Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/560 K.2024/730

2- ..... 3- .....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 28/08/2023

KARAR TARİHİ : 01/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı nezdinde yüklenici işçi olarak çalışan ... 'ye .....Mahkemesinin 11/10/2018 tarih, ..... sayılı ilamına binaen ..... Esas sayılı dosyasına yapılan 57.334,73 TL ödemenin ve .....Mahkemesinin 08/04/2021 tarih, .....sayılı ilamına binaen .....Esas sayılı dosyasına müvekkili kurum tarafından yapılan 16.913,10 TL ödemenin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, toplamda sorumluluğu oranında davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 4857 sayılı Kanunun 112/2.maddesinde davacı kurumun ödediği kıdem tazminatının rücüya tabi olduğuna dair yasal bir düzenleme bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının dava dışı işçiye ödenen miktarın dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme isabet eden kısmının tamamını talep edemeyeceğini, davacının asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

..... hakkındaki dava dosyası ,bu davalıdan feragat sebebi ile mahkememiz dosyasından tefrik edilmiştir.

Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davacı ile davalı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Delillerden ..... Esas sayılı dosyası, .....Esas sayılı dosyaları, ..... Esas sayılı dosyası dosyaya celbedilmiştir.

Dosya kapsamı bilirkişiye tevdii edilmiş, 30/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ..... Esas sayılı dosyası kapsamında 26/01/2021 ödeme tarihinden itibaren ...'in 17.110,21 TL, ...... Ltd. Şti'nin 21.006,53 TL, ...'un 19.217,99 TL olmak üzere toplam 57.334,73 TL ile sorumlu olacakları, ..... Esas sayılı dosyası kapsamında 24/09/2021 ödeme tarihinden itibaren ...'in 6.315,35 TL, ...... Ltd. Şti'nin 7.736,05TL, ...'un 2.861,70 TL olmak üzere toplam 16.913,10 TL ile sorumlu olacakları rapor edilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre;Taraflar arasında akdedilen sözleşmede işçilik alacaklarının kime yükletileceği düzenlenmediği,ancak Hizmet Alım Sözleşmesinin eki mahiyetindeki İdari Şartnamenin 19.3.3 maddesinde " Kanunlar ile hafta tatili ,Ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışması ve/veya çalışmaması durumlarında yüklenici personelin 4857 sayılı Kanunun 46. Ve 47. Maddeleri doğrultusunda hak ettiği/hak edeceği ücretler teklif edilen fiyata dahildir.İşbu ücretler yükleniciye aittir ."hükmüne yer verildiği,yine Hizmet Alım Sözleşmesinin eki mahiyetindeki Teknik Şartnamenin 2.12 maddesinde "Yüklenici adına çalışan

işçilerin puantaj kayıtları yüklenici ve işletme personeli tarafından ortak tutulur.... ve diğer tüm mevzuatla ilgili mükellefiyetlerden yüklenici sorumludur."hükmünün düzenlendiği, davacının asıl işveren olduğu, davalıların alt işverenler olduğu, bu haliyle davalıların çalıştırılan dava dışı işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı,

dolayısıyla asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicilerin işçisi olduğu, sözleşme bedeline işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olduğu,

asıl işveren ve alt işverenler arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

.....nolu ilamında; "İşçilik alacağı davasında idarenin sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur.Davacı tarafından ödenen kısmın rücuuna ilişkin davada ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir.Taraflar arasındaki sözleşmenin 23.maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup ,şartnamenin ,6.bölüm 38.maddesi hükmüne göre ,çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davacı yüklenici çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumludur.Müteselsil borçlulukta borçlular arsındaki iç ilişkiyi düzenleyen TBK 167 .maddenin dava konusu olayda uygulanması mümkün değildir.Zira sözleşme ve ihale dökümanında sorumluluk belirlenmiştir...."

..... nolu ilamında; "dava dışı işçinin davalı ve dava dışı diğer altverenler işçisi olarak çalıştığı süre olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının bu alt veren işverenlerden tansiline kara verilmesi gerektiği......."hüküm altına alınmıştır.

..... nolu ilamında ;" işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri ,faiz ve vekalet ücreti açısından da davalılar aleyhine hükmedilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının davalılara bu alacağını da rücu edebileceği......" hükmü kararlaştırılmıştır.

.....Daires'nin 04.10.2021 tarih, ....., sayılı ilamı. "Dava; hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tazmini temine ilişkindir. Öte yandan, işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan dava, davalı yüklenicilere ihbar edilmemiştir.

İşçi lehine sonuçlanan karara istinaden başlatılan icra takibinde de davalılar gösterilmediğine göre, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönünden dava tarihinden, ıslahla artırılan miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmekle beraber, her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadarına dava, ne kadarına ıslah tarihinden itibaren faiz işleyeceğinin de ayrı ayrı gösterilmesi gerekir." şeklinde, .....Dairesi'nin 21.10.2021 tarih, .....sayılı ilamı"...

Ayrıca dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsili istemiyle iş mahkemesinde açmış olduğu davada davalıların de taraf olduğu nazara alınarak anılan davalı şirketlerin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmediği, bu sebeple hükmedilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken aksi gerekçe ile dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi de doğru görülmemiştir.” şeklinde olup, işçilik alacağı davası, davalı yüklenicilere ihbar edilmemişse, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönünden dava tarihinden, dava ihbar edilmişse ya da alt işveren davada taraf ise,

ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'nin alt işveren olan davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, işçinin hak kazandığı işçilik alacaklarının, işçinin yürüttüğü yargılama süreci sonucunda davacı tarafça ödendiği, bununla birlikte dava dışı işçinin hak kazandığı ve işçiye ödenen kıdem tazminatı ve diğer işçi alacaklarından asıl işveren ve alt işverenlerden talep hakkı bulunduğu,

davacı asıl işverenin ise ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep hakkı bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarına yönelik davanın kabulü ile davalı alt işverenlerden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak ve feshe bağlı hakların son işverenle sınırlı olmak üzere rücuen tahsiline karar vermek gerekmiş, iş mahkemesi dosyasında sadece davalı ... .....

LTD.ŞTİ'in ihbar olunduğu anlaşılarak bu davalı bakımından ödeme tarihlerinden itibaren ,diğer davalılar bakımından ise ,dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüklerine dair belge bulunmaması sebebi ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davanın kabulüne karar verilmiş olup, incelenen arabuluculuk tutanağında davalı ...'in adres bilgilerinin yetersiz olması sebebi ile arabulucuk davetiyesi tebliği edilmemiş ise de,

..... nolu 26/04/2022 tarihli kararında arabulucunun taraflara ulaşma ve toplantıya davet etme sorumluluğunu usulünce yerine getirmeden arabulucuk faaliyetini sonlandırması halinde dahi 7036 sayılı kanunun 3.maddesinin birinci fıkrasında öngörülen arabuluculuk dava şartı gerçekleşmiş sayılacağı, aksi halin davacının hak arama hürriyetini kısıtlanması anlamına geleceği kararlaştırıldığından ,bu davalı bakımımdan dava usulden red edilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · e-imzalıdır Hakim ..... · e-imzalıdır