Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/479 K.2024/641

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/479 Esas

KARAR NO : 2024/641

HAKİM : ..... KATİP : .....

DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : 1- ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : 2- .....

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 19/07/2023

KARAR TARİHİ : 25/09/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili sigorta şirketi tarafından ... poliçe no'lu ... ile sigortalanmış bulunan ... Şirketi'ne ait emtialar, 21.07.2022 tarihinde taşımacı ...

A.Ş ye bağlı ... - ... plakalı araç ile .....'ye nakledilmek üzere teslim alınmış olduğunu, bu nakliye sırasında emtiaların hasarlandığının tespit edildiğini söz konusu hasarlar nedeniyle yaptırılan ekspertiz sonucunda sigortalısına söz konusu nakliyat esnasında meydana gelen hasar dolayısı ile 3.105,46 EUR hasar tazminatı ödenmiş olduğunu ... plakalı araç ... no'lu ... sigorta poliçesi ile ... Şirketi nezdinde sigortalanmış bulunduğunu, 6102 sayılı TTK'nın 1472.

Maddesi gerekçesiyle, müvekkili şirketçe ödenen (fazlaya ilişkin haldarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik) 3.105,46 EUR 'nin tazmini talepli olarak huzurdaki davayı açma gereği hasıl olduğunu, sigorta konusu emtianın hasarlanması neticesinde müvekkili şirket tarafından ödenen 3.105,46 EUR bakımından 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Halefiyet" başlıklı 14 72. Maddesi gereği müvekkili şirket zarara uğrayan sigortalının haklarına halef olmuş, hukuken sigortalının yerine geçmiş olduğunu, TTK da Taşıma İşlerini düzenleyen madde 850 vd hükümleri uyarınca , davalılar ...

A.Ş. Ve ...

Şirketinin sorumluluğunun bulunduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 3.105,46 EUR tazminatın ve bu tazminat tutarına ödeme tarihinden itibaren işleyecek yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranı uygulanmak suretiyle belirlenecek faiz tutarının fiili ödeme günündeki rayiç bedelin Türk lirası karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete ait araç ile dava dışı ...

A.Ş.'ye ait emtianın taşınması esnasında hasarlandığını hasarın nedeni eşyanın sabitlenmesinde kullanılan spanzetlerin kullanılmış ve eski olduğunu ve bu nedenle nakliye esnasında koptukları olarak gösterilmiş olduğunu yüklemenin ...'da bulunan fabrikada gerçekleştirilmiş olduğunu dava konusu olarak gösterilen hasar ile ilgili olarak müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, yükleme ve uygun ambalaj ile malı sevk etmek sorumluluğu göndericiye ait olduğunu, taşımacı firma elemanı kamyonu fabrika sahasına park etmekte, sonrasında yükleme işlemleri gönderici firma tarafından yapıldığını,

gönderilecek malzemenin evsafi nazara alındığında uygun şekilde amhalajlanması, taşınacak mesafe de nazara alındığında uygun yükleme yapılması gerektiğini, bu sorumluluğun gönderici firmaya ait olduğunu, taşımaya konu mal ile ilgili olarak yükleme ve sabitleme nedeniyle meydana geldiği bildirilen hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, taşımacının ambalajlama ve yükleme sorumluluğu olmadığını fotoğraflardan gerekli ambalajlamanın yapılmadığının anlaşıldığını, yükün ...'dan .....'ya kadar hasarsız olarak geldiğini antrepoya 2 km kala çarpma olayı meydana gelerek hasar oluşmuş olduğunu,

o tonajda bir malzemenin herhangi bir çarpmanın etkisiyle yer değiştirmemesinin fizik kurallarına aykırı olduğunu, iddia edildiği üzere eksik ve yetersiz sapitleme olmuş olsaydı bu yük daha gemideyken yaşanan dalga ve gemı sarsıntısından dolayı kayacağını tüm bu nedenlerle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını yapılan taşımanın tarihi ve güzergahı itibariyle uyuşmazlıkta .....u hükümleri uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun ancak .....

23. Madde kapsamında olduğunu ... 23/3-4. Maddeye göre tazminat, hasarlı olan emtianın brüt ağırlığın beher kilogramı için ..... yi aşamayyacağını bu sınırlı sorumluluk esaslarına göre de değerlendirme yapıldığında yapılan ödemenin fahiş olduğunu, ödeme yapılırken ... hükümleri nazara alınmamış olduğunu, ...

Konvansiyonunun 17 /4 c maddesinde yükün gönderici alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması,yüklenmesi,istiflenınesi veya boşaltılması özel risk olarak kabul edilmiş, hasar veya kaybın anılan nedenlerden kaynaklanması halinde taşıyıcının sorumlu olmayacağının hükme bağlanmış olduğunu, yüklemenin gönderici firma tarafından gerçekleştirilmiş olması, ambalajlama yükümlülüğünün gönderici firmaya ait olması, yüklemenin forklift veya vinç ile yapılabileceğini, müvekkili şirketin aracında vinç ve forklift bulundurmadığını, yüklemenin tüm unsurlarının ( sabitleme dahil) gönderici firmaya ait olması,

hiçbir taşıyıcının yükleme ve indirme yapmadığının piyasanın bilinen bir uygulaması olduğu gerçekleri karşısında müvekkili şirkete kusur yüklenmesinin mümkün olmadığını, hukuki ilişkiden dolayı her bir taşıma için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenmesi gerektiğini somut uyuşmazlık yönünden dosyaya ibraz edilmiş böyle bir spesifik poliçe bulunmadığını ekspertiz raporunda sevkiyat başlangıç tarihi itibariyle mevcut bir poliçenin olmadığına işaret de edilmiş olduğunu beyan ederek bu durumda,

davacı sigorta şirketinin dava konusu ödemeye ilişkin rücu hakkının bulunmaması nedeniyle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya bilirkişi heyetine tevdi olunmuş 12/02/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda: Dava dışı gönderici tarafından beton mikserlerin ambalajlanmamış ve araçta düzgün olarak istiflenmemesi nedeni ile %25 (Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, davalı taşımacının herhangi bir çekincesi olmadan yükü taşımak üzere teslim almış olması, en üst düzeyde özeni göstermemiş olması ile birlikte davalı tarafın araç sürücüsünün virajlı varyant çıkışında direksiyon hakimiyetini kaybederek zararın meydana gelmesine neden olmasıyla oluşan hasarlardan dolayı davalı taşımacının %75 (Yüzde Yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,

davacı yana sigortalı emtiada meydana gelen toplam hasarın, hasara ilişkin resim ve faturalarla uyumlu ekspertiz raporunda belirtildiği gibi 3.105,00 Euro olduğu, Mahkemenin davalı tarafın sınırlı sorumlu olduğunun kabulü halinde davacı tarafın davalılardan talep edebileceği azami tazminat tutarının 4.529,90 Euro olarak hesaplanmış olduğu davacı tarafın talebinin 94.033,32 TL nin ,

eşyaların teslim alındığı tarihte geçerli ... kuru üzerinden heyetimizce hesaplanan azami tazminat tutarı olan toplam 132,328,73 TL sınırını aşmamış olmasından dolayı davacı tarafın davalılardan azami 94.033,32 TL talep edebileceği yönündeki görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dosya ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tekrar tevdi olunmuş 14/05/2024 UYAP tarihli bilirkişi heyet ek raporunda: Heyetçe hesaplanan azami tazminat tutarının tarafların sorumluluk oranları dikkate alınarak yapılacak dağılımında gönderenin % 25 kusuru oranında azami tazminat tutarı Euro 4.529,90 x % 25 = Euro 1.132,48 ve davalı taşımacının % 75 kusur oranına göre azami tazminat tutarı da Euro 4.529,90 x % 75 = Euro 3.397,42 olacağı, davacının talebinin heyetimizce hesaplanan azami tazminat tutarı sınırları içerisinde kalmasından dolayı, davacının talebinin tarafların kusur oranları dikkate alınarak yapılan dağıtımı durumunda ,

azami tazminat tutarları gönderen taraf için gönderen tarafın kusur oranı % 25 x Euro 3.105,46 = Euro 776,36 davalı taraf için davalı taşımacının kusur oranı % 75 xEuro 3.105,46 = Euro 2. 329,10 olacağı davacı tarafın talebinin yabancı para cinsinden olması nedeni ile ... madde 27 hükmüne göre davacının talep edebileceği azami faiz oranı da yıllık % 5 ile sınırlı olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dava, davacı sigorta şirketinin hasar nedeniyle ödediği tutarı, halefiyete dayalı olarak zarara neden olan davalı işleten ve davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili alacağın tahsili istemine ilişkindir.

TTK m.1301/(1) uyarınca: "Sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren kimse yerine geçer. Sigorta ettiren kimsenin vaki zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

(2) Sigorta ettiren kimse, 1 inci fıkra gereğince sigortacıya intikal eden haklarını ihlal edecek bir hal ve harekette bulunursa sigortacıya karşı mesul olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmiş ise sigorta ettiren kimse kalan kısmından dolayı üçüncü şahıslara karşı haiz olduğu müracaat hakkını muhafaza eder." hükmü bulunmaktadır.

Davaya konu uyuşmazlık zarar gören emtiaların doğru şekilde paketlenip paketlenmediği doğru şekilde istiflenip istiflenmediği zarar nedeni ile tarafların kusur oranlarının tespiti ile davalıların meydana gelen ve davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına ödenen bedelden sorumlu olup olmadıkları sorumlu ise miktarı noktalarında toplanmaktadır. Davaya konu uyuşmazlığın uluslararası karayolu ile taşımadan kaynaklanmakta olup uyuşmazlığa ... hükümlerinin uygulanacaktır.

Hükme esas salınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; ..... (...)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan mesuldür. ...’nin 17/4-b maddesinde “ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması” halinde meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumlu olmayacağı öngörülmüştür.

Konvansiyonun 17/4-c maddesi uyarınca, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, istif edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının ibra edileceği belirtilmiştir. Dava konusu hasar, davalı ...

A.Ş.'ne ait ... plakalı çekici ve bağlı bulunan ... plakalı araç sürücüsü...'ın ..... yoluna çıktıktan sonra direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana geldiği geldiği tüm dosya kapmasından anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesinin (d) bendine göre, karayollarından faydalananlar trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, 52. maddesinin (b) bendine göre, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.

Davalı taşıyıcıya ait araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki çekici ve bağlı yarı römork ile virajlı varyantı takiben anayola çıkış yapmak istediğinde, yola gereken dikkatini vermemesi, sol yanında bulunan araçlara dikkat etmemesi kontrollü bir şekilde seyretmemesi, sevk ve idare hatasıyla aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek neden olduğu olay nedeni ile çalışanı olduğu taşımacının %75 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Ancak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava konusu olayda; hasara ilişkin resimler incelendiğinde.

4410 Kg, 8560 Kg, 9750 Kg ağırlıklarında bulunan 3 adet beton mikserinin yeterli olmayan spansetlerle bağlandıkları, bu spansetlerin basit bir direksiyon kırması sonucu koptuğu, beton mikserlerinin darbeye karşı olan hassas kısımlarının ambalajlanmadığı, ayak kısımlarının takozlanmadığı ve koruma altına alınmadığı, taşınan emtianın bu haliyle yol koşullarına uygun olarak yüklemesinin yapılmadığı ve düzgün istiflenmediği dosya kapsamında anlaşılmaktadır.

Davalı taşıyıcının bu şekildeki yüklemeye karşı çıkmaması göndericinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Dava konusu olayda, dava dışı göndericinin, davacı sigortalısı olan sigortalının taşıttığı emtiayı ambalajlamaması, yol koşullarına göre iyi bir şekilde istiflememesi, nedeniyle oluşan hasarda %25 oranında kusurludur. Bu haliyle davalı taşıyıcı ve sigorta şirketi sadece meydana gelen hasarın %75'i oranında sorumludur.

Dava konusu uyuşmazlık konusu ..... arasında taşınan mallarda meydana gelen hasarlar karşılığı tazminat talebi olup, Uluslar arası taşıma olması nedeni ile hasar değerlendirmelerinde de ... Sözleşmesi kapsamıda yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, taşınmak üzere davalı taşımacı tarafından teslim alınan ve alıcısına hasarlı olarak teslim edilen eşyaların zayi olmayıp sadece hasarlanmış olmalarından dolayı ... madde 25' e göre değerlendirme yapılarak tazminat tutarının hesaplanması gerekecektir.

Bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamaya göre davacı yana sigortalı emtiada meydana gelen toplam hasarın 4.529,90 Euro olduğu, davalı taşımacının % 75 kusur oranına göre azami tazminat tutarının (Euro 4.529,90 x % 75 = Euro 3.397,42) 3.397,42 Euro olduğu, davacının talebinin 3.105,46 Euro olduğu görülmekle taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın kabulüne 3.105,46 Euro tazminata yıllık %5 oranında işleyecek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip ..... · e-imzalı Hakim ..... · e-imzalı