecikme cezasına ilişkin bedelin tazmini amacıyla düzenlenen 436.800,00 tutarlı,

gecikme cezası alacağı, gecikme cezasına ilişkin 2.692,60 TL tutarındaki faiz alacağı, 26.544,00 TL tutarındaki damga vergisinin ve 916,31 TL tutarındaki damga vergisi faiz alacağı için fatura düzenlendiğini davalının bu faturaları ödememesi üzerine icra takibi yaptıklarını davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ederek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili dilekçesinde özetle. Davacının soyut iddialarını kabul etmediklerini, teknik şartnamenin 8.12 maddesinde kompresör kapasitesinin en az 113 m3 - 116 m3 arasında olması istendiğini, teslim edilen makinenin kapasitesinin 85.01 m3 olduğu belirtilerek uygunsuz bulunduğunu, müvekkil şirketin makinelerdeki kullanmış olduğu kompresör H2500 CS olduğunu, bu kompresörün özelliği -5 /-40 derecelik operasyonlarda 85- 102m3/ saat kapasite sunması olduğunu,

teknik şartnamede bahsedildiği gibi 113m3 kapasiteli kompresör kullanılması durumunda emiş esnasında 0 C'nin altına düşülmediğinden istenen 113 m3 kompresör 78m3/saat kapasitede çalışacak olup saatlik buz kapasitesini düşüreceğini, bu husus davacıya açıklandığını ve isterlerse kullanılan kompresörün 113 m3 kapasiteli kompresörle derhal değiştirilebileceği ancak bunun tavsiye edilmediği defalarca yazılı olarak söylendiğini, Teknik şartnamenin 8.15 maddesinde ise su sirkülasyon pompası gücünün 0.12 - 0.20 KW aralığında olması hükmüne karşı 0.09 KW su pompası kullanıldığı belirtildiğini, kullanılan su sirkülasyon pompasının gücü 8.12.

Maddede belirtilen kapasiteye bağlı olarak en verimli basıncın elde edilmesine uygun şekilde seçilmiş olup 0.12 KW güç değerine ulaşmakta olduğunu, Basıncın olması gerekenden daha düşük olması kapasite düşmesine, daha yüksek olması ise akıntı ve aşınmaya neden olarak makine ömrünün kısalmasına neden olacağını, Teknik şartnamenin 8.35.

Maddesinde şasenin sağlam yapıda paslanmaz profillerden imal edilmesi zorunlu kılındığını, Teslim edilen makinede kullanılan şaseler sağlam ve paslanmaz yapıda olup teknik şartnamenin 7.4 üncü maddesine istinaden aksi yönde yapılan yorumlar hatalı olduğunu, profillerin antipasla sağlanan paslanmazlık yapısında değil, tamamen kendinden paslanmaz yapıda profiller kullanılmış ve şase değiştirildiğini, sonuç olarak davacıya teslim edilen makineler istenenden daha verimli seviyede çalışabilen ve şartnamede aranan özelliklerden daha üstün özelliklere haiz şekilde davacıya teslim edildiğini, şartnamenin hatalı olduğunu,

bu nedenşe davalı şirketin ürettiği makinelerin şartnameyle çelişen özelliklerin bulunması gayet doğal olduğunu, İhale öncesinde şartnamede hatalar bulunduğu davacıya bildirildiğini ancak ihale usulünün de 3G olup zeyilname sürecinin çok dar olmasından dolayı şartnameye bir itirazda bulunulmadığını beyan ederek davanın reddi ile davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan buz makinesi alımına ilişkin eser sözleşme kapsamında davalıdan satın alınan 3 adet Buz makinesinin ayıplı, sözleşmeye aykırı teslim edilmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya kesilen cezai şart alacağı ile sözleşme kapsamında davalının yükümlülüğünde olan damga vergisinin davacı tarafından ödenmesi nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı iş sahibi tarafından davalı yüklenici aleyhine ...Esas sayılı dosyası ile yapılan ilamsız takibe, davalı tarafından süresinde borç ve fer'ilerine itiraz edilmesi nedeniyle iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan 18.02.2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; Davalı tarafından Davacıya teslim edilen buz makinesinin ayıplı, Sözleşme ve Teknik Şartname'de belirtilen hükümlere uygun olarak imal edilmeden teslim edilmiş bir ekipman olduğu, davacının cezai şart, damga vergisi ve damga vergisine (Damga Vergisi Davacı tarafından ilgili dönemde Vergi Dairesine ödenmiş olması nedeniyle) işlemiş faiz talepleri yerinde olup damga vergisine ilişkin olarak Davalının 16/04/2024 tarihli ihtarname ile temerrüde düşürülmüş olduğu, Cezai şart gecikme faizi niteliğinde olmakla cezai şarta faiz talebinin yerinde olmadığı, davalının ...sayılı dosyasına yaptığı itirazın 463.344.000 TL asıl alacak ve 39,27 TL faiz inden itirazın iptalinin gerekeceği bildirilmiştir.

Taraflar arasında 11/12/2023 tarihli 3 adet Buz Makinesi alımına ilişkin sözleşme imzalanmıştır. İş bu sözleşmenin 3. Maddesinde işin süresi 60 takvim günü olarak kararlaştırılmış olup, yüklenicinin teslim süresi sonunda işi idareye teknik şartname ve dökümanlara uygun teslim etmemesi durumunda en az 10 günlük ek süre verilerek gecikme cezası uygulanacağı, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,6(binde altı)sı oranında ceza uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı sözleşmenin 4. Maddesinde ise vergilerin teklif fiyatına dahil edildiği belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı, davalının sözleşme konusu 3 adet buz makinesinin teknik şartname, dökümanlara uygun teslim edilmediğini ve bu nedenle sözleşme gereğince buz makinelerin sözleşmeye uygun teslim edilmesi için davalıya 20 gün ek süre verildiğini, 20 gün sonunda teslim edilen makinelerinde sözleşme hükümlerine uygun olmadığını tespit ettiklerini ve bu nedenle sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca cezai şart alacaklarının bulunduğunu, bu iş kapsamında Damga vergisinin de vergi dairesine ödenmiş olması nedeni ile damga vergisinin davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı ise teknik şartname ve sözleşmenin hatalı olduğu bu yüzden ürettiği makinelerin şartnameyle çelişen özelliklerin bulunduğunu belirtmiştir.

Eser sözleşmesinde eserin yapılarak teslim edildiğini ispat yükü yüklenicide, eserin sözleşme hükümlerine aykırı olduğu iddiası var ise bu hususu ispat yükü de iş sahibindedir. Taraflar arasındaki sözleşme TBK'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşme hükümlerine tabi olup sözleşmeye göre davacı iş sahibi, davalı da yüklenicidir.

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart ile damga vergisi alacağının tahsiline yönelik olarak başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemi olduğu, davalının 3 adet buz makinesini sözleşmeye ve şartnameye aykırı teslim ettiği, davacının sunduğu tutanaklar ile davalı vekilinin cevap dilekçesindeki beyanları ile sabit olup davacının davalıya sözleşmenin 3. maddesi gereğince verdiği 20. Günlük ek süre için cezai şart alacağının bulunduğu,

davacının bu sözleşmeye güvenerek vergi dairesine yaptığı damga vergisini de davalıdan isteyebileceği, davacının damga vergisine işlemiş faiz talepleri yerinde olup damga vergisine ilişkin olarak davalının 16/04/2024 tarihli ihtarname ile temerrüde düşürülmüş olduğu, cezai şart gecikme faizi niteliğinde olmakla cezai şarta faiz talebinin yerinde olmadığı,

anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş, alacağın miktarı belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatı hüküm altına alınmış olup davacının kötüniyeti ispatlanamadığından davalının tazminat isteminin de reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

...