Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/787 K.2024/612

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/787 Esas - 2024/612

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

... GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/787 Esas

KARAR NO : 2024/612

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/11/2022

KARAR TARİHİ : 01/11/2024

G.K. YAZILDIĞI TARİH : 26/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil kurumun, bina ve eklentilerinin güvenliği işini ihale yöntemiyle güvenlik şirketlerinden satın alınmakta olduğunu, güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendi belirlediğini, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk yüklenici firmalara ait olduğunu, dava dışı .... .... .... Güvenlik Ltd. Şti.

14.01.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında .... .... .... Tic. Ltd. Şti. ...Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. (İş Ortaklığı) Unvanlı yüklenici firmalar nezdinde çalışmalarını yürüttüğünü, Hizmet alım sözleşmelerinde her ne kadar tarafların unvanları .... .... .... ve Eğit. Hizm. Ltd. Şti ve ... Güvenlik Limited Şirketi olarak gözükse de sözleşmelerin imzalanmasından sonra şirket unvanlarında değişik yapılmış, şirketin güncel unvanı ...

Güvenlik Limited Şirketi olduğunu, davalı şirket unvanı ...Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. olarak gözükse de sözleşmelerin imzalanmasından sonra şirket unvan ve tür değişikliği yapılmış, şirketin güncel unvanı ...Yatırım Holding Anonim Şirketi olduğunu, davalı şirket unvanı ... Güv. ve Kor. Hizm. Tic. Ltd. Şti. olarak gözükse de sözleşmelerin imzalanmasından sonra şirket unvan ve tür değişikliği yapılmış, şirketin güncel unvanı ... Güv. ve Kor. Hizm. Tic. A.Ş.

Olduğunu, dava dışı özel güvenlik görevlisi işten ayrıldığı tarihe kadar müvekkil Kurum bünyesinde ihale ile güvenlik hizmetlerinde bulunan farklı yüklenici firmalarda çalışmalarını yürüttüğünü, müvekkil Kurum ile davalı yüklenici firmalar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre,

müvekkil Kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin İş ve Sosyal Güvenlik Hukukundan kaynaklanan tüm sorumluluğun yüklenici firmalara ait olacağı ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten yüklenici firmaların sorumlu olacağı kararlaştırıldığını, müvekkil Kurum tarafından dava dışı ...'na mahkeme kararıyla ödenmek zorunda kalınan.

19.06.2018 tarihinde 34.954,35-TL, 26.07.2018 tarihinde 858,06-TL, 08.02.2018 tarihinde harç toplamı 1.204,17-TL olmak üzere toplam 37.016,58-TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren davalı şirketlerden imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizleri ile birlikte sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde avans faizi ile sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Güvenlik ve Kayı Güvenlik vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. Davanın görevli olmayan mahkemede açıldığını, davacı tarafından dava dışı işçi ...'na ödendiği iddia edilen 37.016,58-TL'nin ne kadarının müvekkil şirketlerden talep edildiğinin açıklanmadığını, dava dışı ...'nun müvekkil şirketlerden.

OkGüvenlikLtd.Şti.Bünyesinde;13.05.2006-31.12.2006,01.01.2007-28.02.2007,01.03.2007-30.04.2007, 01.05.2007-30.06.2007, 01.07.2007-31.12.2007, 01.01.2008-31.12.2008 Kayı Güvenlik Ltd. Şti. Bünyesinde.

01.01.2009-31.03.2009 tarihleri arasında davacı asıl işveren Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'nün Özel Güvenlik işinde çalışmış olduğunu, dava tarihi olan 24/11/2022 itibarıyla dava konusu alacakların talep hakkının zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin müvekkil şirketlerde yıllık izinlerini eksiksiz kullanmış olduğunu, yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğünü, dava dışı işçi lehine işçilik alacaklarına hükmedilen ve huzurdaki davanın konusunu oluşturan ...

10. İş Mahkemesi'nin 2015/1282 E. 2017/451 K. Sayılı dosyasında hükme esas alınan 30.09.2016 tanzim tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı işçinin 21.10.2010 tarihinden önce muaccel olan fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının zamanaşımına uğradığının tespit edildiğini, bu tarihten önceki çalışmaların hesaplamaya dahil edilmediğini belirterek davacı tarafa müvekkil şirketlerden talep edilen miktarın ne kadar olduğunun açık ve net bir şekilde açıklattırılmasına aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına,

görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğraması nedeniyle davanın reddine, fazla mesai ücreti alacağı, UBGT ücreti alacağı ve yıllık izin ücreti alacağı yönünden müvekkil şirketlere yönelik talebin her şartta reddine, kıdem tazminatından davacı kurumun sorumlu olduğu gözetilerek kıdem tazminatı talebinin reddine aksi takdirde emsal Yargıtay kararları doğrultusunda, müvekkil şirketlerin kıdem tazminatından sadece kendi dönemindeki süre ve ücret ile yarı oranda sorumlu olabileceği gözetilerek fazlaya ilişkin talebin reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Yatırım Holding A.Ş. Vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davanın zaman aşımı yönünden reddine, davacı ile imzalanan sözleşmenin müvekkil şirkete kıdem tazminatıyla ilgili bir sorumluluk yüklemediğini, müvekkili şirkete ihale neticesinde, sadece işçilik maliyeti ve sözleşme gideri adı altında ödeme yapılmakta olduğunu, bu ödemeler dışında ayrıca kıdem-ihbar tazminatına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını, ihale dokümanının niteliği değerlendirildiğinde davacı ile müvekkili şirket arasındaki işin hizmet alım işi olmadığını belirterek davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik... Ltd. Şti. Vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacının dava dilekçesinde müvekkili şirketten talep ettiği ücretlerin hangi alacaklara ilişkin kısımlar olduğunu açıklamadığından davanın reddini, müvekkili şirket ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkilim şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı A-1 Özel Güv. Ve Kor. Hizm. San . ve Tic. Ltd. Şti. , davalı ...Özel Güvenlik Ltd. Şti. Ve Davalı ... Güvenlik ve Kor. Hizm. Tiç, Ltd. Şti.'ye dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edildiği ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşıldı.

DELİLLER

-Bilirkişi Raporu -... 7. Genel İcra Md. 2017/14687 E. Sayılı dosyası -... 10. İş Mahkemesi 2015/282 E. Sayılı dosyası -Hizmet Alım Sözleşmesi

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dosyanın tetkikinde; davacı vekilince açılan dava ile. Davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi Özel Güvenlik Görevlisi ...'nun, davacı aleyhine ... 10. İş Mahkemesi 2015/1282 E. sayılı dosyası ile açılan işçilik alacağı davasında Mahkemenin 04.07.2017 tarih ve 2017/451 K. Sayılı "kısmen kabul" kararının icraya konulması neticesinde ...

6. İcra Müdürlüğünün 2017/14658 E. sayılı dosyasına 19.06.2018 tarihinde 34.954,35 TL, 26.07.2018 tarihinde 858,06 TL ödeme yapıldığı belirtilerek ödenen bu tutarın davalılardan sorumlulukları oranında tahsili için eldeki davanın açılmış olduğu, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının dava dışı işçiye ödediği tazminat tutarını, akti ilişki kapsamında davalılara rücu edip edemeyeceği, edebilecek ise davalıların ne tutarda sorumlu olacağı, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce 21/09/2023 tarihli hesap bilirkişisi ön raporu dosyaya sunulmuş eksiklerinin tamamlanması akabinde 13/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporu dosyaya kazandırılmıştır.

Somut olayda Aldırılan bilirkişi raporu ve toplanan delillere göre ; davalı ...Özel Güvenlik İş Ortaklığı ... Özel Güvenlik son alt işveren konumunda olduğundan dava dışı işçinin son alt işvereni konumunda olduğundan yıllık izin ücretinden sorumlu olacaktır. Dava dilekçesinin ekinde ... 6.İcra Müdürlüğünün 2017/14658 E. Numaralı dosyasında davacı TMO aleyhine başlatılan icra takibinin sunulduğu görülmüştür.

11.141,39 TL net kıdem tazminatı, 524,76 TL net UBGT, 2.972,60 TL netyıllık izin ücreti, 4.470,63 TL net fazla mesai ücreti ve 1.210,16 TL yargılama gideri, 2.684,65 TL yargılama vekalet ücreti ve bunlara işlemiş toplam faiz olan 11.754 ,49 TL neticeten 28.738,95 TL takipte kesinleşen miktar toplam 35.812,41 TL TMO tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Açıklanan bilgilere göre yıllık izin ücretinden son alt işveren sorumlu olduğundanUlusoy Özel Güvenlik İş Ortaklığı ...

Özel Güvenlik işletmesi tek başına sorumludur.

Dava dışı işçiye ödenen 35.812,41 TL ( Toplam Ödenen Meblağ ) - 2.972,60 ( yıllık izin ücreti ) TL—32.839,81 TL tutarındaki kısmı dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sorumlu olmak üzere davalı taşeronları rücu etme hakkı bulunduğu tespit edilmiş olup davalıların sorumlu oldukları tutarlar aşağıda tespit edilmiştir Kıdem tazminatı * Yıllık İzin Ücreti © UBGT * Fazla Mesai Ücreti *Yargılama gideri * vekalet ücreti —32.839,81TL A-I Özel Güv. Ve Kor. Hizm. San . ve Tic. Ltd.

Şti. işletmesinin sorumlu olduğu tutar 32.839,81 TL /2772x 12- 142,16 TL ... Güv. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu tutar 32.839,81 TL / 2772 x 1039 — 12.309,00 TL Kayı Güv. Ltd. Ştinin sorumlu olduğu tutar 32.839,81 TL /2772x 270 — 3.198,68 TL ... Güv. Ve Kor. Hizm. Tic. Ltd Şti'nin sorumlu olduğu tutar 32.839,81 TL/2772 x 378 -4.478,15 TL ...Yatırım Holding A.Ş. 'nin sorumlu olduğu tutar — 32.839,81 TL /2772 x 360 - 4.264,91TL ...

Özel Güvenlik Limited Şirketi- ...Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ...Güvenlik Sistemleri Öz. Güv. Tic. Ltd. Ştd. adi iş Ortaklığı Şirketin 'nin sorumlu olduğu tutar 32.839,81 TL /2772 x 360 — 4.264,91 TL ...Özel Güvenlik İş Ortaklığı ... Özel Güvenliği 'nin sorumlu olduğu tutar 32.839,81 TL 12772 x 353 — 4.181,98 TL - ...Özel Güvenlik İş Ortaklığı ... Özel Güvenliği son alt işveren konumunda olduğu için 2.972,60 TL yıllık ücretli izin'den de sorumlu olacaktır.

Neticeten 7.237,51 TL den sorumludur.

Davacı dava dışı işçi ... "na ödenen iş mahkemesi kararı uyarınca yapılan ödemelerin davalılardan sorumlu olduğundan bahisle rücuen iadesini talep etmiştir

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için .... .... .... K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumlu oldukları kabul edilerek Davanın Kabulü ile davacı Kurum tarafından dava dışı ...'na mahkeme kararıyla ödenmek zorunda kalınan toplam 35.812,39-TL’nin davalı şirketlerden -Özel Güv. Ve Kor. Hizm. San . ve Tic. Ltd. Şti. işletmesinin sorumlu olduğu tutar. 142,16 TL -... Güv. Ltd.

Şti. 'nin sorumlu olduğu tutar ;12.309,00 TL -Kayı Güv. Ltd. Ştinin sorumlu olduğu tutar. 3.198,68 TL- ... Güv. Ve Kor. Hizm. Tic. Ltd Şti'nin sorumlu olduğu tutar ;4.478,15 TL-...Yatırım Holding A.Ş. 'nin sorumlu olduğu tutar ;4.264,91 TL- ... Özel Güvenlik Limited Şirketi- ...Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi STK -Güvenlik Sistemleri Öz. Güv. Tic. Ltd. Ştd. adi iş Ortaklığı Şirketin 'nin sorumlu olduğu tutar ;4.264,91 TL-...Özel Güvenlik İş Ortaklığı ...

Özel Güvenliği 'nin sorumlu olduğu tutar. 7.154,58 TL olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine - 08.02.2018 tarihinde davacı tarafından ödenen harç toplamı 1.204,17-TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR