Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/247 K.2023/906

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/247 Esas

KARAR NO : 2023/906

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI :.... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/04/2023

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından, .... Şubesine ait .... Seri Numaralı, .... 17/03/2023 tarih 200.000,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak .... D.

İş sayılı dosyası kapsamında, müvekkili aleyhine ihtiyati haciz kararı talebinde bulunulduğunu ve ilgili mahkemece talebin kabulüne karar verilmesine müteakip müvekkili şirketin tüm banka hesaplarına, gayrimenkullerine, araçlarına, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ve posta çek hesabına haciz koyulduğunu, ancak söz konusu icra takibine dayanak çek ile ilgili olarak ....

Esas sayılı dosyası nezdinde "Kıymetli Evrak İptali (Çekin İptali)" konulu dava bulunması, bu dosya kapsamında çek üzerinde ihtiyati tedbir kararı ve ödeme yasağı bulunması, ayrıca alacaklıya da müvekkilinin herhangi bir borcunun olmaması nedeniyle müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespiti ile tedbir kararı verilerek icra takibinin durdurulması için işbu davayı açma zorunluluğu hâsıl olduğunu belirterek öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte olursa uygun görülecek bir miktarla icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile ....

E. sayılı icra takibinin iptaline ve kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafından dava konusu çekin çalındığı yönündeki iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, .... E. Sayılı dosyasına sunulmuş olan ...

Şirketi yetkilisi ...'un 31/12/2022 tarihli ifadesinde taşınması yasak ve sakıncalı gönderi olmasına rağmen birden fazla çekin farklı kargo firmalarının farklı şubelerinden kendisine gönderildiğini ve her nasılsa farklı tarihlerde kayıp çeklerin olduğu kargoları hiçbir surette kontrol etmeden sağlam şekilde teslim aldığına dair kurye tutanağını imzaladıktan sonra çeklerin çalınmış olduğunu öğrendiğini beyan ettiğini, bu hususun dahi davacının iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ortaya koymakta olduğunu,

müvekkilinin dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiği iddiasının gerçeği yansıtmamakta olduğunu belirterek davacının haksız ve yersiz açmış olduğu davasının öncelikle usule ilişkin nedenlerle, husumet, görev,yetki, zamanaşımı yönünden reddine, bu talepleri kabul edilmediği takdirde haksız davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, çalınan çek nedenli borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamına göre; davacının keşideci bulunduğu ....

Şubesi'ne ait dava konusu 200.000,00 TL bedelli çekin kargoda çalındığı iddiasına dayalı olarak davacı tarafından çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle iş bu dava açılmış olup, olaya uygulanması gereken TTK'nın 792.maddesine göre çekin herhangi bir suretle hamilin elinden çıkması halinde çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Dolayısıyla bu maddeye dayalı olarak dava açılabilmesi için çekin rıza dışı elden çıkmış olması, çeki ele geçiren kişinin bilinmesi, çeki ele geçiren kişinin çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekmektedir. Dolayısıyla ispat yükü davacıdadır.

Dosya kapsamında, davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiği veya ağır kusurunun bulunduğuna dair delil sunulamadığından davalının iyiniyetli olduğunun kabulü gerekir. ... içtihatları da aynı doğrultudadır. (.... Karar Tarihi.

23.12.2014). ..... sayılı ilamında belirtildiği üzere, davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde yer alan imzaların gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu bulunmayıp, 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir.

Dava konusu çekte mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmadığı gibi, ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Emsal nitelikteki .... sayılı kararında da belirtildiği üzere, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir.

Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir. Çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır.

Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur.

Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

6102 sayılı TTK' nın 792. maddesiyle, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır.

Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Kötüniyeti kanıtlanamadığı sürece çekin bedelsiz kaldığı ileri sürülemeyecektir.

Somut olayda davaya konu çekte ciro silsilesi düzgün olup, çalındığı iddia edilen söz konusu çeke ilişkin soruşturma dosyasında davalı şüpheli olarak yer almamaktadır.

Yukarıda belirtildiği üzere davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat yükü davacıda olup, bu husus kanıtlanamamıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış ve davalıya yemin teklifinde bulunmuştur. Davalı 13/12/2023 tarihli celsede yemini icra etmiş ve "Dava konusu yapılan .... seri nolu ve 17/03/2023 vadeli, 200.000,00 TL bedelli çeki ... San ve Tic. Ltd Şti'den alacağımdan dolayı iyi niyetli aldığım hususunda şerefim, ailem ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum.” şeklinde beyanda bulunmuştur. Bu itibarla davacının davasını ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır