Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/289 K.2023/900

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/289 Esas

KARAR NO : 2023/900

HAKİM : ... KATİP : ....

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : ...

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/05/2023

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında mal satışı konusunda uzlaşmaya dayalı ticari ilişki

bulunduğunu,

taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, müvekkili tarafından davalı şirket adına 22.11.2022

tarihli, 155 kalem ürün içeren, 113.451.25 TL bedelli fatura ile, 22.11.2022 tarihli, 167 kalem

ürün içeren, 100.393,32 TL bedelli fatura düzenlenmiş olduğunu, bu iki fatura içeriği ürünlerin

davalı şirkete satılmış ve teslim edilmiş olduğunu,

teslim edilmiş olan ürünlere ait faturaların üzerinden 4 ay geçmesine rağmen ödenmemesi

üzerine müvekkili tarafından ... E sayılı dosyası ile takip

başlatılmış olduğunu, borçlu vekilinin 21.03.2023 tarihli itirazı üzerine takibin durmuş olduğunu belirterek takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet

tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; Görevlendirme kapsamında, davalı şirket tarafından ticari defterlerin bulunduğu yerin adresi

ve irtibat kurulacak kişi dosyaya bildirilmediğinden, davalı şirket nezdinde ticari defter ve

kayıtlar üzerinde inceleme yapılamamış olduğu, davacı şirkete ait 2022-2023 yılı Ticari defterlerin tasdik bilgileri raporun bir önceki

bölümünde tablo halinde gösterilmiş olup, ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdik

işlemlerinin yasa ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılmış olduğu, muhasebe

kayıtlarının Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ve ... uygun

olarak yapılmış olduğu tespit edilmiş olup, bu haliyle sahibi lehine delil olup olamayacağı

kanaatine varılmıştır.

Dava, taraflar arasında ticari satım sözleşmesi nedeniyle faturadan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

.... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı (...) şirket, Borçlunun davalı (...) şirket, alacak tutarının 213.844,57 TL, borcun dayanağının 22.11.2022 tarihli 113.451,25 TL bedelli ve 22.11.2022 tarihli 100.393,32 TL bedelli faturalar olduğu, alacağın tahsiline kadar ticari faizi, masraf ve vekalet ücreti ile tahsili talebinde bulunulduğu, davalı vekili tarafından 21.03.2023 tarihli dilekçe ile borca ve ferilerine itiraz edilmiş olduğundan takip durmuş olduğu görülmüştür.

Davacı defterlerinin incelenmesinde sahibi lehine delil vasfı taşıyan davacı yasal defter kayıtlarına göre; davacı şirkete ait 2022-2023 yılı Ticari defterlerin tasdik bilgileri raporun bir önceki bölümünde tablo halinde gösterilmiş olup, ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdik işlemlerinin yasa ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ve ... uygun olarak yapılmış olduğu,

bu haliyle sahibi lehine delil olup olacağı, davacı şirkete ait ticari defter kayıtlarına göre, 31.12.2022 ve takip tarihi olan 10.03.2023 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 313.245,22 TL alacaklı olduğu, talebe bağlılık gereği davacının 10.03.2023 tarihi itibariyle 213.844,57 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir. Davalının usulüne uygun olarak defterlerini ibraz emri tebliğine rağmen defterlerini ibraz etmediğinden incelemesi yapılamamıştır.

.... 13.06.2017 tarih .... sayılı ilamında ticari defterlerin sunulmaması hususunu şu saptamalarla değerlendirmiştir. "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1).

Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1).

Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1).

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır." (Aynı yönde .... 20.06.2017 tarih .... sayılı ilamı, ....

24.01.2018 tarih .... sayılı ilamı, .... Dairesi 08.01.2018 tarih .... sayılı ilamı)

Somut olaya gelince davacının defterlerinin sahibi lehine delil olma vasfını taşıdığı, davalı tarafın ticari defterlerini ibraz emrine rağmen ibraz etmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda ... ilamında ayrıntılı izahı yapılmış olduğu üzere tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, davacı defterindeki kayıtlara uygunluğu mahkememizce kabul edildiğinden bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacı şirket tarafından davalı şirket adına 22.11.2022 tarih ve .... nolu,

KDV dahil 113.451,25 TL bedelli 155 kalem ürüne ait olmak üzere e- Arşiv Fatura ve 22.11.2022 tarih ve ... nolu, KDV dahil 100.393,32 TL bedelli 167 kalem ürüne ait olmak üzere e- Arşiv Fatura düzenlenmiş olduğu, ...'nün 25.09.2023 tarih ve ... sayılı cevabi yazıları ekinde davalı şirkete (...) ait Ba-Bs Form Ekran Görüntüleme dökümleri bulunmakta olup buna göre (Ba Form) davalı şirket tarafından davacı şirketten yapılan mal alımlarına ilişkin olarak 7 adet fatura düzenlenmiş olduğu, bu faturaların KDV hariç toplam tutarlarının 307.318,59 TL olduğu, ....

25.09.2023 tarih ve 410710 sayılı cevabi yazıları ekinde davacı şirkete (...) ait Ba-Bs Form Ekran Görüntüleme dökümleri bulunmakta olup buna göre (Bs Form) davalı şirket tarafından davacı şirketten yapılan mal alımlarına ilişkin olarak 6 adet fatura düzenlenmiş olduğu, bu faturaların KDV hariç toplam tutarlarının ise 297.671,04 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen ve takip konusu edilen e-arşiv faturaların karşılıklı olarak e-fatura sisteminde Bs-Ba formları ile kayıtlı olduğu, davalı tarafından iade faturası düzenlenmemiş olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı şirkete ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdik işlemlerinin yasa ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ve ... uygun olarak yapılmış olduğu, bu haliyle sahibi lehine delil olacağı, davacı şirkete ait ticari defter kayıtlarına göre, 31.12.2022 ve takip tarihi olan 10.03.2023 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 313.245,22 TL alacaklı olduğu, talebe bağlılık gereği davacının 10.03.2023 tarihi itibariyle 213.844,57 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.

Bu nedenle davalının davaya konu alacağı sabit görüldüğünden davanın kabulüne, itirazın iptaline ve alacak likit olduğundan davacı yararına icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.

Katip .... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır