Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/306 K.2023/48

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/306 Esas

KARAR NO : 2023/48

DAVA

İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/04/2022

KARAR TARİHİ : 30/01/2023

YAZIM TARİHİ : 27/02/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı...

Genel Müdürlüğü arasında Afşin-Elbistan Kömür Havzası Çöllolar Kömür Sahası 17.250.000 ton/yıl Kömür Üretim Kapasiteli Açık Maden İşletmesi Hizmet Alım İşine Ait 02.04.2007 tarihli Sözleşme imzalandığını, müvekkil Şirketçe sözleşme ve ekleri ile onaylı Uygulama Projesi kapsamında işin özelliğine, madencilik tekniğine, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili her türlü önlemlerin zamanında ve eksiksiz bir şekilde alınmasına ve müvekkilinin hiçbir kusurunun ve kendisinden kaynaklanan bir neden bulunmamasına rağmen,

çalışmalarına devam ettiği sırada ilki 06.02.2011 ve ikincisi de 10.02.2011 tarihlerinde olmak üzere iki heyelan (kütle hareketi) meydana geldiğini ve heyelan nedeni ile ölüm ve yaralanmaların olduğunu, heyelanlar sırasında madende bulunan ...'ın göçük altında kaldığını, büyük afet karşısında müvekkil şirketin müteveffa'nın eşine 100.000,00 TL tazminat ödediğini,

bunun üzerine ...’ın ailesinin Elbistan İş Mahkemesi’nin 2016/536 E sayılı dosyası ile manevi tazminat istemi ile müvekkili şirket aleyhine dava açsa da müvekkil şirketin iyi niyetle davacı aileye tüm haklarını ödemesi ve insani bütün yardımları yapması nedeniyle hem bu davadan feragat ettiklerini hem de ceza davasındaki şikayetlerinden vazgeçtiklerini, müvekkili şirket ile dava dışı ........ arasında Elbistan İş Mahkemesi'nin 2016/536 E.-2017/108 K. sayılı kararı ile 13.07.2017 tarihinde feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini,

dava dışı .....ın Elbistan İş Mahkemesi'nin 2017/196 E. sayılı dosyası ile ayrı ayrı 50.000 TL manevi tazminat talepli olarak davalı ... aleyhine açtıkları davanın yargılaması sonucunda davacılar lehine ayrı ayrı 15.000,00'er TL manevi tazminata hükmedildiğini, bu davanın müvekkili şirkete ihbar edilmediği gibi davalı ile müvekkili şirket arasında bir rücu ilişkisi de bulunmadığını, zira müvekkili şirketin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini,

müvekkilinin hiç bir sorumluluğu olmadığı halde dava sonunda davalı...'ın Elbistan İcra Dairesinin 2018/3943 sayılı dosyası ile yaptığı 148.7889,39 TL ödemeyi müvekkilinin hakedişinden haksız ve hukuka aykırı olarak kestiğini ileri sürerek 148.789,39 TL'nin dava tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için öngördüğü reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkil kuruma bağlı 1440 MW Kurulu güçteki Afşin-Elbistan B Termik Santralının kömür ihtiyacını sağlamak üzere, davacı ...

Teknik A.Ş. ile 02.04.2007 tarihli ve 3 yılı yatırım, 25 yılı işletme olmak üzere toplam 28 yıl süreli “Çöllolar Kömür Sahası 17.250.000 ton/yıl Kömür Üretim Kapasiteli Açık Maden İşletmesinin Kurulması ve İşletilmesi” Hizmet Alımı Birim Fiyat Sözleşmesi imzaladığını, yüklenicinin 04.02.2008 tarihinden itibaren fiilen sahada çalışmaya başladığını, sahada madencilik faaliyetine devam edilirken davacı şirketin kusurundan kaynaklı olarak 06/02/2011-10/02/2011 tarihlerinde olmak üzere iki adet kütle hareketi meydana geldiğini,

sözleşme ve eki teknik şartname maddeleri gereğince sorumluluğun tamamen davacı şirket üzerinde olduğundan davaya konu alacak miktarının rücuen davacı şirketin hakedişinden kesildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak müteveffa işçinin dava dışı yakınlarına mahkeme kararı gereği davalı tarafından ödenen tazminat bedelinden davacının sorumlu olduğu gerekçesiyle hakedişlerinden kesilen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Elbistan İş Mahkemesi'nin 2016/536 E. sayılı dava dosyası ile 2017/196 E. Sayılı dosyaları, Elbistan İcra Müdürlüğü'nün 2018/3943 sayılı icra takip dosyayı Uyap üzerinden celbedilmiş, taraflar arasındaki sözleşme ve eki teknik şartnameler dosya arasına alınmıştır.

Elbistan İş Mahkemesinin 2017/196 E.-2018/234 K. sayılı dosyasının incelenmesinde; müteveffa işçi ...'ın kardeşi olan davacılar tarafından davalı... aleyhine 10/02/2011 tarihinde davalının işyeri olan madende çalışırken göçük altında kalarak vefat etmesi nedeniyle manevi tazminat istemli olarak açılan davanın yargılaması sonucunda 4 davacı lehine ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2019/31 E.-2021/15 K. sayılı ilamı ile başvurunun esastan reddine dair kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Elbistan İcra Müdürlüğünün 2018/3943 sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde Elbistan İş Mahkemesinin 2017/196 E.-2018/234 K. sayılı kararına dayalı olarak başlatılan icra takibinde davalı... tarafından 18/03/2021 tarihinde 144.599,56 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan Afşin-Elbistan Kömür Havzası Çöllolar Kömür Sahası 17.250.000 ton/yıl Kömür Üretim Kapasiteli Açık Maden İşletmesinin Kurulması ve İşletilmesi Hizmet Alım İşine Ait Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin incelenmesinde; çalışanların kazaya uğramaları başlıklı 40. maddesinde yüklenicinin önlemler almasına rağmen oluşabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminatın yükleniciye ait olduğu,

ayrıca işçi ve personelden iş başında veya işe bağlı nedenlerle ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatın tümünün de yüklenici tarafından karşılanacağının öngörüldüğü, taraflar arasındaki Sözleşmenin 37/a-4 maddesi uyarınca yüklenicinin faaliyetleri ve yükleniciye tevdi edilen işler ve sorumluluklardan dolayı, ...'a doğabilecek her türlü mali ve/veya hukuki cezai sorumluluğun, yüklenicinin ilk hakedişinden başlanmak üzere kesileceği düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

İddia ve savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 02/04/2007 tarihinde imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı şirketçe 04/02/2008 tarihinde fiilen maden sahasında çalışılmaya başlandığı, söz konusu sahada 06/02/2011 ve 10/02/2011 tarihlerinde iki adet heyelan meydana geldiği, 10/02/2011 tarihinde meydana gelen heyelanda toprak altında kalan müteveffa işçi ... yakınlarının Elbistan İş Mahkemesinin 2017/196 Esas sayılı dosyası ile davalı... aleyhine açtıkları manevi tazminat davası neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2019/31 E.-2021/15 K. sayılı ilamı ile "..olayın özellikleri gözetilerek iş kazasının meydana gelişinde %65 kusurlu olan davalı aleyhine davacıların 50.000,00 TL üzerinden açtıkları davada kısmi kabul ile 15.000,00'er TL tazminata hükmedilmesinin olayın özelliklerine ve dosya kapsamına uygun" olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmesi üzerine ilk derece Mahkemesi kararının kesinleştiği ve söz konusu karara dayanılarak Elbistan İcra Müdürlüğünün 2018/3943 sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde Elbistan İş Mahkemesinin 2017/196 E.-2018/234 K. sayılı kararına dayalı olarak başlatılan

icra takibinde davalı... tarafından 18/03/2021 tarihinde 144.599,56 TL ödeme yapılarak davacının hakedişinden kesildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davalı tarafından ödenen tazminat bedelinden hangi tarafından sorumlu olduğu hususunda toplanmaktadır.

İş Mahkemesinde görülen manevi tazminat davasında davalı... zarar gören 3. kişi olan müteveffa işçinin yakınları karşısında kusuru oranında tazminattan sorumlu sorumlu tutulmuş ise de, zararı ödeyen davalının iç ilişkide taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davacı yükleniciye rücu edebileceği,

taraflar arasındaki sözleşmenin eki Genel Şartnamenin 40. maddesinde işçi ve personelden iş başında veya işe bağlı nedenlerle ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatın tümünün yüklenici tarafından karşılanacağının öngörüldüğü ve Sözleşmenin 37/a-4 maddesi ile davalıya davacının hakedişinden kesinti yapma yetkisi tanındığı gözetilerek davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.