Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/879 K.2024/620

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/879 Esas

KARAR NO : 2024/620

HAKİM : .... KATİP :....

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. ....

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/12/2022

KARAR TARİHİ : 18/09/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ... A.Ş arasında süreklilik arz eden ticari işletmeleri ile ilgili

olan ticari iş niteliğinde, mal alım-satım ticaretinin söz konusu olduğunu,

... şirketine düzenlenen faturalardan da anlaşılacağı üzere, çeşitli malların satıldığını

ve teslim edildiğini, malların davalı şirket tarafından kullanıldığını,

borçlu şirket ile defalarca borcun ödenmesi için, şifahen irtibata geçilmesine rağmen, sonuç

alınamadığını,

bu nedenle, .... esas sayılı dosyasında, borçlu (davalı) aleyhine ödenmeyen faturalardan kaynaklanan, muaccel hale gelen 434.273,12 TL tutarındaki

faturalara ilişkin olarak, 17/10/2022 tarihinde ilamsız icra takibine başlanıldığını,

davalı söz konusu takibe 20/10/2022 tarihinde, itiraz ettiğini, bunun üzerine takibin

durdurulduğunu,

taraflar aracındaki satış sözleşmesi iradesi gereğince, müvekkil şirket malı satmış ve eksiksiz

teslim etme borcunu yerine getirmiş, uzunca bir zaman geçmesine rağmen davalı para ödeme

edimini yerine getirmediğini,

TTK’nın 21/2 maddesine göre; “bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde,

faturanın içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa, bu içeriği kabul etmiş olur” denildiğini, buna

rağmen davalının ediminin yerine ifa etmediğini, bahse konu takibe itiraz etmesinin gerçeğe

yansıtmadığını, kötü niyetli olduklarını,

ayrıca, borçlu şirketin gerek gönderdiği ihbarnamede gerekse itiraz beyanında 375.948,00 TL

bedelli fatura kapsamında herhangi bir itirazı olmamasına rağmen icra takibine yönelik yaptığı

itirazda borcunun bulunmadığını ifade ettiğini, bu haliyle borçlunun, kendi ticari defter ve

kayıtları ile çeliştiğini,

davalı şirketin, ayıplı mal iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkil şirket tarafından itiraza

konu olan en son faturanın 23/09/2022 tarihinde kesilmiş ve faturaya konu malların teslim

edildiğini,

davalı şirketçe iade faturalarına konu malların TTK’nın 23.maddesinin C fıkrasında; malın

ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar

etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sekiz gün içinde incelemek veya

incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını

korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda Türk

Borçlar Kanunun 223.maddesinin ikinci fıkrası uygulanır) ticari satımlarda ayıp ihbar

süresinin geçirilmiş olduğunu,

davalı şirket ayıplı mal hususunu bildirmiş ise de, bu konuda TTK’nın 18.maddesinin

3.fıkrasına (tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden

dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile, taahhütlü mektupla, telgrafla veya

güvenli elektronik imza kullanarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır) uygun olarak

yapılmadığını, aksatmaya yönelik haksız ve kötü niyetli itirazların iptalini, takibin devamına karar

verilmesini ve borçlu aleyhine İİK’nun 67/2 maddesi gereği %20’den aşağı olmamak kaydı ile

icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile müvekkil şirket arasında 27/07/2022 ve 29/07/2022 tarihli teklif formlarına

istinaden müvekkil şirket tarafından uhdesinde bulunan hastane yapım işlerinde kullanılmak

üzere, davacı şirketten kablo ve malzeme alımı yaptığını, bu kapsamda teklif formlarına dayalı

olarak, müvekkil şirket tarafından 1.197.271,66 TL tutarında 31/01/2023 vadeli, 278.000,00 TL

tutarında 30/11/2022 vadeli 2 parça çekin davacı şirkete teslim edildiğini,

bu kapsamda taraflar arasında ticari ilişki başladığını, ancak davacı şirket tarafından

düzenlenen ... numaralı 454.900,97 TL tutarındaki ve ... numaralı

50.032,00 TL tutarındaki mallar ve ... numaralı 410.425,24 tutarındaki faturaya

konu 2 numaralı malın teslim edilmediğini,

bunun üzerine, müvekkili şirket tarafından 30/09/2022 tarih ve ... numaralı

ve ..... numaralı ve ... numaralı iade faturaları düzenlenerek

açıklamasında da faturaya konu malların şantiyeye teslim edilmediğinin belirtildiğini, söz konusu bu mallarında daha sonra davacı şirket tarafından teslimin yapılmadığını,

davacı şirket tarafından, dava dilekçesindeki teklif formlarına konu malların müvekkil şirkete

teslim edildiği belirtilmiş olsa da sevk irsaliyeleri, teslim makbuzu yada bu hususu ispata yarar

herhangi bir belgenin dosya kapsamına sunulmadığını,

davacı tarafından TTK’nın madde 21/2’den hareketle 8 gün içinde itiraza uğramayan faturanın

içeriğinin kabul edildiği yönündeki karineye dayanılarak faturaların geçerliliğinin savunulsa

da faturaya süresi içinde itiraz edilmemesinin yalnızca içerik karinesi yaratacağı, ancak ifa

karinesi yaratmayacağının izahtan vareste olduğunu,

müvekkili şirket tarafından davacı şirkete sipariş edilen kablo ve malzemelerin ana üreticisi

... Sanayi ve Tic.A.Ş olduğunu, müvekkili şirket tarafından kabloların

numunelerinin kontrol edilmesi için ... kabloya gönderildiğini,

yapılan kontrol sonucunda, ürünlerin ... kablo ürünü olmadığını ve tüm numunelerin

standart dışı olduğunun belirtildiğini,

TBK’nun 223.maddesine göre, “alıcı, devir aldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına

göre imkan bulur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren

bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde onu bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi

ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir

gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse

satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” denildiğini,

bu kapsamda davacı şirket tarafından müvekkil şirkete teslim edilen kablolardaki standart dışı

durumun, olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkabilecek nitelikte olmayıp, kabloların iç ve

dış malzemelerinin detaylı bir incelemeden geçirilerek denenmesi sonucu ortay çıkan gizli ayıp

niteliğinde olduğunu,

gerekli incelemenin yapılması için söz konusu kabloların numuneleri ana üretici

firma olan ...’e gönderildiğini, ve ...’ten orijinallik ve standart incelmesine ilişkin cevabın

28/09/2022 tarihinden sonra geldiğini,

cevaptan sonra müvekkili şirket durumu derhal davacı şirkete bildirmiş ve iade faturaları

düzenlediğini,

söz konusu malların, müvekkil şirket tarafından kullanılmayarak, ... Şantiyesinde

bekletildiğini,

bu noktada, müvekkili şirketin davacı şirkete hiçbir borcu olmadığı gibi, hata davacı şirketin

teslim ettiği malların ayıplı olası nedeniyle iade faturaların düzenlememesiyle cari hesaplara

göre 725.289,76 TL alacaklı olduğunu, buna ilişkin dava ve talep haklarını saklı tuttuklarını,

iade ettikleri faturaların davacı şirket tarafından iptal edilmediğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından ....Noterliğinin 12/101’022 tarih ve ... yevmiye numaralı

ihtarnamesi gönderilerek, belirtikleri bazı faturalardaki teslim edilmeme durumunu, bazı

faturalardaki ayıp durumu belirterek, söz konusu faturaların iptal edilmesi gerektiğinin,

davacıya bildirildiğini,

davacı şirketin teslim etmediği ya da ayıplı olarak teslim ettiği mallara ilişkin düzenlediği

faturalara dayanarak ve ifa borçlarını düzgün olarak yerine getirmediklerinden, müvekkil şirket

aleyhine kötü niyetli icra takibi başlatılması ve iş bu davayı açması nedeniyle İİK’nın m67

gereğince takip tutarının en az %20’si oranında müvekkili şirkete kötü niyet tazminatı

ödenmesini talep etmiştir.

Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi 25/05/2023 tarihli raporunda; Davacıya ait BS formunda 8 adet 1.618.258,30 TL’lik (KDV Hariç)davalıya mal/hizmet satışı ile

ilgili kayıt olduğu, bu kayda uyumlu olarak; davalıya ait BA formunda da, 8 adet belge 1.618.258,30

TL’lik (KDV Hariç) mal/hizmet alışı kaydının olduğu, davacının 1.909.544,79 TL(KDV Dahil)

fatura karşılığında davalının 2 çek halinde toplam 1.475.271,68 TL ödediği ve davacının kalan

tutar olan (1.909.544,79 TL-1.475.271,68 TL=434.273,11 TL) üzerinden icra takibine giriştiği,

davalı tarafından, alınan 8 adet faturanın, 4 adetindeki malların bir kısmının teslim edilmediği, bir

kısmının, teklif mektubundaki malların standart dışı ve orijinal olmadığı gerekçesiyle, faturaları iade

ettiğine dair ....Noterliği kanalıyla, 12/10/2022 tarihinde, davacı şirkete ihtarname

düzenlendiği,

davalının iade ettiği 4 adet fatura toplamı olan 1.025.053,30 TL’nin, davalının BS formunda,

davacının BA formunda; aynı tutar ve belge sayısı ile uyumlu olarak kayıtlı olduğu,

davalının iade ettiği 4 adet faturanın muavin defterinde kayıtlı olduğu, ancak davacıya ait muavin

defterinde yevmiye kaydının bulunmadığı,

davalının, davacının 06/09/2022-23.09.2022 tarihleri arasında düzenlediği ve iade edilen 4 adet

faturalara 8 günlük süre içinde itiraz edildiğine dair bir kaydın dosya kapsamında olmadığı,

davalının, teslim almadığını beyan ettiği, faturalardaki malların davacı tarafından teslim edildiğine

dair sevk irsaliyesi ve/veya teslim tutanağının dosya kapsamında bulunmadığı, TABLO VI’de

gösterilen teslim edilmediği iddia edilen fatura tutarının KDV hariç 536.449,30 TL olduğu,

uyuşmazlık konusu mallara ilişkin bir sözleşmenin bulunmadığı,dosya kapsamında bulunan

27.07.2022 tarihli teklif formunda 17 kalem malzemenin bulunduğu, cinsi kablo olan malzemelerin

markalarının belirtildiği, kablo olarak belirtilen mallardan 17. Sırada bulunan kablo markasının

“...” markalı ve diğer kablo malzemelerinin ise “...” markalı olarak belirtildiği,

29.07.2022 tarihli teklif formunda ise 7. Sırada kablo malzemesinin bulunduğu marka belirtilmeden

sadece birim,miktar ve fiyat belirtildiğinin görüldüğü, TABLO VII’de gösterilen davalı tarafından

iade edilen 488.604,00 TL’lik malların, istenilen gibi olmadığı(ayıplı olduğu) iddiası hakkında

takdirin Sayın mahkemenize ait olduğu,

sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Dosya tekrar bilirkişilere tevdi olunmuş 21/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; .... adresinde bulunan malların incelenmesi sonucunda;

Davacı tarafça keşide edilen fatura/faturalar içeriği kablolar ile ayıplı olduğu ihbar edilen kabloların kesit ve metraj olarak uyumlu olduğu,

dosya kapsamındaki 27.07.2022 tarihli teklif formundaki malzeme ve markaları

ile karşılaştırıldığında söz konusu kabloların raporumuzun 4. Bölümünde detaylı

olarak açıklandığı üzere teklif formundaki belirtilen marka modele uygun olmaması

sebebiyle gizli ayıplı olduğu, söz konusu malzemelerin davalı şirkete teslim

edildiği,

Tablo-B’de gizli ayıplı olan kabloların mevcut hali ile değerlendirildiğinde

fatura tarihleri itibar edilerek yaptığımız piyasa araştırmasına göre KDV

dahil toplam bedeli 424.273,25 TL olarak hesap edildiği,

Tablo-A da 3., 4., 5. Ve 7. Sıradaki malzemelerin ayıplı olmaması

durumunda toplam fatura bedellerinin KDV Dahil 471.414,72 TL olduğu,

malların teklif formundaki markaya göre original olmaması sebebiyle

gizli ayıplı olması sebebiyle fatura tarihi itibariyle 471.414,72 TL -

424.273,25 TL = 47.141,47 TL olarak ayıplı malların toplam fatura

değerinin %10’luk değer kaybına tekabül ettiği, Davalının 12.10.2022 tarihli ... nolu ihtarnamesine karşılık, davacının

... Noterliğince düzenlenen 14/10/2022 tarihli ihtarname ile faturalardaki

malların teslim edildiğini, fatura içeriğine 8 gün içinde itiraz edilmediğini belirttiği,

davalı tarafından, Tablo-A’da 1., 6. Ve 8. Sıralarındaki teslim edilmediği belirtilen

kabloların toplam fatura bedeli KDV Dahil 633.010,17 TL tutarındaki

malların teslimiyle ilgili olarak; VUK 229/5 maddesi hükmüne göre,

düzenlenmiş irsaliye veya teslime ait belgenin dosyada bulunmadığı,

iade edilen faturalar ilişkin noterlik ihtarnamesinin TTK’nun 21.maddesine göre 8

gün içinde yapılmadığı, davalının “ faturaya 8 gün içerisinde itiraz edilmesinin

yalnızca içerik karinesi yaratacak ancak ifa karinesi yaratmayacağını” yönündeki

iddiasının değerlendirilmesinin, Sayın Mahkemenin yetkisinde olduğu,

davacı 03/08/2022-06/10/2022 döneminde davalı şirkete 8 adet düzenlediği e-

arşiv faturaların toplamının 1.909.544,79 TL olduğu, buna karşılık davalının 1.475.271,68 TL ödediği,

ayıplı Malların mevcut haliyle fatura tarihi itibariyle değerlendirildiğinde

toplam malzemelerin KDV Dahil bedeli 1.909.544,79 TL - 47.141,47 TL =

1.862.403,32 TL olarak hesap edildiği, nedenlerle;

Davacının, davalı tarafından teslim alınmadığı ileri sürülen faturalar

kapsamındaki ürünleri teslim ettiğine kanaat getirilmesi halinde toplam malzeme bedeli 1.862.403,32 TL, davalının ödediği tutar 1.475.271,66 TL fark 387.131,66 TL

davacının, davalıdan toplam 387.131,66 TL alacağının olabileceği,

Tablo-A’da 1., 6. Ve 8. Sıralarındaki teslim edilmediği belirtilen kabloların toplam

fatura bedeli KDV Dahil 633.010,17 TL tutarındaki faturadaki malların teslim

edilmediğinin değerlendirilmesi halinde toplam malzeme bedeli 1.862.403,32 TL

İade Edilen Fatura Tutarı (KDV Dahil) 633.010,17 TL, fark (İade faturalarından sonra kalan) : 1.229.393,15 TL

davalının ödediği Tutar 1.475.271,16 TL, kalan fatura Tutarı 1.276.534, TL

fark 245.878,01 TL tutarında davalının alacağı olabileceği kanaatine varılmıştır.

Dosya tekrar bilirkişilere tevdi olunmuş 01/07/2024 tarihli 2. Ek raporda; 21/03/2024

tarihli ek rapordaki kanaati değiştirecek herhangi bir husus bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili 09/06/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talebi olan 100.000,00 TL'den 334.273,13 TL artırarak 434.273,13-TL asıl alacak olmak üzere toplamda (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) 434.273,13-TL'ye takip talebindeki şartlarla aynen devamına ve tahsiline, İİK 67/2 gereği %20’den aşağı olmamak kaydı ile borçlu (Davalı) aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ihtarnameler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında mal-alım satımdan kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, ticari satım neticesinde davacı tarafça, davalı adına toplam 8 adet fatura düzenlendiği, kısmi ödeme nedeniyle davacı tarafça ... Esas sayılı dosyası ile borçlu aleyhine icra takibine başlandığı, davalı tarafça icra takibine itiraz edilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı görülmüştür.

... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde fatura alacağına dayalı icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı faturaların 375.948,00 TL (fatura alacağının tamamı için) ve 454,900,97 TL (58.325,13 TL'lik kısmı için) tutarlı faturalar olarak gösterildiği görülmüştür.

Davalı tarafça gerek çekilen ihtarnamede, gerek icra takibine yapılan itiraz dilekçesinde gerekse de cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki ticari ilişki bulunduğu, davacı şirket tarafından söz konusu malların bir kısmı müvekkil şirketin şantiyelerine teslim edilmeye ve faturalandırılmaya başlandığı, davacı şirket tarafından düzenlenen ... numaralı 454.900,97 TL tutarındaki ve ... numaralı 50.032,00 TL tutarındaki faturaya konu mallar ve ... numaralı 410.425,24 TL tutrarındaki faturaya konu 2 numaralı malların taraflarına teslim edilmediği, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından 30.09.2022 tarih ve ... numaralı, ... numaralı ve ... numaralı iade faturaları düzenlenerek açıklamasında faturaya konu malların şantiyeye teslim edilmediğinin belirtildiği bildirilmiştir.

Tarafların ticari defterleri incelenmiştir. Dosyanın incelenmesinde icra takibine konu 375.948,00 TL bedelli faturanın ... numaralı fatura olduğu, 454,900,97 TL faturanın ise ... numaralı fatura olduğu tespit edilmiştir. Davalı vekili tarafından ... numaralı faturaya konu malların teslimine ilişkin bir itiraz olmadığı gibi, ayıplı olduğuna dair de herhangi bir itirazının bulunmadığı görülmüştür.

Bu haliyle davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın bu alacak miktarı üzerinden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

İcra takibine konu ... numaralı faturaya yönelik ise malların teslim edilmediğine yönelik itiraz edilmiş ise de, davalının ticari defterlerine söz konusu faturanın kayıt edildiği, davalı tarafça iade edilen faturalara 8 günlük süre içinde itiraz edildiğine dair bir kaydın dosya kapsamında olmadığı, davalıya ait BA formunun incelenmesinde, davacı ... Ltd.

Şti'nden 8 belge karşılığında toplam tutarın 1.618.258,30TL(KDV Hariç) mal/hizmet alındığına dair kayıt edildiği de görülmekle davalının malın teslim alınmadığına dair beyanları yerinde görülmemiştir. Yine bu faturaya konu mallar yönünden ayıp iddiası bulunmadığından ayıp nedeniyle indirim yapılmamıştır. Bilirkişi incelemesinde davalının davacıya 434.273,13 TL borcunun olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekilinin itirazın iptali davasını açarken 100.000,00 TL'lik kısmi dava olarak açtığı, 09.06.2023 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek dava değerini 434.273,13 TL'ye yükseltildiği görülmüştür. Bu haliyle davanın kabulü ile .... Esas sayılı icra dosyasına vaki itirazın kısmen iptali ile takibin 434.273,13 TL asıl alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz uygulanmasına, hükmolunan tutarın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı