Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/194 K.2024/498

... DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 24/03/2023

KARAR TARİHİ : 14/06/2024

YAZIM TARİHİ : 14/07/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile aralarında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...24.03.2007-31.12.2017 tarihleri arasında peyzaj işinde çalıştığını, ... sayılı dosyasında işçilik alacakları talepli dava açtığını, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, dava dışı işçinin ... sayılı dosyasında davacı aleyhine ilamlı takip başlattığını, davacı şirket tarafından icra dosyasına 7.7.2022 tarihinde 77.822,66 TL ödendiğini,

söz konusu ödemeden davalıların sorumlu olduğunu belirterek şimdilik 67.000 TL'nin icra dosyasına ödeme yapılan 7.7.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 13/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ...nin 29.080,76 TL'den olmak üzere davalılardan toplam 68.483,35 TL'nin tahsili istemiyle ıslah etmiştir.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; görev, yetki, husumet ve zamanaşımı itirazları olduğunu, müvekkili firmanın davacıdan 2.147.635,71 TL alacağı bulunduğunu, takas mahsup defileri olduğunu, dava dışı işçinin istifa suretiyle işten ayrıldığını, tüm işçilik alacaklarının ödendiğini, .... dava dosyasında dava dışı işçinin müvekkili şirketten herhangi bir alacağı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye mahkeme ilamı gereği ödenen bedelin taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak davalı şirketlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Deliller toplanmış, dosya bilirkişi raporları alınmıştır.

... Karar sayılı ilamının incelenmesinde; davacı .. tarafından davalı ... ve eldeki davanın davacısı aleyhine açılan işçilik alacağı davasında, davanın davalılara ihbar edilmediği, davanın kısmen kabulü ile dava dışı işçi lehine 20.477,03 TL net kıdem tazminatının, 3.013,06 TL net ihbar tazminatı alacağının, 9.468,00 TL net yıllık izin ücreti alacağının, 2.238,48 TL net fazla mesai ücreti alacağının 771,59 TL net ... alacağının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine ... Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve ilamın 15/06/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından ... Karar sayılı kararının takibe konulduğu, takipte kıdem tazminatı 20.477,03 TL, ihbar tazminatı 10,00 TL, yıllık izin 10,00 TL, UBGT 10,00 TL, ihbar tazminatı 3,003,06 TL, yıllık izin 9.458,00 TL, fazla mesai 2.228,48 TL, ...

761,59 TL, yargılama gideri 1.045,33 TL, vekalet ücreti 5.395,22 TL, işlemiş faiz 17.888,31 TL, işlemiş faiz 3,78 TL, işlemiş faiz 3,78 TL, işlemiş faiz 7,93 TL, işlemiş faiz 7,93 TL, işlemiş faiz 707,16 TL, işlemiş faiz 2.227,16 TL, işlemiş faiz 427,88 TL, işlemiş faiz 146,23 TL, harç 684,67 TL, işlemiş faiz 37,65 TL, işlemiş faiz 57,48 TL, işlemiş faiz 296,66 TL olmak üzere toplam 64.905,33 TL talep edildiği, davacı şirket tarafından icra dosyasına 07.07.2022 tarihinde 77.822,66 TL ödendiği tespit edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 27/12/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; ...

Mahkemesi dosyası nedeniyle yapılan ödemeye ilişkin olarak rücuya esas tutarın 77.822,66 TL olduğu, dosya kapsamında bulunan hizmet alım sözleşmeleri ve şartnamelerin incelemesinde; dava dışı işçinin ... kayıtlarında yer alan işverenler ile sözleşme yapılan yüklenicilerin her dönemde örtüşmediğinin görüldüğü, davacı kurum tarafından ödeme yapılan dava dışı işçinin çalışma dönemine isabet eden hizmet alım sözleşmeleri ve şartnamelerde asıl işveren konumunda bulunan davacı kurumun işçilik alacaklarından sorumlu olacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, son işverenin davacı şirket olduğu,

zamanaşımı hususu dikkate alınarak alt işverenlere dönemleri ile orantılı olarak rücu edilebileceğinin kabulü edilmesi halinde yapılan hesaplamaya göre davalı ...'ın 451,65 TL'den sorumlu olması halinde toplam 17.482,87 TL hesaplanabileceği, davalıların sorumluluğunun yarısı olmasının kabulü halinde davalı ... 2.896,57 TL'den, dava dışı ...

3.161,54 TL'den, dava dışı ...'ın 225,82 TL'den sorumlu olması halinde toplam 8.741,43 TL hesaplanabileceği rapor edilmiş, ancak bu bilirkişi raporu belirleme ve hesap hataları nedeniyle hükme esas alınmamıştır.

İlk alınan bilirkişi raporuna itiraz üzerine dosya kapsamı yeni bir bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan 30/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; dosyada mevcut Teknik şartname ve sözleşmelerde,işçilik ücretleri ve alacaklarından asıl işveren konumunda bulunan davacı ...'den isteyebileceği,

ilgili İş Mahkemesi gerekçeli kararında fazla mesai yapılan hafta ve fazla çalışma saatine ilişkin hesaplamaya esas rakamların yer almaması da nazara alınarak davacı yanın ödediği fazla mesai ve faizleri toplamından 01/04/2016-31/12/2017 döneminde yükümlenen alt işverenlerin çalışma sürelerine göre sorumlu olması gerektiği düşüncesiyle davacı alacaklarının hesaplanacağı,

ilgili İş mahkemesi tarafından gerekçeli kararda yapılmış bulunulan hesapta hangi tarihlerde hangi UBGT günlerinde çalışıldığının belirtilmemiş olması nedeniyle 761,59 TL UBGT alacağından 01/04/2016-31/12/2017 döneminde asıl işverenden iş yükümlenen tüm alt işverenlerin çalışma süresine göre sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilerek ... 15.859,42 TL'den, ...'nin 29.080,76 TL'den olmak üzere davalıların toplam 68.483,35 TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Dava konusu hizmet alım sözleşmeleri ile eki şartnamelere göre; davacının asıl işveren olduğu, davalıların alt işverenler oldukları, bu haliyle davalıların hizmet sözleşmesini akdettikleri dönemler bünyesinde çalıştırılan dava dışı işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında davacının işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı,

dolayısıyla (müteselsil borçlular) asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicilerin işçisi olduğu, sözleşme bedeline işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olduğu,

asıl işveren ve alt işverenler arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamından; davacının ödeme tarihi itibariyle davalı ... zamanaşımı def'inin reddine, yine takas mahsup talebi yönünden ilgili davalı davacının birinci haciz ihbarnamesi cevabına delil olarak dayanmış ise de bu delil ile dahi alacağın muaccel olduğunun, takas mahsup şartlarının oluştuğunun ispatlanamadığı anlaşılmakla şartları oluşmadığından bu talebin de reddine karar vermek gerekmiş, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan 30/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde;

dava dışı işçi...'ın davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, ...Karar sayılı ilamı ile dava dışı işçinin hak kazandığı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin ücretinden oluşan işçilik alacaklarının asıl işveren davacıdan tahsiline karar verildiği, davanın davalılara ihbar edilmediği, iş bu ilamın 15/06/2022 tarihinde kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından ...

Esas sayılı takip dosyası ile işçilik alacaklarının eldeki davada davacı yönünden icra takibine konu edildiği, takibe konu alacağın takip borçlusu, eldeki davanın davacısı tarafından ödendiği, yukarıda izah edildiği üzere davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları, yargılama gideri, vekalet ücreti, işlemiş faizden oluşan toplam 68.483,35 TL alacağın,

ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davalı alt işverenlerden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere rücuen tahsiline, ... Esas sayılı dosyasında ihbar dilekçesinin davalılara tebliğ edilmediği anlaşılmakla davalıların eldeki davadan önce temerrüde düşürüldüğü ispat edilemediğinden eldeki dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.. · e-imzalı e-imzalı