Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/113 K.2024/19

2- .... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1-.... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : 2-....

DAVA

Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü)

DAVA TARİHİ : 07/03/2023

KARAR TARİHİ : 12/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/01/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili 07/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından tescil başvurusunda bulunulmuş olan dava konusu markanın esas, ayırt edici ve tek unsurunun “...” ibaresi olduğu, bu ibarenin müvekkili şirketlerin tescilli “... ...” ve “...” ibareli markalarının esas ve ayırt edici unsuru olan “...” ibaresi ile ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğu,

davalı tarafın dava konusu markayı tescil ettirme amacının, dava konusu markanın müvekkili şirketlere ait markaların serilerinden biri olduğu veya davalı şahıs ile müvekkil şirketler arasında işletmesel yahut mali bir bağın bulunduğu izlenimi yaratarak markaların tanınmışlığından ve müvekkillerinin tüketiciler nezdindeki güvenilirliğinden yararlanmak olduğu, dava konusu “...” ibaresi ile müvekkili şirket adına tescilli muhtelif “... ...” ve “...” ibareli markaların ayırt edilemeyecek derecede benzer ve hatta görsel ve işitsel anlamda birebir aynı olduğu,

aynı zamanda dava konusu markanın, müvekkili şirket markalarının kapsadığı eşya sınıfları aynı tür ürünler için tescilinin istendiği, aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar aynı olan iki markanın aynı tür mal ve hizmette kullanılmalarının mutlak ret nedeni olduğu, davalı tarafından yapılan “...” ibareli marka başvurusunun, müvekkili şirketler adına tescilli bulunan “...” ibareli markaların birebir aynısı olduğundan aynı kişi ya da kuruluşa ait seri markalar olduğu izlenimi yarattığı, "..." ve "..." ibareli markaların anlam olarak birebir aynı olduğu,

marka anlamları bakımından müvekkillerine ait "..." "... ..." ibareli markaların serisi niteliğinde ya da yenilenmiş hali gibi göründüğü, dava konusu marka olan "...” ibaresinin, müvekkili şirketler adına tescilli “... ...” ve “...” markaları ile benzer olduğu, tescil edilmek istendiği eşya sınıfının da benzediği, görsel, işitsel karışıklığa sebep olabilecek dava konusu markanın aynı zamanda, alıcı kitlesi tarafından da müvekkili şirketle bağlantılı olduğunun düşünüleceği ve bu nedenle de davalı tarafa alıcı kitlesi sağlayacağı, davalının ilgili markayı bilerek seçmiş olduğu,

müvekkili şirketin uzun yıllardır kullanması sonucu bilinen ve tanınan hale gelen büyük bir tüketici kitlesi oluşan “...” ibaresinin, ayırt edici unsur haline geldiği ve markanın esaslı unsuru olduğu, davalı tarafın amacının müvekkili şirketler tarafından “...” ibaresi ile piyasada oluşturulan tanınmışlığın itibarından faydalanarak, markasını, müvekkili şirketlerin bu markayı taşıyan ürünlerinde tescilli olduğu eşya sınıflarının birebir aynısı ile tescil ettirerek bu tanınmışlıktan, itibardan ve müşteri çevresinden yararlanmak olduğu,

niyetini de tescil ettirmek istediği "...” ibareli başvurusu içerisinde müvekkilin “...” ibareli markalarıyla ayırt edilemeyecek şekilde benzer olan “...” ibaresini kullanmak suretiyle gizlemeye çalıştığı, söz konusu ürün grubunun üretim anlayışı, tüketim amacı ve pazarlama şekli nazara alındığında, müvekkili şirketler tarafından üretilmekte olan “...” ibareli markayı haiz ürünlerin, belirli bir tüketici grubuna hizmet ettiği, bir defada tüketilmek üzere ya da ürünün ambalajının açılmasından sonra, aynı anda tamamının tüketilmesi amacına yönelik olduğu, bu amaçla da muadili markaların ürünlerine göre tek seferde tüketilerek bitirildiği,

reklamlarında da ürünün bu yönü vurgulandığı, bu yönüyle incelendiğinde, ürünün tek kullanımlık olarak üretilmesinin, aynı zamanda müvekkili şirketlerin bir üretim ve pazarlama stratejisi olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu başvuru ile müvekkili şirketler markaları arasında yapılacak değerlendirmenin, sadece görsel ve işitsel olarak ibarelerin karşılaştırılması suretiyle değil, her iki markanın da üzerinde kullanıldığı ürünler bakımından açıklanan üretim ve pazarlama amacı sebebi ile anlamsal açıdan yüksek benzerliklerinin bulunduğu düşünülerek yapılması gerektiği,

müvekkili şirketlere ait "..." ibareli markaların kullanıldığı malların satış politikası, üretim tarzı ile dava konusu markanın satış politikası ve üretim metodunun benzer olduğu, dolayısıyla dava konusu markanın bu yönden de benzer olduğu, müvekkili şirketlere ait online satış sitesinde ve bir çok zincir markette ürünlerin satışının yapıldığı,

dava konusu markanın da tescil edilmek istendiği sınıflar yönünden benzerliğin bulunması nedeniyle, aynı reyonlarda yan yana satışa sunulacakları, dava konusu markanın, müvekkili şirkete ait “...” ibaresinin küçük bir değişiklik ile sadece "..." ibaresi kullanılarak oluşturulmasının, müvekkili şirketlere ait redde mesnet markalar ile dava konusu marka arasındaki benzerliği ortadan kaldırmadığı ve dava konusu markayı müvekkil şirket markalarından uzaklaştırmadığı, "..." ibaresinin yazılış şekli ve kullanılan yazı karakterinin dahi müvekkili şirket markaları ile neredeyse aynı olduğu,

müvekkili şirketlerin davacıları olduğu bir kısım davaların, iş bu huzurdaki dava yönünden emsal teşkil edecek nitelikte olduğu, bu emsal kararlar doğrultusunda, dava konusu ibarenin tescil edilmesinin hukuka aykırı olacağı, dava konusu marka başvurusunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 6/3 ve 6/6 maddelerine göre de reddedilmesi gerektiği, müvekkili şirketlerin, dava konusu marka tescil başvurusundan çok daha önce “...” ve “... ...” ibareli markalarını kullandığı ve bu kullanım sonucunda markaların ayırt edici nitelik kazanmasını sağladığını gösterir reklam ve tanıtım örnekleri,

belge ve dokümanların ... nezdinde yapılan itiraz ekinde sunulduğu, bu belgeler ışığında, “...” ve “... ...” ibareli markaların müvekkili şirketler tarafından uzun yıllardır büyük yatırımlar yapılarak kullanılmış ve bu kullanım sonucunda “...” ve “... ...” ibareli markaların toplum genelinde müvekkili ile özdeşleşmiş ibareler haline getirildiği, müvekkili ... ... San. A.

Ş. adına başvurusu yapılan ... başvuru sayılı “...” ibareli markaya yapılan itiraz sonucunda ... ... tarafından verilen 15.07.2014 tarih ve ... sayılı kararda da bu durumun tespit edildiği, dava konusu markanın 6769 sayılı SMK'nın 6/7 ve 6/8 maddeleri gereğince de reddi gerekirken, aksi şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,

hususlarını beyan etmekte, davaya gerekçe markaların konu edildiği emsal yargı kararlarına yer verilmekte, .... ’nun 24/01/2023 tarihli ... sayılı ret kararının iptaline ve ... sayılı markanın tescili halinde hükümsüzlüğüne ve markalar sicilinden terkinine, dava sonuçlanıncaya kadar üçüncü kişilere devir, temlik edilmesi, lisans ve rehin verilmesinin ve sair hukuki işlemlerin yapılmasının önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmektedir.

CEVAP

Davalı ... vekili 14/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacılara ait markalar ile dava konusu marka arasında iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzerlik bulunmadığını, davacıların gerçek hak sahipliği, tanınmışlık ve kötü niyet iddialarının ispatlanamadığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..., yasal süre içinde davaya cevap vermediğinden, 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır.

UYUŞMAZLIK

Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın.

Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... nolu "..." ibareli marka başvurusu ile davacılara ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik, ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacıların gerçek hak sahipliklerinin bulunup bulunmadığı, davacılar markalarının tanınmış olup olmadığı, davacılara ait ticaret ünvanı ile davalı markası arasında iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı, davalı şahsın marka başvurusunda kötü niyetli olup olmadığı,

SMK m.6/7 ve m.6/8 hükümleri koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, tescili halinde davalı markasının hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, davacılara ait ticari sicil kayıt bilgileri celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden maddi vakıalara ilişkin rapor alınmış,

06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşlem dosyasının tetkikinde; Davalı şahsın 27.11.2021 tarihinde ... sayılı "..." ibareli 30.sınıfta bulunan emtialar bakımından tescil başvurusunda bulunduğu, başvurunun 27/12/2021 tarih ve 387 sayılı .... yayımlandığı,

Davacı ... San. A.Ş'nin (kısaca ... Süt) 14/02/2022 tarihinde 6769 sayılı SMK m.6/1, m.6/3, m.6/4, m.6/5, m.6/6, m.6/7, m.6/8 ve m.6/9 ve diğer sebeplerle ..., sayılı markaları mesnet göstererek yayına itiraz dilekçesi sunduğu,

Davacı ... ... San. A.Ş' nin (kısaca ... ) 14/02/2022 tarihinde 6769 sayılı SMK m.6/1, m.6/3, m.6/4, m.6/5, m.6/6, m.6/7, m.6/8 ve m.6/9 ve diğer sebeplerle ....sayılı markaları mesnet göstererek yayına itiraz dilekçesi sunduğu,

.... 'nca ileri sürülen itirazların haklı bulunmayarak reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı ... ... San. A.Ş' nin ve davacı ... San. A.Ş 'nin 07/11/2022 tarihli itirazın yeniden incelenmesine ilişkin itiraz dilekçeleri sundukları,

İtirazları inceleyen .... 'nun ... sayılı kararı ile; tüm itirazları reddettiği, kararın davacılar marka vekiline 25.01.2023 tarihinde tebliğ edildiği, yasal iki aylık süre içerisinde ... kararının iptali istemini de içerir eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu tescil edilmemiştir.

İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; dava konusu marka başvurusu yargılama safahati içinde tescil edilmediğinden, markanın hükümsüzlüğü istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

... kararının iptali istemi bakımından ise marka işlem dosyası ile sınırlı olarak aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza mesnet marka tescil belgeleri, davacılara ait ticari sicil kayıt bilgileri, hukuki nitelendirme hariç olmak üzere özel veya teknik hususlarda saptamalarda bulunan bilirkişi raporu, deracaattan geçerek kesinleşen yargı kararları ve tüm dosya kapsamına göre;

İtiraza mesnet gösterilen ancak ... karar tarihi itibariyle hükümden düşen/geçersiz olan markalar değerlendirme dışında bırakılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; davaya konu marka başvurusu kapsamında 30. Sınıfta yer alan "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler.

Dondurmalar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez." malları, davacı ...

Şirketi'ne ait ... sayılı markanın tescil kapsamında bulunan ve bilirkişi raporunda yer verilen Tablo 5’te belirtilen mallar ile genel olarak birbirleriyle ikame edilebilen veya tamamlayıcı mallar olması veya rekabet halinde bulunmaları, hitap ettikleri tüketici kesiminin örtüşmesi, dağıtım kanallarının aynı olması ve aynı işletmeler tarafından üretilebiliyor olmaları gibi sebeplerle BENZER kabul edilmektedir.

Dava konusu marka başvurusu kapsamında 30.sınıfta yer alan emtialar ile diğer davacı ... ... Sanayii Anonim Şirketi'ne ait itiraza mesnet markaların kapsamlarında yer alan emtialar arasında ise benzerlik ilişkisi tespit edilememiştir.

Davacı ... ... Sanayii Anonim Şirketi'ne ait itiraza mesnet markalar ile dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan emtialar arasında benzerlik bulunmadığından, söz konusu davacıya ait markalar ile dava konusu marka başvurusu arasında SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmadığı ve SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmadığı peşinen söylenebilecektir.

Dava konusu marka başvurusu "..." ibaresinden oluşmaktadır.

Davacı ... Şirketi'ne ait ... sayılı marka "... ..." ibaresinden oluşmaktadır.

Dava konusu marka başvurusu ile davacı ... Şirketi'ne ait ... sayılı marka arasında SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmamaktadır. Zira; redde mesnet markada bulunan "..." ve "..." sözcükleri, markaları ayırt edilemeyecek derecede benzer olmaktan kurtarmaktadır.

Dava konusu marka başvurusu ile davacı ... Şirketi'ne ait ... sayılı marka global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Dondurmalar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez." emtiaları ile davacıya ait marka kapsamında yer alan bir kısım emtiaların benzer olduğu, başvuru markasının esaslı unsurunun "..." ibaresinden oluştuğu, itiraza mesnet markada bulunan "..." sözcüğünün davacının gerek çatı markası, gerekse ticari ünvanının kılavuz unsuru olup markasal ayırt edicilik incelemesinde arka planda kaldığı, buna göre davacı markasının esas unsurunun "..." ibaresinden oluştuğu, markalar arasında "..." sözcüğünün müşterek olarak bulunmasından kaynaklı olarak görsel, işitsel ve kavramsal düzlemde benzerlik bulunduğu, kesinleşen yargı kararları incelendiğinde de;

"..." ibaresi ile "... ...", "... ... ...", ...", "... ..." gibi markalar arasında gıda emtiaları bakımından iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzerlik bulunduğu yönünde kararlar verildiğinin müşahede edildiği, buna göre, somut olayda, daha önce davacıya ait "... ..." esas unsurlu markayı gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "..." esas unsurlu markayı yukarıda belirtilen emtialar üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, bu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde,

bu marka ile davacıya ait marka arasında ilişki kuracağı, her iki markanın aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşeceği, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari ya da ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında yukarıda belirtilen emtialar bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Davacılar vekilinin gerçek hak sahipliği iddiaları incelendiğinde; marka işlem dosyası ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, "..." ibareli markasal kullanımların peynir, salam, sosis, sucuk ürünlerine ilişkin olduğu, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere, söz konusu ürünler ile başvuru markasında yer alan emtialar arasında benzerlik bulunmadığı, bu nedenle gerçek hak sahipliği iddiasından kaynaklı nispi tescil engeli koşulunun somut olayda oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacılar vekilinin tanınmışlık iddiasından kaynaklı iddiaları incelendiğinde; davacı şirketler tarafından marka işlem dosyası kapsamına sunulan “...” ibareli markalarının kullanımına ve tanınmışlığına ilişkin 2010-2020 yılları arasına ait ürün satış faturaları, reklam ve tanıtım harcamalarına ilişin fatura örnekleri,

“...” ibareli markaların konu olduğu davacı lehine verilmiş olan ve markanın belirli düzeyde bir tanınmışlığı bulunduğuna hükmeden mahkeme kararları davacı şirketlerin gıda ürünleri bakımından ayırt ediciliği düşük “...” ibaresinin kullanım sonucu ayırt edicilik kazandırılmış olduğunu kanıtlamaktadır. “...” ibareli markanın sektöründe bilinen bir marka olduğu kabul edilmekle birlikte, söz konusu bilinirliğin de belirli bir düzeyde olduğu, toplumun büyük bir kesimi tarafından refleks halinde ilişkilendirebilecek düzeyde bir tanınmışlığı olmadığı düşünülmektedir.

Dolayısıyla, tanınmışlık iddiasından kaynaklı nispi tescil engelinin somut olayda oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacılar vekilinin SMK m.6/6, m.6/7 ve m.6/8 hükümleri uyarınca ileri sürdüğü itiraz sebepleri incelendiğinde; somut olayda söz konusu hükümlerin koşullarının oluşmadığı, davacıların söz konusu itiraz sebeplerini somutlaştırmadığı, söz konusu Kanun hükümlerinin uygulanması koşullarını sağlayacak somut olgu marka işlem dosyasında bulunmadığından, belirtilen itiraz sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Davacılar vekilinin kötü niyet iddiası incelendiğinde; davaya konu marka başvurusu ile itiraza mesnet markalardan biri arasında, bir kısım emtialar bakımından iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzerlik olmasının haricinde davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır.

Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davacı ... ... Sanayii Anonim Şirketi'nin davalılara yönelttiği ... kararının iptali isteminin reddine, davacı ... Şirketi'nin davalılara yönelttiği ... kararının iptali isteminin kısmen kabulü ile. "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Dondurmalar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez." emtiaları bakımından ... sayılı ... kararının davacının itirazının reddine ilişkin kısmının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip .... · E imzalıdır Hakim .... · E imzalıdır