Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/3 K.2022/389

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkilinin ..... yazılımının tüm dünya ve Türkiye’de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı tarafından, şirketinde bulunan bilgisayara izinsiz ve yasal olmayan şekilde ... yazılımlarının yüklendiğinin ve bu bağlamda lisanssız yazılım kullanımı olduğunun .... D.

İş sayılı dosyasıyla tespit edildiğini, firmada 3 ayrı bilgisayarda 3 adet ... yazılımı lisanssız olarak tespit edildiğini, bu yazılımların yasadışı “crack” diye tabir edilen programlar vasıtasıyla ... yazılımının güvenlik önlemlerinin etkisiz hale getirilmek suretiyle lisanssız olarak kurulu ve çalışır durumda tespit edildiğini, davalı şirketin 3 farklı bilgisayarında tespit edilen 3 adet ... yazılımın hepsinin seri numaralarının aynı olduğunu, oysa ... yazılımına ait lisanslı seri numaralarının dünya üzerinde sadece tek bilgisayarda çalışabildiğini, davalının ... yazılımlarını satın aldığına dair fatura sunamadığını,

tespit edilen 3 adet lisanssız ... yazılımı ile toplamda 12,916 adet çizim yapıldığını, bu çizimlerin ticari faaliyetlere konu edilerek haksız kazanç sağlandığını, davalı şirketin müvekkilinden daha önceki tarihlerde 1 adet ... Standard ve 1 adet ...

Professional sürüm yazılımlara ait lisansa sahip olsa da tespit esnasında lisanslı yazılımlar herhangi bir bilgisayarda kurulu ve çalışır vaziyette tespit edilmediğini, sadece 3 farklı bilgisayarda aynı seri numarasına sahip toplamda 3 adet lisanssız ... yazılımları tespit edildiğini, davalı şirketin iki adet lisanlı yazılıma sahip olmasına karşın bunları kullanmayıp, müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan hakkını ihlal ederek 3 farklı bilgisayarda aynı lisanssız seri numaralarına sahip 1 adet ...

Standard ve 2 adet ... Premium olmak üzere toplamda 3 adet ... yazılımlarını lisanssız bir şekilde yükleyerek kullandığını, bu nedenle müvekkilinin hem FSEK m.22 ve m.68 kapsamında eser sahipliğinden kaynaklanan maddi ve manevi haklarına ağır bir tecavüz gerçekleştiğini, davalı şirkette gerçekleştirilen delil tespitinde 3 farklı bilgisayarda, 1 adet ... Standard ve 2 adet ... Premium olmak üzere toplamda 3 adet ... yazılımları ek ürünleriyle tespit edildiğini, 1 adet ...

Premium’un lisans bedelinin ek ürün olmaksızın 12.200 USD olduğunu, ancak fazlaya ilişkin tüm talep ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 833.490,00-TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA

Davalı firma vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Müvekkili şirketin, ... adlı programı ve program eklentilerini sahibi olduğu orijinal yazılımlı program üzerinden kullandığını, ücreti karşılığında aracı kurum olan .... şirketinden satın aldığını, müvekkili şirketin, ticari faaliyetlerini orijinal yazılımlar üzerinden sürdürdüğünü, orijinal olmayan yazılımlar kullandığının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin kendisine ait orijinal yazılımı kullanmayıp, orijinal olmayan yazılımı kullanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkili şirketin orijinal yazılım sayısı ile personel sayısının eşit olduğunu,

bu personeller haricinde herhangi bir teknik çizim ve proje çizimi gerçekleştiren başkaca personel olmadığını, müvekkili şirketin iş hacmi nedeniyle sahip olduğu orijinal yazılımların kendisi için yeterli olduğunu, inceleme yapılan bilgisayarların müvekkili şirkete ait olmadığını, şirketin ticari faaliyetleri kapsamında kullanılmadığını, yazılımları indiren ve kullananın müvekkil şirketin yetkilileri ve çalışanları olmadığını, müvekkili şirkete ait bilgisayarlarda orijinal yazılımlar kullanıldığını ve orijinal kullanılan yazılımların tespiti gerçekleştirilmediğini,

müvekkili şirketin kendisine ait orijinal yazılımlar için 45 adet hizmet için toplamda KDV dahil 55.878 TL ödediğini, ödenen bedelde bahsi geçen programın bedelinin 14.181 TL olduğunu, bir programın 2 yıllık kullanımı için olduğunu, 1 yıllık lisans bedelinin 7.090 TL olacağını, diğer yazılımın 2 yıllık bedelinin de 10.000 TL, yıllık bedelinin 5.000 TL olacağını, davacının tazminat talebinin fahiş olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır. DELİLLER ve DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı tarafın .... Değişik İş tespitine dayalı "... " isimli FSEK kapsamında eser olduğu belirtilen yazılımların davalı iş yerindeki bilgisayarlarda lisanssız olarak yüklenmiş ve kullanılıp kullanılmadığı konusunda FSEK'e bağlı hak ihlali oluşup oluşmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 2/1 maddesinde bilgisayar programlarının ilim edebiyat türünde "Eser" olduğu belirtildiği, eser sahibinin FSEK 14 ncü maddesinde umuma arz, 15. maddesinde eserde adın belirtilmesi, 16. maddesinde eserde değişiklik yapılmasını men etmek yönünden manevi hakları ile birlikte FSEK 21. maddede işleme hakkı, 22. maddede çoğaltma hakkı, 23. maddede yayma hakkı, 24. maddede temsil hakkı , 25. maddede umuma iletim hakkı gibi mali hakları olduğu,

52.nci madde de "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü ile Madde 68/1 " Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan,çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.

Dosyaya yansıtılan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuna göre ... adlı bilgisayar proğramının davacı tarafa ait olduğu tespit edilmiştir.

....D. İş sayılı dosyası incelendiğinde; Mahkemenin verdiği 15/12/2020 tarihli delil tespiti kararı doğrultusunda bilirkişi tarafından 16/12/2020 tarihinde davalıya ait ....işyeri adresinde yapılan tespitte 6 adet masa üstü,1 adet Diz üstü Bilgisayarlarda inceleme yapıldığı, ... yazılımının 2015 versiyonu 1 adet, 2019 Premium versiyonu 2 adet yazılımın yüklü ve çalışır şekilde tespiti yapıldığı,....marka leptopta 2019 Premium versiyonunun bulunduğu ve bunun .... adlı şahsa ait olduğu karşı tarafca ifade edilmiştir.

Tespit sonrası sunulan 17/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda;"İncelemeler neticesinde ... adresinde bulunan 3 bilgisayar sisteminde toplam 1 adet ... 2019 Standart versiyonu yazılım ve ek modülleri ile toplam 2 adet ... 2019 Premium versiyonu yazılım ve ek modülleri yüklü ve çalışır vaziyette tespit edilmiştir. " şeklinde belirtilmiştir.

Tahkikat aşamasında ise 3 kişilik bilirkişi heyeti tarafından sunulan 26/07/2022 tarihli raporda ise ÖZETLE" 1- Dava konusu "...” isimli yazılımın ilim ve edebiyat eseri olduğu,

2- Davaya konu yazılımı üzerinde, davacı şirketin mali hakları kullanma yetkisine sahip olduğu,

3- Davacının mali haklarından “çoğaltma” hakkının ihlal edildiğinin kabul edilebileceği,

4- Tazminat hesabında dikkate alınacak tarih hususunda nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; - İzinsiz kullanımın tespit edildiği 17.12.2020 tarihi esas alındığında, davacının FSEK. md. 68 kapsamında toplam 800.788,67 TL tazminat talebinde bulunabileceği, - Tazminat hesaplamasında Davacı tarafın talep ettiği dava tarihinin TCMB döviz alış kuru (04.01.2022 tarih kur: 13,1873) esas alındığında davacının FSEK. md. 68 kapsamında toplam 1.362.435,88 TL tazminat talebinde bulunabileceği" şeklinde ifade edilmiştir.

Rapora itiraz üzerine mahkememizce 14.09.2022 tarihli " davacının tespit tarihi itibariyle satış fiyatı da baz alınarak tespit edilen uyuşmazlık kapsamında VARSAYIMSAL SÖZLEŞME BEDELİNİN ne olduğu, olabileceği konusunda ve ayrıca her iki tarafın dosyaya yansıttığı itirazları çerçevesinde aynı heyetten ek rapor alınmasına, "şeklindeki ara karar kapsamında aynı heyetten alınan 31/10/2022 tarihli EK rapor'da ÖZETLE " - Sözleşme bedeli olarak dosyada mevcut ve kök raporumuzda da yer verilen ihlal tarihlerindeki gerçek fatura bedellerinden elde edilen ortalama fiyatlar doğrultusunda davacının FSEK’in 68.maddesi uyarınca 800.788,68.-TL’lik tazminat talep edebileceği,

- Programların 10 yıllık kullanım ömrü esas alındığında ise 2019 yılı versiyonlu programların izinsiz kullanımının tespit edildiği 17.12.2020 tarihine kadar süre baz alındığında ise 2 yıl için FSEK’in 68.maddesi uyarınca 160.157,74TL’lik tazminat talep edebileceği,

- Programların indirilme tarihleri baz alındığında ise yaklaşık 30 günlük izinsiz kullanım için FSEK’in 68.maddesi uyarınca 6.673,24TL’lik tazminat talep edebileceği, "şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

Bilirkişi heyet raporu ve itiraz üzerine alınan ek rapor iddia ve savunmaya , sunulan kanıtlara uygun denetlenebilir olduğundan davacı vekilinin ek rapor alınması yönündeki talebi ile davalı vekilinin yeni heyetten rapor alınması veya aynı heyetten ek rapor alınması talepleri HMK 30.maddesi kapsamında değerlendirilerek reddine; Davacı vekilinin bedel yönünden ıslah dilekçesi vermesi için süre talebi ise dava dilekçesinde dava değeri belirtilip (belirsiz alacak şeklinde değil) diğer taraftan tahsili talep edildiğinden yeniden bedel konusundaki ıslah dilekçesi vermesi talebinin ise reddine, karar verilmiştir.

GEREKÇE

Davacı tarafın iddiası, davalı tarafın savunması , karşılıklı sunulan deliller, .... D. İş sayılı dosyası, mahkememizce görev verilen uzman bilirkişi heyetinin raporu ve itiraz üzerine alınan ek raporu ile dosya bütünüyle birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde;

Davacı tarafın "... " isimli bilgisayar programı hak sahibi olduğu sunulan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuyla anlaşıldığı;

16/12/2020 tarihinde davalıya ait ... işyeri adresinde yapılan tespitte 6 adet masa üstü,1 adet Diz üstü Bilgisayarlarda inceleme yapıldığı, ... yazılımının 2015 versiyonu 1 adet, 2019 Premium versiyonu 2 adet yazılımın yüklü ve çalışır şekilde tespiti yapıldığı, .... D. İş sayılı dosyası içeriği ile anlaşılmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından sunulan rapor ve itiraz üzerine alınan ek rapor içeriği ile de " 1- Dava konusu "...” isimli yazılımın ilim ve edebiyat eseri olduğu,

2- Davaya konu yazılımı üzerinde, davacı şirketin mali hakları kullanma yetkisine sahip olduğu,

3- Davacının mali haklarından “çoğaltma” hakkının ihlal edildiğinin kabul edilebileceği,

Ve

- Sözleşme bedeli olarak dosyada mevcut ve kök raporumuzda da yer verilen ihlal tarihlerindeki gerçek fatura bedellerinden elde edilen ortalama fiyatlar doğrultusunda davacının FSEK’in 68.maddesi uyarınca 800.788,68.-TL’lik tazminat talep edebileceği,

- Programların 10 yıllık kullanım ömrü esas alındığında ise 2019 yılı versiyonlu programların izinsiz kullanımının tespit edildiği 17.12.2020 tarihine kadar süre baz alındığında ise 2 yıl için FSEK’in 68.maddesi uyarınca 160.157,74TL’lik tazminat talep edebileceği,

- Programların indirilme tarihleri baz alındığında ise yaklaşık 30 günlük izinsiz kullanım için FSEK’in 68.maddesi uyarınca 6.673,24TL’lik tazminat talep edebileceği, " şeklindeki tespiti ile FSEK 68/1 maddesine göre davacı tarafın lisansız bilgisayar programı ihlaline dayalı davalı taraftan 3 kat telif tazminatı olarak " Davalı tarafın bilgisayarlarında kurulu ve çalışır olarak tespit edilen yazılımlar için;

- 1 adet ... 2019 Standart versiyonu için 9.220,00 USD KDV dahil

- 1 adet ... 2019 Premium versiyonu için ortalama fiyat 12.609,04 USD KDV dahil esas olmak üzere;

Döviz kuru üzerinden ;

....( 2 adet ) 25.218,08 USD 7,751 TL. ( tespit tarihli KUR)=195.465,34 TL.,

...( 1 adet ) 9.220,00 USD 7,751 TL. ( tespit tarihli KUR)=71.464,22 TL.,

TOPLAM= 195.465,34 TL + 71.464,22 TL = 266.929,56 TL. 3 adet yazılım ile ilgili lisans /Varsayımsal sözleşme bedeli orya çıktığı;

FSEK 68/1 maddesine göre 3 kat telif tazminatı da 266.929,56 TL x3= 800.788,68. TL. Sonucuna varılmıştır. " davacı tarafça talep edilebileceği;

Davalı taraf, ".... marka leptopta 2019 Premium versiyonunun bulunduğu ve bunun .... adlı şahsa ait olduğu" ileri sürse de davalı işyerinde delil tespiti yapıldığından ve lisansız programın bu bilgisayarda da yüklü olduğu anlaşıldığından bilgisayarın / bilgisayarların başkasına ait olması iddiası davalıların mali sorumluluğunu ortadan kaldırmadığından savunmaya itibar edilmediği;

Davacı taraf dilekçesinde 833.490,00 TL. talep etmiş ise de yukarıda tespit edilen hesaplama yöntemi ile FSEK 68/1 maddesine göre 3 kat tazminat bu talepten daha az olduğundan 800.788,68 TL Tazminatın 16/12/2022 tarihinden itibaren yürütülecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın reddine karar verilmiştir.

Katip .... Hakim .... · E-İmzalıdır E-İmzalıdır