Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/385 K.2024/815

Av. ......

DAVALI

1- ... -...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALILAR : 2-...... 3- ...... 4- ......

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/06/2023

KARAR TARİHİ : 29/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı ...' na karşı ...... E. Sayılı dosyasından borçlu olmadığının ; diğer davalılara karşı ise ......

Şubesine ait ... çek numaralı, 30.04.2023 keşide tarihli, 60.000,00 TL bedelli çek dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, müvekkilinin , davalılara karşı herhangi bir borcu olmadığı yargılama süresince ortaya çıkacağını, müvekkillinin aktif ticari hayatı olan şirket olduğunu bu nedenle telafisi güç zararların ortaya çıkmasını engellemek amacıyla İİK m. 72 uyarınca teminat karşılığında ......E.

Sayılı dosyası üzerine dosyada yer alan paranın ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı konulmasını, mevcut hacizlerin kaldırılmasını; ... dışındaki davalılar açısından ise icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle ara buluculuk şartının yerine getirilmediği, keşidecinin takip konusu bedeli ödeyerek takip dosyasının kapandığı ,çeki iyi niyetli olarak ciro ettiğini bu yüzden davanın reddini talep etmiştir.

Diğer Davalılar yan usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Delillerden ilgili İcra Müdürlüğü dosyasının ve savcılık dosyasının dosyaya celbedildiği, talimat yoluyla bilirkişi raporu alınmış ve davacı tanıkları dinlenmiştir.

Dosya kapsamı davacı ticari defter ve kayıtları incelenerek rapor tanzim edilmek üzere ...... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş,22/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... San.Paz.Tüc. Ltd. Şti. nin belirtilen ...... adresine gidilerek ulaşılan ticari defter kayıtları ve dosya kapsamında yapılan incelemeler sonucunda; davalı ... ile Davacı ... San. Paz. Tic. Ltd. Şti. Arasında bir alım-satım dolayısıyta borç-alacak kaydına rastlanmadığı rapor edilmiştir.

Davalı yan usulüne uygun tebliğ edilen ibraz emrine karşı ticari defter ve kayıtlarını sunmamış, ticari defterlerin yeri ve iletişime geçilecek kişiye ilişkin bilgileri de mahkememize beyan etmemiştir.

Davanın 06/06/2023 tarihinde açıldığı, menfi tespit davalarına ilişkin zorunlu ara bulucuk düzenlemesi ise 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girmesi sebebi ile , davanın zorunlu ara bulucuğa tabi olmadığı anlaşılarak davalı yanın buna ilişkin itirazına itibar edilmemiştir.

Celse arası ...... esas sayılı takip dosyasına yazılan yazı cevabında dosya borcunun .....AŞ tarafından 22/06/2023 tarihinde ödenerek dosyanın infaz edildiği bildirilmişitr.

Tüm dosya kapsamına göre; davacı yanın icra takibinden önce takibe konu çeki kaybettiğinden bahis ile ......nolu ilamı ile zayi sebebi ile çekin iptaline dair karar aldığı,alınan 31/01/2023 tarihinde mahkemesince ödemen men yasağı konulduğu, mahkeme dosyasındaki bilgilere göre takibe konu çekin ... ibraz edilmediği, icra takibinin ise hamil tarafından eldeki davadan 5 gün önce başlatıldığı, davacının çekte ciranta olması sebebi ile kendisinden sonra gelen cirantalara karşı eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, zayi nedeni ile açılan çek iptal davasının hasımsız açılması sebebi ile eldeki davalıları bağlayan bir karar olmadığı,

iptal kararını alan kişinin borçludan kendisine senedi ibraz etmeden ödemede bulunmasını isteyebilmek hakkını kazanmaktadır. İptal kararının etkileri ,hak sahipliğinin teşhisi meselesine ilişkindir. Kararın maddi hukuk yönünden herhangi bir etkisi yoktur. İptal kararı sadece ,davacının senedi ibraz edememesine rağmen hak sahibiymiş gibi kabul edilme imkanı vermektedir.

Borçlu iptal kararı hamiline iyi niyetli ödemede bulunduğu takdirde ödemede bulunduğu şahıs gerçek alacaklı olmasa dahi, mevcut iptal kararına güvenerek yaptığı ödeme ile borcundan kurtulur.(TTK m646.) Ancak gerçek alacaklı olmadığını bildiği veya bu hususta hileli davrandığı kabul edilebildiği takdirde ,yaptığı ödemenin borçluyu borcundan kurtarması mümkün değildir. (......) Davanın esasına ilişkin yapılan değerlendirmede ;Celse arası icra dosyasına yazılan yazı cevabında dosya borcunun dava dışı keşideci tarafından ödenmesi üzerine konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar kurmak gerekmiştir. (......)

Davalıların davayı açmaya sebebiyet verip vermedikleri ve yapılan yargılama giderlerinden ve vekalet ücreti yönünden sorumlu olup olmadıklarına ilişkin yapılan değerlendirmede ;Yaptırılan tek taraflı ticari defter incelemesinde takibe konu çek nedeni ile davacının bir ticari ilişkisi ,borcu bulunmadığı tespit edilmiş ise de ; çekin illetten mücerret bir kambiyo senedi olduğu,davalı cirantaların iyi niyetle senedi devraldıkları aksi ispatlamadığı gibi dosyaya kazandırılan ...... sor nolu dosyasında sadece ... hakkında çekin kaybolması hakkında dolandırıcılıktan hakkında şikayetçi olunduğu,

yetkisizlik kararı üzerine ...... nolu kararı ile ilgili kargo şirketi hakkında ... kararı verildiği, bu dosyada davalılara ilişkin bir şikayetin bulunmadığı, eldeki davayı etkilemediği, davacı yan dava dilekçesinde senedin bedelsizliğine yönelik yemin deliline dayanmış ise de ,bedelsiz senedi kullanıp kullanmadığına ilişkin kişinin kendisi hakkında bir ceza soruşturmasına ve kovuşturmasına uğratacak vakıalar hakkında yemin yöneltemeyeceğinden (HMK 226 1-C maddesi) ,ve bu yukarıda sayılan nedenlerden dolay davalı cirantaların senedi lehdarın zararına bilerek hareket ettikleri ispatlanamadığından ve davanın açılmasına davalıların sebebiyet

verdiği de sabit olmadığından yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmış,davacı yanın icra inkar tazminat talepleri de aynı gerekçe ile red edilerek , davaya konu çek bedelinin yargılama devam ederken icra dosyasına ödenmesi sebebi ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ...... · e-imzalıdır Hakim ...... · e-imzalıdır