Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/190 K.2025/181

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2025/190 Esas

KARAR NO : 2025/181

...

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 12/03/2024

KARAR TARİHİ : 05/03/2025

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ... plakalı aracın sigortalanması amacıyla ... nolu 31.12.2010 başlangıç tarihli 1 yıl süreli Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, söz konusu araç 21/06/2011 tarihinde sürücü ...idaresinde Kızılcahamam istikametinden ... seyrederken arka lastiği patladığını ve sürücü ... direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle birlikte yaralanmalı, maddi hasarlı bir kaza meydana geldiğini, araçta yolcu olarak bulunan dava dışı ... karıştığı kazada %87 oranında vücut genel çalışma gücünü kaybettiği ve sürekli olarak iş göremez halinde kaldığı, devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olduğu tespit edilmiş ve ...

22.06.2016 tarihinde verdiği karar neticesinde birleşen davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, asıl davanın kabulü ile davacı ... talep etmiş olduğu 200.000,00 TL'nin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı müvekkil şirketten tahsiline karar verildiğini, söz konusu karara istinaden müvekkil şirket tarafından ...

E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra dosyası ile icra takibi başlatılmışsa da söz konusu takip davalı/borçlunun hukuka aykırı ve mesnetsiz itirazları neticesinde durdurulduğunu, takibin devamı amacıyla müvekkil şirket tarafından arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, yapılan görüşmelerin anlaşamama şeklinde sonuçlanması nedeniyle işbu itirazın iptali davasını açma zorunluluğumuz doğduğunu, müvekkil şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü kusurlu olmakla birlikte istiap haddinin üzerinde yolcu taşımak suretiyle araç kullandığı için kaza meydana geldiğini,

davaya konu trafik kazasında ...plakalı aracın sürücüsü ... %100 asli kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı ile belirlendiğini ve...

Sayılı dosyalarda yapılan zarar hesaplamaları bu orana göre yapıldığını, söz konusu kararların kesinleşmiş olduğunu, sürücü ... %100 kusurlu olduğu, müvekkil şirketin alacağı, davalı/borçluya verilen hizmeti likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmektiğini, takip konusu alacağın varlığı ve miktarı itibariyle taraflar arasında kesin ve belirli olduğunun açık olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazların reddedilerek, davalı/borçlu aleyhine, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere İİK 67. maddesi uyarınca icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı sigorta şirketi tarafından müvekkili aleyhine... sayılı dosyası) yapılan takibe itirazın iptali talebiyle dava açıldığını, davacının iddiaları gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan kabul etmediklerini, davaya karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı sigorta şirketi, dava dilekçesinde 2015 yılında rücu istemine konu tazminat ödemesini yaptığını beyan ettiğini, davalı müvekkili hakkındaki icra takibi ise 2018 yılında yapılmış olup 2024 yılına kadar geçen 6 yıllık sürede hiçbir işlem yapılmadığını, bu nedenle davacının talepleri zamanaşımına uğradığını, davanın öncelikle zamanaşımından reddi gerekmektiğini, Ayrıca,

İ.İ.K.'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davasının itirazın yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde açılmış olması gerektiğini, dava konusu icra takibine itiraz 2018 yılında yapılmış olmasına karşın dava 2024 yılında ikame edildiğini, davanın bu nedenle de reddinin gerektiğini, davaya karşı husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilin maliki olduğu ...plaka nolu araç, emaneten dava dışı ... verilmiş olup kaza aracın ... olduğu sırada meydana geldiğini, davaya karşı derdestlik itirazlarının bulunmadığını, davacı sigorta şirketi,

yine işbu dava konusu olan 21.06.2011 tarihli trafik kazası nedeniyle dava dışı ... ödeme yaptığından müvekkili aleyhine .. esas sayılı dosyasından rücuen tazminat talepli icra takibi başlattığını, müvekkilinin bahsi geçen takibe itiraz ettiğini ve davacı taraf, ...esas sayılı dosyasından müvekkil aleyhine itirazın iptali davası açtığını, davacı şirketin daha önce açtığı itirazın iptali davası ile işbu davanın tarafları ve konusu tamamen aynı olduğunu, davacı tarafça daha önce açılan dava derdest olup, istinaf incelemesinde olduğunu, bu nedenle tarafları ve konusu aynı olan ikinci davanın derdestlik itirazları nedeniyle reddinin gerektiğini,

mükerrer icra takibine dayanarak açılan davanın bu nedenle reddinin gerektiğini, müvekkilin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili, davacı sigorta şirketine sigortalanan ... plaka no.lu aracın maliki olup araç dava dışı sürücü... sevk ve iradesindeyken kaza meydana geldiğini, bu nedenle müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, davacı sigorta şirketinin icra inkar tazminatı talebini kabul etmediklerini, dava konusu alacak likit olmayıp müvekkilinin gıyabında yapılan bir yargılamada tespit edildiğini, davacının hiçbir iddia ve talebini kabul etmediklerini,

dava konusu icra takibinde tazminat ödemesine ilişkin mahkeme kararı ile icra dosyasına ait belgelerin müvekkiline tebliğ edilmediğini, alacağın likit olduğu yönündeki iddia yersiz olduğunu, davacı sigorta şirketi, aynı alacak talebi için mükerrer icra takibi yapmakta açıkça kötü niyetli olduğunu, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi talep etmiştir.

Dava, davacı sigorta şirketinin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

21.06.2011 günü Saat 19.15 sıralarında sürücü ..., sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonet ile D-750 karayolu üzerinde Kızılcahamam istikametinden ... istikametine seyirle hafif eğimli kesime geldiğinde, sağ arka lastiğinin patlaması nedeniyle, direksiyon hakimiyetini kaybedip yol ortasından sağa savrularak yol dışı kalması neticesi, dava konusu trafik kazası meydana geldiği, 21/06/2011 tarihli kaza tespit tutanağında sürücü haricinde araçta 19 yolcu bulunduğu ve istiap haddinin 15 yolcu ile aşıldığının, araçta bulunan yolcuların 5 tanesinin 15 yaş altında olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Kazaya karışan ... plakalı aracın davalı adına kayıtlı kapalı kasa kamyonet olduğu, istiap haddinin 5 kişi olarak belirlendiği, aracın ... tarafından ... sayılı poliçe ile 31/12/2010-31/12/2011 dönemini kapsayacak şekilde yapıldığı, sigortalayanın davalı ... olduğu görülmüştür.

Dava dışı ... tarafından bakıcı gideri tazminatı talepli ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ... karıştığı kazada %87 oranında vücut genel çalışma gücünü kaybettiği ve sürekli olarak iş göremez halinde kaldığı, devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olduğu tespit edilerek birleşen davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, asıl davanın kabulü ile davacı ... talep etmiş olduğu 200.000,00 TL'nin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verildiği, söz konusu karara istinaden ... E.sayılı dosyası kapsamında 287.902,00-TL tazminat ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça iş bu dosya kapsamında yapılan ödemenin rücu için ... Esas sayılı dosyada davalı aleyhine takip başlatıldığı, takibe yapılan itirazın iptali için iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilince derdestlik itirazında bulunulmuş ise de; ... Esas sayılı dosyasında hükmedilen sürekli iş göremezlik tazminatın rücüna ilişkin başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davası olduğu, davacı tarafça açılan iş bu dava konusunun ise ... hükmedilen bakıcı gider tazminatının rücüna ilişkin başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davası olduğu bu haliyle derdestlik durumunun bulunmadığı görülmüştür.

Davalı zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarında bulunmuş ise de alacağın rücu alacağı olduğu, ödemenin Ağustos 2017 yılında yapıldığı, takibin Ocak 2018 yılında başlatıldığı gözetildiğinde zamanaşımının oluşmadığı anlaşılmıştır. Yine takip dosyasında itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmekle itirazın iptali davasındaki hak düşürücü sürenin itirazın alacaklıya tebliğ ile başlatılması gerektiğinden hak düşürücü süre itirazının da yerinde olmadığı kabul edilmiştir.

... Genel Şartları B.4-c)maddesine göre tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarla yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tesbit edilmiş olan istihap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı bulunmaktadır.

... sayılı raporda " ...yerinde inceleme ile düzenlenen kaza tutanağında sağ arka tekerin patlak olduğu ve kazaya etken araç aksamı Kod:10 “lastik patlaması” işaretlemesi yapılarak olayın bu nedenle meydana geldiğinin belirtildiği görülmüş, 27.02.2015 tarihli Bilirkişi Raporu’nda da taşıma kapasitesinin çok üzerinde yük/yolcu taşınması nedeniyle lastik patlamasından olayın kaynaklandığı belirtilmiş ise de, eldeki verilerle tarafımızca, araç lastiğinin aşırı yüklemeden ve/veya uygunsuz lastik kullanımından dolayı patladığı yönünde bir kanaat oluşmamış,

bu haliyle de sürücüye bu yönden bir kusur atfı yapılamadığı gibi sürücünün patlayan lastik nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybettiği değerlendirilen mahal hız şartlarındaki oluşta, lastik patlamasının asli etken olduğu" görüş ve kanaatine varılarak "Sürücü ..., sevk ve idaresindeki kapalı kasa kamyonet ile seyri sırasında olay yerine geldiğinde, sağ arka lastiğinin patlaması nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybettiği mahal şartlarındaki olayda, oluşa etken kural ihlali görülmemiştir. ... plaka sayılı kamyonetin, sağ arka tekerinin patlaması teknik arıza mahiyetinde görülen bir husus olup,

bu durum sonuç üzerine asli derecede etken olmuştur." tespitlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

... seçilen üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup dosyada mevcut 03/04/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda "... in belirlediği yaşa ve cinsiyete göre ortalama ağırlık verilerine göre araçta bulunan 19 yolcu ile sürücünün toplam ağırlığı 2016 verilerine göre 1.146,90 kg, 2019 verilerine göre 1.149,70 kg olarak hesaplanmış olup bu iki değerin ortalaması 1.148,30 kg olarak belirlenmiştir.

Yapılan araştırmada bu marka tip ve model aracın azami yüklü ağırlığının 3.620 kg olduğu diğer taraftan ... tarafından gönderilen belgede aracın boş ağırlığının 1.716 kg olduğu dikkate alındığında, aracın istiap haddinin 1.904 kg olduğu hesaplanmıştır.

Yüklenen yük 1.148,30 kg olarak hesaplandığından yüklenen yükün istiap haddinin altında (1.904 kg) altında olduğu, bu duruma göre; aracın taşıdığı yük bakımından istiap haddinin üzerinde yüklenmediği anlaşılmıştır." denilerek "Dava konusu aracın seyir halinde iken sağ arka lastiğinin patlamasında araçta taşınan yolcuların ağırlık bakımından bir etkisinin olmadığı, sürücünün yükleme bakımından istiap haddini aşmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır." tespitine yer verilmiştir.

Aynı kaza nedeniyle yine tarafların aynı olduğu ... rapor alınarak istiap haddinin aşılmasının bizzat kazanın meydana gelmesinde etken olup olmadığı hususunda yukarıda özetlenen rapor alınmıştır. İki dosyanın taraflarının aynı olması, aynı kaza nedeniyle ve aynı rücu sebebine dayanılmış olması hususları dikkate alındığında, alınan raporların gerekçeli ve ayrıntılı olması da dikkate alınarak aynı hususta yeniden rapor alınmasının usul ekonomisine aykırılık oluşturacağı kanaatine varılmış, yeniden rapor alınmamıştır.

Somut olayda; davacı sigorta şirketi davalıya ait olan aracın istihap haddinden fazla yolcu taşıdığından bahisle rücu talebinde bulunmuş ise de gerek adli tıp raporunda gerekse de ... Heyetinden aldırılan heyet raporunda kazanın meydana gelmesinin teknik arızadan kaynaklandığı, istiap haddinin aşılmasının bizzat kazanın meydana gelmesinde etkisinin olmadığı tespit edilmekle rücu isteminin yasal koşulları oluşmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

...