Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/964 K.2021/714

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı idare ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler ile ... Kömür İşletmesi'ndeki Santral Sahasında davalılara ihale ile iş verildiğini, davalıların işçilerinden ...'in davalılarca iş akdinin feshedilmesi nedeniyle Kütahya ...

Mahkemesinde dava açtığını, davanın aynı Mahkemenin 06.07.2015 tarih, 2015/223 E. 2015/ 539 K. sayılı kararı ile hükme bağlandığını ve talep edilen bedelin davacı idareden tahsiline karar verildiğini, kesinleşen kararın ... vekili tarafından ... icra Müdürlüğünün 2018/85 sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu, idarece bedelin ödendiğini,

davalılarla yapılan sözleşmelerde davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan davacı idarenin ödemiş olduğu 8.037,84 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... ... AŞ. Sorumlusu cevap dilekçesinde özetle; SLİ İhalelerinde, ihale komisyonu teklifler açıldıktan sonra fiyat bileşenlerini içinden tazminat ve bazı giderlerden düşürülüp ikinci bir teklif verilmesini istediklerini, ihale şartnamelerinin içinde teklif mektupları mevcut olduğunu, ihaleye katılan firmalara ve ihale komisyonlarına sorulabileceğini, İş Kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması nedeniyle bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına dair kanun; 8 maddesi gereğince davacı kurumlarında iş yapan firmamın işçi tazminatında sorumlu olmadığını beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına dair sözleşme uyarınca dava dışı işçiye yapılan işçilik alacağına ilişkin ödemenin davalı şirketlerden rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Kütahya SGK'ya müzekkere yazılarak, dava dışı ...'in (T.C:... ) hizmet dökümüne ilişkin belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gelen cevabi yazı Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Kütahya ... Mahkemesinin 2015/223 esas, 2015/539 karar sayılı dosyası ile, .... İcra Müdürlüğünün 2018/85 sayılı icra sayılı dosyalarının UYAP üzerinden Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevabi yazılar Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Dosyanın konusunda uzman iş ve sosyal güvenlik uzmanı hesap bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere tespitinin yapılması istenilmiş, 23/03/2020 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

23/03/2020 havale tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle ; davalı tarafından dava dışı işçiye Kıdem tazminatı ve faizi, yıllık izin ve faizi, Mahkeme masrafları dahil tahakkuk ettirilmiş olan 8.037,84 b'nin her davalının sorumluluğu dikkate alınarak hesaplanmış olan ve davacı taraflıdan rücu edilebilecek tutarlar .... Grup Güv. Yem. İlaç. Ltd. Şti 1.474,16 TL, ... Grup Güv. Yem. İlaç. Ltd. Şti 1.624,07 TL, ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti 1.773,15 TL, ... Sosyal Hizm. Tem. San. Tic 3 166 47 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun bulunmadığı, bilirkişi raporunda sorumlu olduğu belirtilen davalılar dışında da dosya kapsamında başka davalıların da bulunduğu anlaşıldığından bilirkişi raporunda dava dışı işçinin diğer davalılar nezdinde çalışıp çalışmadığı ve sorumluluklarının bulunup bulunmadığına ilişkin ek rapor tanzim edilmek üzere dosyanın bilirkişiye yeniden tevdiine karar verilmiş olup, 08/01/2021 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

08/01/2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle ; davacının davalı tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ve faizi, yıllık izin ve faizi, Mahkeme masrafları dahil tahakkuk ettirilmiş olan 8.037,84 TL'nin her davalının sorumluluğu dikkate alınarak hesaplanmış olan ve davacı taraflıdan rücu edilebilecek tutarların, ... Grup Güv. Yem. İlaç. Ltd. Şti 3.681,88 TL, ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti 1.835,90 TL. ...... Tem. San. Tic 2.520,06 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar.

Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşmede sorumluluğun davacıya ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmamaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının "... Kömür İşletmesindeki Santral Sahasındaki" işle ilgili davalılar ile sözleşme imzaladığı, dava dışı işçinin hizmet alımına ilişkin davalılar .......... Ltd. Şti, .......... Ltd. Şti ve ... Sosyal Hizmetler Temizlik ....... Ltd. Şti. nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi ek raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraflar arasında akdedilen sözleşmede işçilik ödemesi bakımından üst işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunmadığı kıdem tazminatı yönüden devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, kalan tutardan son alt işverenin sorumlu olduğu, yıllık izin ücreti alacağından son işverenin sorumlu olacağı, dava dışı işçinin davalılar... Madencilik, ... ... Ltd, Şti., ...

Otelcilik A.Ş. ve ... .... Ltd. Şti. nezdinde çalışmadığı görüldüğünden bu davalılar yönünden davanın sıfat yokluğu nedeni ile reddine, diğer davalıların işçinin çalıştığı dönemler sınırlı olmak üzere tam sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, ödeme tarihi belirlenemediğinden asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imza Hakim ... · e-imza