Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/535 K.2023/841

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/535 Esas - 2023/841 T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/535 Esas

KARAR NO : 2023/841

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Menfi Tespit)

DAVA TARİHİ : 16/05/2022

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle:

Davalı şirketlerden ...Yapı-Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Ticaret Sanayi Limited Şirketi'ne karşı ...

4. İcra Dairesi'nde 2018/12053 Esas sayılı icra dosyasıyla ilamsız takip yoluna başvurulduğu, yapılan icra takibi sırasında bahsi geçen şirketin borcuna yetecek haczi kabil malının bulunmaması sebebiyle davacı banka alacağını tahsil edemediği, başlatılmış olan takipte ...Yapı-Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Ticaret Sanayi Limited Şirketi yöneticileri ... ... ve ... de takibe konu alacak yönünden icra takibi dosyasında borçlu sıfatına haiz oldukları, ancak tarafların mal varlıkları davacı bankanın alacağını karşılamadığı,

organik bağ, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve sair mevzuatta tanımlanmamış olmakla birlikte, teamüller ve Yargıtay içtihatları ile ortaya çıkmış bir kavram olup, Organik bağ, tüzel kişiye karşı olan alacakların takip edilmesinde, bu takibin asıl borçlu şirket ile birlikte onunla belirli düzeyde hukuki ilişkiye ve bağa sahip olan şirkete karşı yapılabilmesini sağlayan bir hukuki yol olduğu, Yargıtay uygulamalarında organik bağın tespiti için çeşitli kriterler arandığı, başta iş yeri devri olmak üzere faaliyet konusunun, adresin, yönetim kurulunun/yetkilerin aynı olması, borçlunun mallarını muvazaalı olarak edinmiş olması,

kullanılan makine ve teçhizatların ortak olması ve hülasa tüzel kişilik perdesinin aralanması marifetiyle aynı kişilik olduklarının anlaşılması olduğu, 21.03.2022 tarihli ... Ticaret Odası Ticaret Sicil, Müdürlüğünce hazırlanan ve ...

4. İcra Dairesi Müdürlüğü'ne gönderilen yazıda yukarıda belirtilen dört davalı şirketin de ticaret sicilinde aktif olarak çalışmakta olduklarının görüldüğü, bu dört şirketin faaliyet adreslerinin aynı olduğu, ...Yapı-Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Ticaret Sanayi Limited Şirketi ile ...-2 Makina Hırdavat Petrol İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin de yönetici ortaklarının ... ...ve Neslihan ...olduğu, ...

Restorasyon İnşaat Mühendislik Proje Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...İnşaat Yapı Proje Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ... ...adına ticaret sicilinde kayıtlı olduğunun görüldüğü belirtildiği, Ticaret sicil kayıtlarında şirketlerin hakim sermaye ortakları ile diğer şirketin ortaklarının aynı olması, Şirketlerin ticaret sicilinde kayıtlı adreslerinin aynı olması, aynı adreste faaliyet göstermeleri, Şirketlerin faaliyet alanlarının aynı olması,

Ortak makine ve teçhizat kullanmakta oldukları değerlendirerek organik bağın bulunduğunun tespiti gerektiği, Şirketlerin ticari sicil kayıtları incelendiğinde şirketlerin ortak ve yöneticilerinin aynı olduğu, aynı faaliyet konularında çalışmakta oldukları ve aynı adreste faaliyet gösterdikleri dolayısıyla aynı makine ve teçhizatları kullandıkları değerlendirildiğinde davalı şirketler arasında bir organik bağ olduğu açık olduğu,

davalı şirketlerin yöneticileri olan ... ...ve ...'in söz konusu borç sorumluluklarından kaçmak adına ...Yapı-Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Ticaret Sanayi Limited Şirketi üzerinde bulunan para ve mal varlığı değerlerini davalı diğer şirketler bünyesinde tuttukları değerlendirildiği, bu sebepler ile iş bu davanın açılması zorunlu hale geldiği, bu nedenlerle davalı şirketler ...-2 Makina Hırdavat Petrol İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...İnşaat Yapı Proje Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...

Restorasyon İnşaat Mühendislik Proje Sanayi ve Ticaret Limited Şirket'inin ...Yapı-Yapı Malzemeleri ve İnşaat Turizm Ticaret Sanayi Limited Şirketi ile arasında mevcut ve geçerli bir organik bağ bulunduğunun tespitine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılara usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; organik bağ sebebi ile tespit davasına ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.02.2022 tarih ve 2019/815 E. Ve 2021/659 K. Sayılı kararında, tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisine değinmek gerekirse; bu teori ancak istisnai ve sınırlı durumlarda titizlikle uygulanması gereken bir teoridir.

Bu teoriye ihtiyatlı bir biçimde yaklaşılmalı; istisnai bir teori olduğundan mümkün olduğunca dar yorumlanmalı ve bu teorinin uygulanmasına ancak tüzel kişilik kavramının arkasına saklanılarak dürüstlük kuralına aykırı davranıldığı, kendisine tanınan hakkın kötüye kullanılarak üçüncü kişilerin zarara uğratıldığı, zarara yol açan tüzel kişinin sorumluluğuna hükmedebilmek için ise başka bir yasal nedene dayanılmasının mümkün olmadığı durumlarda başvurulmalıdır.

Zira tüzel kişilik perdesinin aralanması, tüzel kişilerin borçlarından dolayı başkalarının sorumlu tutulamayacağı ilkesinin, özellikle şirketlerin sadece sermayeleri ile sorumlu olacakları ve tüzel kişilerin borçlarından dolayı ortakların sorumlu tutulamayacağı kuralının önemli bir istisnasını teşkil etmektedir (Çamoğlu, Ersin: Ticaret Ortaklıkları Bağlamında Perdenin Kaldırılması Kuramı ve Yargıtay Uygulaması, BATİDER, C. 32, S. 2, 2016, s. 12).

33. Anlaşılacağı üzere tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi her somut olayın özelliği gözetilerek değerlendirilmeli ve TMK’nın 2. maddesi gereğince dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı gözetilerek tüzel kişiliğin alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla kullanılıp kullanılmadığı, tüzel kişiliği düzenleyen normların dışına çıkılıp çıkılmadığı incelenmelidir.

34. Borçlu şirketin yanında aynı ana şirkete bağlı bir kardeş şirketin sorumluluğuna gidilebilmesi tüzel kişilik perdesinin aralanması suretiyle mümkün olabilmektedir. Bu durum sadece ana ve kardeş şirket için değil, aynı zamanda grup veya holding sistemi içinde yer alan kardeş şirketler arasında da söz konusu olabilmektedir.

35. Tüzel kişilik perdesinin aralanması genellikle kardeş şirketler arasında söz konusu olduğundan, ana şirket ile kardeş şirket ve ortaklar arasındaki karmaşık ilişkiler zinciri net bir şekilde ortaya konulmalıdır. Bu noktada bu şirketlerin ekonomik anlamda bağımsız şirket

vasfında olup olmadığının araştırılması büyük önem taşımaktadır. Çünkü kardeş şirketler arasında perdenin aralanması teorisine başvurabilmek için tek bir iktisadi işletmenin yürütüldüğü farklı faaliyetler için birbirinden bağımsız tüzel kişiliklerin kurulmuş olması gerekmektedir.

Hukuken iki farklı tüzel kişilik gibi görünen bu şirketler aslında özdeştir, alacaklılardan mal kaçırmak ya da sorumluluktan kurtulmak amacıyla kötü niyetli olarak iki farklı tüzel kişilik gibi kurulmuştur.

Ayrıca bunların üretim, pazarlama ve ihracat faaliyetleri birbirini tamamlayıcı nitelikte olup, şirketler aslında tek ve aynı iktisadi işletmeye vücut vermektedir (Öztek, Selçuk/Memiş, Tekin: Şirketler Hukuku ve İcra İflas Hukuku İlkeleri Karşısında Borçlu Şirketin Alacaklılarının Hakim Ortağa Karşı Korunması, E. Ulusoy (Editör), I. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul 2008, s. 209).

36. Tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanmasına benzeyen bir başka kavram organik bağ kavramıdır. Tüzel kişilik perdesinin aralanmasında olduğu gibi organik bağ

kavramında da bir tüzel kişinin borçlarından bir başka tüzel kişinin sorumluluğuna gidilmektedir. Bu hâliyle organik bağ kavramının da kaynağını TMK’nın 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı oluşturmaktadır (Öztek/Memiş, s. 210). Ancak organik bağ kavramı, tüzel kişilik perdesinin aralanmasına göre daha geniş bir anlama sahip olsa da organik bağın varlığı, tek başına tüzel kişilik perdesinin aralanmasını gerektirmemektedir. Başka bir deyişle şirketler arasında organik bağ tespit edilse dâhi tüzel kişilik perdesinin aralanması ve alacağın perdenin arkasındakinden de istenebilmesi için sırf alacaklıdan mal kaçırmak ve onu zarara uğratmak amacıyla kötü niyetli işlemler yapıldığının da somut verilerle ispatlanması gerekmektedir.

37. Şirketler arasında ortakların akraba olması tek başına organik bağ veya tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için yeterli değildir olmadığı gibi şirketlerin aynı faaliyeti yürütüyor olması da organik bağ için yeterli değildir (Baycık, Gaye: İşverenin Tespitinde Birlikte İstihdam ve Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması Kurumları, İş Uyuşmazlıklarında Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Değerlendirme Toplantısı (Seminer Bolu/Abant – 06 Nisan 2019), Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası, ... 2019, s. 20)., şeklinde değerlendirme yapılmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; Tüm belgeler ve Ticaret Sicil gazeteleri incelendiğinde 4 şirketin de adreslerinin kuruluştan itibaren paralel olduğu, 4 şirketin de bir dönem aynı adresi kullandığı, ...2 Hırd.. Ltd Şti ve ...yapı.. Ltd Ştinin kurucuları ... ...... , ...İnş. Ltd Ştinin kurucuları ... ... ...iken ... kendi payını ... ...'e devretmekle tüm pay sahibi ... ...olduğu, ...Restorasyon .. Ltd Ştinin kurucuları ... ... ... market... Ltd Ştinin adresleri ... /... adresi olduğu tespitlerimizi içerir ve şirketler arasında organik bağ olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

... 39. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18.05.2022 tarih, 2022/193 Esas, 2022/247 Karar Sayılı Görevsizlik kararı gereği 10. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği 22.07.2022 tarih 2022/492 Esas, 2022/533 Karar sayılı Gönderme kararı ile Mahkememize tevzi edilen dosyanın yukarıdaki esas numarasına kaydı yapıldı.

Davacılar tarafından davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğu yönünde tespit yapılması istenilmiştir. Delil olarak sadece ticaret sicil kayıtları ileri sürülmüştür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yukarıdaki kararından da anlaşılacağı üzere orğanik bağ için tek başına şirketlerin yönetici ve adreslerinin aynı olmasının yeterli olmadığı, alacaklıdan mal kaçırmak ve onu zarara uğratmak amacıyla kötü niyetli işlemler yapıldığının da somut verilerle ispatlanması gerektiği belirtilmiştir. Davacı tarafından sadece ticaret sicil kayıtlarının ileri sürülmesi, zarara uğratıldığına dair somut verilerin ortaya konulamaması nedeniyle davanın reddi gerekmiş, açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.