Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/214 K.2025/72

Av. ......

DAVA

Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü)

DAVA TARİHİ : 09/05/2024

KARAR TARİHİ : 21/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 26/02/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 09/05/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Dava konusu ... başvuru numaralı "..." ibareli başvuruya yapılan itirazların reddedildiği, kararın hatalı olduğu, davacının sektöründe öncü, sunduğu hizmetler ve hizmetlere bağlı markalarının ulusal ve uluslararası düzeyde tanınmış olduğu, "..." kelimesinin 100 yıldır davacının ticaret ünvanı olduğu, ayrıca davacının "..." tanınmış markası ile "..." ibaresini taşıyan seri marka niteliğinde birçok markanın sahibi olduğu, davacının ...... raporuna göre Türkiye'nin marka değeri en yüksek bankası olduğu,

itiraza konu "..." başvurusunun, davacının ticaret ünvanı ile tescilli/maruf/tanınmış "..." ve "..." esas unsurlu markaları ile iltibasa neden olacak derecede benzer olduğu, seri markası olarak anlaşılma tehlikesi bulunduğu, SMK m.6/1 ve davacının ticaret ünvanı sebebiyle SMK m.6/6 koşulunun oluştuğu, markaların kapsadıkları mal ve/veya hizmetlerin aynı, tarafların faaliyet alanının da birbirine çok yakın olduğu, davalı markasının tescilinin haksız yararlanmaya neden olacağı, başvurunun SMK m.6/9 kapsamında kötü niyetli yapıldığı belirtilerek;

...... ’nun 15.03.2024 tarih ve ... sayılı ... kararının iptaline, 01.08.2022 başvuru tarihli ... sayılı "..." ibareli markanın tescil edilmesi halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili 16/05/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalının markası ile davacının itiraza mesnet markaları karşılaştırıldığında ortalama tüketici nezdinde markalar arasında görsel, işitsel, kavramsal düzeyde ilişkilendirilme ihtimali de dâhil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzerlik bulunmadığı, ilgili tüketicilerin markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği, SMK m.6/1 koşulunun oluşmadığı, itiraza mesnet markaların tanınmış markalardan olduklarını ve SMK m.6/5 bakımından maddede sayılan koşulların mevcut olduğunu gösterir nitelikte bilgi ve belge bulunmadığı, kötü niyet gerekçeli itirazın da haklı bulunmadığı belirtilerek; davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.

Davalı ... vekili 23/05/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu markalar arasında işaret benzerliği olmadığı gibi davalı markası ile davacının markası arasında gerek faaliyet konusu gerekse mal/hizmet/ürün konusunda da hiçbir benzerlik, karıştırılma ihtimali bulunmadığı, davacı banka bankacılık faaliyetleri ile ilgili hizmet vermekle birlikte davalıya ait markanın salt sigorta acentelik hizmetleri kapsamında kullanıldığı, SMK'nın 6/5 maddesi gereğince bir başvurunun reddedilebilmesi için itiraza mesnet markanın ülkede tanınmış bir marka haline geldiğinin kanıtlanması ve bu tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanması,

markanın itibarına zarar verilmesi veya söz konusu markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi tehlikesinin doğabileceğinin ortaya konulması gerektiği, davacının herhangi gerçekçi somut delil ortaya koymadığı belirtilerek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davacıya ait ticaret ünvanı ile dava konusu marka arasında iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış,

06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın 01.08.2022 tarihinde "..." ibareli ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 12.08.2022 tarih ve 402 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın 12.10.2022 tarihinde "..." ibareli markaları mesnet göstererek SMK m.6/1, m.6/4, m.6/5 ve m.6/9 hükümleri kapsamında itirazda bulunduğu, ...'nca davacının yayına yapmış olduğu itirazın reddedildiği, ancak dava dışı üçüncü kişinin yayına yaptığı itirazın kısmen kabul edilerek marka tescil başvurusu kapsamından "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri.

Gümrük müşavirliği hizmetleri.''nin çıkarılmasına karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından 15.05.2023 tarihinde yeniden itirazda bulunulduğu, yapılan itirazı değerlendiren ...... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 18.03.2024 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu 13.06.2024 tarihinde tescil edilmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır.

Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur.

Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.

Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir.

Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır.

Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.

Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır.

Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır.

Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; davalı markasının tescilli olduğu 36. sınıf hizmetler, davacının hem ... hem de hükümsüzlük aşamasında delil olarak dayandığı markaların kapsadığı 36. sınıf hizmetler ile aynı/aynı türdür. Dolayısıyla bu hizmetler aynı/benzer işletmeler tarafından üretilen, aynı/benzer satım-dağıtım kanallarına sahip, aynı/benzer müşterilere hitap eden, aynı/benzer ihtiyaçları karşılayan hizmetlerdir.

Davalı şahıs markası “...” ibaresinden müteşekkildir. Davacının davaya mesnet markaları incelendiğinde; "..." ibaresinin kurumsal bir işaret olarak tercih edildiği anlaşılmaktadır. Davacının gerek "..." ibareli müstakil, gerekse bu ibarenin yanına eklenen sair kelime veya şekil unsurlu muhtelif markaları bulunmaktadır. Diğer yandan davacının "...... ” gibi markalarının da bulunduğu müşahede edilmiştir.

Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka kapsamında yer alan hizmetler ile davacıya ait markaların kapsamlarında yer alan hizmetlerin aynı veya benzer oldukları, davacının "..." ibaresi etrafında seri marka ailesi oluşturduğu, dava konusu marka her ne kadar "..." ibaresinden oluşsa da, markanın başlangıç kısmında yer alan "Is" sözcüğünün markanın genel görünümü içinde ayrı ve bağımsız olarak algılanabildiği, "..." sözcüğünün "sevmek" anlamına gelen İngilizce bir sözcük olduğu, ticari hayatta yaygın kullanıma konu, ayırt ediciliği düşük, zayıf karakterli bir kelime olduğu,

buna göre, daha önce davacıya ait "..." esas unsurlu markaları gören, işiten, bu markalı hizmetlerden yararlanan davaya konu hizmetlerin hitap ettiği dikkatli ve bilinçli tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "..." markasını davaya konu hizmetler üzerinde gördüğünde veya işittiğinde, davaya konu hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı, davacıya ait markaların serisi zannederek tüketim tercihinde bulunacağı, davacının İngilizce yazı dili formunda yeni bir marka ihdas ettiğini düşünerek hareket edeceği,

davacının bankacılık alanında sicile tescil ettirdiği tanınmış markaları bulunduğu da dikkate alındığında, bu hususun iltibas tehlikesini artırıcı bir unsur olduğu, buna bağlı olarak, ilgili tüketici kesiminin, davacının özellikle bankacılık alanında aşina olduğu "..." markalarının serisi görünümünü haiz davaya konu "..." markası ile karşılaştığında, bu markanın davacıya ait olduğunu düşünebileceği, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari ya da ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla,

karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Dava konusu marka kapsamında yer alan hizmetlerin tamamı bakımından somut olayda SMK m.6/1 hükmü koşulunun oluştuğu anlaşıldığından, davacı yanın tanınmışlık, ticaret ünvanı nedeni ile iltibas ve kötü niyet iddiaları ayrıca değerlendirilmemiştir. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ...... · E imzalıdır Hakim ...... · E imzalıdır