Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/706 K.2023/735

... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/706 Esas

KARAR NO : 2023/735

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)

DAVA TARİHİ : 24/10/2022

KARAR TARİHİ : 15/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17.11.2023

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle:

Davacı , ... Ticaret Odasının 265580 sicil numarası ile kayıtlı davalı ... Eğitim Sosyal Hizmetler Turizm Ltd.Şti’nin 105 hisse karşılığı ortağı iken, ...

23. Noterliğinin 15.03.2011 tarih ve 04521 yevmiye numaralı Limited Şirket Hisse Devir Sözleşmesi ile davalı şirketteki 105 hissesinin tamamını bütün aktifleri ve pasifleriyle, hukuki ve mali yükümlülükleri ile, 10.500.TL bedel karşılığında ...’e devir ve temlik ettiği, davacı payını, TTK.’nun 520. maddesindeki tüm koşullara uygun olarak devretmiş ise de limited şirket yetkili organı (şirket müdürü) tarafından ticaret sicile tescil ve ilan prosedürü tamamlanmadığından davacı halen davalı şirkette ortak olarak gözüktüğünü e-devlet üzerinde bir iş için yaptığı sorgulama neticesinde tesadüfen öğrenmiş olduğu bu çerçevede,

davacı esas sermaye payını noter huzurunda imzaladığı devir sözleşmesi ile devrettiğini, pay devrinin onaylanması için gereğinin yapılmasını şirket müdüründen talep etmiş ise de tescil ve ilan işlemlerinin gerçekleştirilmemesi üzerine ...

45. Noterliğinin 26 Ekim 2021 tarih ve 18390 yevmiye nolu ihtarnamesi ile pay devrinin onaylanması, akabinde tescil ve ilan işlemlerinin yapılması ihtar edilmiş ise de, başvuru tarihinden itibaren üç ay geçmesine rağmen konu genel kurulun onayına sunulmadığı gibi ve/veya genel kurulca bu konuda bir karar alınmamış, tescil ve ilan işlemleri gerçekleştirilmemiş olduğu Türk Ticaret Kanunu Madde 595/7 uyarınca, hisse devri yapılmasından sonra şirkete yapılan başvurudan itibaren üç ay içinde, genel kurul, başvuruyu reddetmediği takdirde hisse devrine onay vermiş sayılacağı hükme bağlandığı,

anılan hüküm, limited şirket genel kurulunun sessiz kalarak pay devrinin onayını sürüncemede bırakmasını engellemek amacıyla getirilmiş olduğu, bu durumda Yargıtay İçtihatları gereğince; hisse devri yapan ortak, hisse devri yaptığına dair şirkete başvuru yaptıktan sonra üç ay içinde genel kurul hisse devrini reddetmez ise, şirket hisse devrine onay vermiş sayılacağı, Şirkete yapılan başvuru sonrası, hisse devri yapan ortak, şirkete başvuru yaptığını ve yapılan başvuru sonrası şirket tarafından başvurunun üç ay içerisinde reddedilmeyerek onay verildiğini,

mahkemede ileri sürebileceği ve yapılan hisse devrinin ticaret siciline işlenmesini mahkeme aracılığı ile sağlayabileceği, davalı vekilince keşide edilen 02.22.2021 tarihli PTT Telgraf yolu ile 26.10.2021 tarihli ihtarnamelerine vermiş olduğu cevabı ihtarname ile de; "şirket pay ve karar defterleri ile bilumum diğer defterlerin işlem tarihi itibariyle kayıp olduğundan işlem yapılamadığını, şirketin 01.04.2010 tarihi itibariyle faaliyetinin durdurulduğunu" açıkça beyan edildiği, gelinen bu aşamada limited şirketin ortaklık mevcudu kalmadığı,

ortaklar arasındaki güven ilişkisi sona erdiği ve sürekli güvensizlik ortamı oluştuğu, şirketin kuruluş gayesinin gerçekleşmesinde hukuki ve ekonomik imkansızlık meydana geldiği, Şirket devamlı olarak zarar ettiği ve kar sağlanamadığı, şirket iyi idare edilmediği Bugüne kadar da şirketin iş ve işleyişiyle ilgili diğer ortaktan bilgi alınamadığı, “TTK’nın 638’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir.” şeklinde olduğu, Y.11.HD.01.11.1977-E.4015/K.4723 sayılı kararında.

“Limited ortaklığın müdürleri olan davalıların, ortaklık faaliyetini durdukları ve defterleri düzgün tutmadıkları ve ortaklara hesap vermedikleri sabit ise, bu durum haklı neden olduğu” Y.11.HD.21.02.2000-E.55/K.1242 sayılı kararında. “Ortaklığın ortakları arasındaki anlaşmazlık, ortaklığın feshi için haklı neden olarak ortaya çıkmasından dolayı, bu ortaklığın haklı nedenle lehine karar verilmesi gerekeceği” Y.11.HD.15.01.2004-E.61.06/K.230 sayılı kararında.

“Ortaklar arasında uyumsuzluk ve husumetin süreklileşmesi, şirket faaliyetlerinin durması, şirketin sürekli zarar etmesi, bir kısım ortağın şirketten dışlanıp ortaklık haklarından yoksun kılınması gibi durumlar, feshi gerekli kılan haklı nedenlere” örnek olarak gösterildiği bu nedenlerle öncelikle Limited şirket pay devrinin ticaret siciline tescil ve ilanı (tescile icbar) , Olmadığı takdirde Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca davacının haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; şirket ortalığının tescili mümkün değilse ortaklıktan çıkarmaya ilişkindir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu,III - Esas sermaye payının geçişi hâlleri

1. Devir

MADDE 595- (1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.

(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.

(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.

(4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir.

(5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.

(6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.

(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır....

4. Tescil

MADDE 598- (1) Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur.

(2) Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete, iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir.

(3) Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur., hükümlerini haizdir.

Dosyamız arasına, ticaret sicil dosyası, noterlikçe düzenlenen hisse devir sözleşmesi, devrin sicil müdürlüğüne bildirilmesi için davacı tarafından keşide edilen ihtarname dosyamız arasına alınarak, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle. Dosyaya 05.05.2009 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi sunulmuş, ...Özel Eğitim ... Ltd Ştinin 125.000 TL sermaye ile kurulduğu, kurucularının ..., ... Dikmen, ..., ... olduğu, şirket 1250 hisseye ayrılmış olup 780 hisse ...'ye , 260 hisse ...'e, 105 hisse ...'a, 105 hisse ...'a aittir. 15.03.2011 tarihinde ... 23 Noterliğinin 04521 yev nosuyla ... 105 hissesini 10.500 TL bedel karşılığı ...'e devretmiştir. 26.10.2021 tarihinde ... ...Özel...

Ltd Şti ve ...'e yönelik çektiği ihtarla 15.03.2011 tarihinde Rıza Sevim'e hisse devrini yaptığı halde e-devlet hesabında halen şirket ortağı gözüktüğünü farkettiğini şirketin ilgili yıllara ait kararlarının ve pay defteri kayıtları incelenmek üzere 22.10.2021 tarihinde talep edilmiş ise de sunulmadığı, şirket yetkililerinin yapmakla yükümlü olduğu işlemlerin 5 gün içinde yapılması hisse devrine ilişkin 2011 yılında alınmış olan ya da alınması gereken genel kurul kararının Ticaret Sicil Müdürlüğünde tescil ve ilan edilmesini aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı belirtilmiştir.

Avukat ... tarafından ...'a yönelik 02.11.2021 tarihli yazıda 26.10.2021 tarihli ihtara cevaben ihtarname konusunu oluşturan şirket pay ve karar defterleri ile bilumum diğer defterler işlem tarihi sırasında kayıp olduğundan işlem yapılamadığı , şirketin 01.04.2020 tarihi itibariyle faaliyeti durdurulduğu, resen tasfiye sürecinde olduğu belirtilmiştir. ... Ticaret Odasının 02.11.2022 tarihli yazısında ...Özel Eğitim....

Ltd Şti 265580 no ile sicile kayıtlı olduğu halen aktif olduğu belirtilmiştir. Limited şirketlerde pay devri tescile tabi hususlardandır. Buna göre limited şirkette pay devrinde belirleyici olan noter tasdikli pay devir ve temlik sözleşmesi ile bu pay devrini onaylayan genel kurul kararıdır. Pay devri ile devredilen pay tüm aktif ve pasifiyle devralan tarafa geçer.Pay devri ile ilgili olarak genel kurulun onayı gerekir.

Yani noter onaylı sözleşme Genel Kurul tarafından onaylanır. Akabinde ticaret siciline gerekli başvuru yapılmalı, eski ortağın adı ilgili paylardan silinmeli, yeni ortağın adı kaydedilmelidir. TTK m. 595/2 uyarınca pay devri genel kurulun onayıyla geçerlilik kazanacaktır.

Şirket müdürlerinin hisse devrinin tescili için 30 gün içinde ticaret siciline başvurmaması halinde, ayrılan ortak TTK m. 598/2'ye göre adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Kısaca Limited Şirketlerinde hisse devri işlemi noterden devir senedi yapılıp, firmanın genel kurulu karar alıp şirketin pay defterine yapılan devir işlemi işlendiği ve Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde tescilin yapıldığı zaman geçerlidir. TTK 595.

Maddesi devir prosedürünü düzenlemiştir.

Davacı ...'un pay devrinin Genel Kurulda onaylanmadığı ve tescil edilmediği anlaşılmaktadır. Davacı TTK 598/2 gereğince devrettiği payının silinmesi için Ticaret Siciline müracaat ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporu doğrultusunda davacıya sicile başvurması için süre verilmiş, sicil tarafından başvurunun şirket yetkilisi tarafından ya da mahkeme kararına istinaden yapılması gerektiğinden reddedilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/10438 E. Ve 2018/2765 K. Sayılı kararında, dava, limited şirket hisse devrinin tespiti ile tescil ve ilanı istemine ilişkindir. Davacının, diğer ortağın hissesini noterden devrettiği, devrin tescili için devrin tescili için davalı şirkete noterden gönderdiği ihtarnamenin şirkete tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

TTK 595/son fıkrasına göre hisse devrinin tescili için yapılan başvuru, şirket genel kurulu tarafından 3 ay içinde red edilmediği takdirde onay vermiş sayılır. Bu hüküm doğrultusunda hisse devrinin onay tarihinden itibaren şirkete karşı geçerli hale geleceği ve onay tarihi itibariyla ortaklık devrinin gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle genel kurulca 04/11/2015 tarihi itibariyla onay verildiği kabul edilerek taraflar arasındaki devrin 04/11/2015 tarihi itibariyle gerçekleştiği anlaşılmaktadır, şeklinde karar verilmiştir.

Dosya arasındaki deliller incelenmiş, davacı ile dava dışı ... arasında 15.03.2011 tarihinde hisse devir sözleşmesi noter marifetiyle düzenlenmiş, davacı tarafından ... 45. Noterliği'nin 26.10.2021 tarih ve 18390 yevmiye nolu ihtarnamesi ile başvurulmuş, davalı şirket yetkilisince 02.11.2021 tarihli cevabında defterlerin kayıp olması nedeniyle işlem yapılamadığı bilgisi verilmiştir.

Bu haliyle talep defterlerin bulunmaması nedeniyle imkansızlık nedeniyle yapılamadığı anlaşılmıştır. Kanunun aradığı anlamda red olmadığı, reddin 3 ayın sonunda gerçekleşeceği anlaşılmıştır. İhtarname bu haliyle 02.11.2021 tarihinde şirkete ulaşmıştır. TTK 595/son ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin kararı doğrultusunda şirkete başvuru tarihinden 3 ay sonrası için devrin kanunen gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, kanunen aranan şartları yerine getirdiği, devrin 3 aylık sürenin sonunda gerçekleştiği anlaşılmakla açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde kabul kararı vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır