Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/242 K.2024/357

...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/04/2023

KARAR TARİHİ : 04/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Teşekkülü ile ... arasında ... ihale kayıt nolu ihale neticesinde ...

İşletme Müdürlüğü İhtiyacı 100.000 Kilogram Kalyak (4 numaralı fuel-oil) Nakliye Dahil Satın Alınması İlgili İşletme Müdürlüğüne Teslim Edilmesi" işine ait sözleşme imzalandığını, mevzuat hükümleri, sözleşme maddeleri ve diğer düzenlemeler gereği damga vergilerinin davalı tarafından davacı hesaplarına yatırılmış olduğunu, söz konusu damga vergilerinin mükellef olan teşekkülleri tarafından yasal süresi içerisinde beyan edilip vergi dairesine ödenmiş olduğunu, ancak davalı firmanın daha sonra ... aleyhine açıp kazandığı ...sayılı ilamı ile damga vergisini vergi dairesinden tahsil ettiğini,

yüklenicinin vergi mahkemesi kararı ile damga vergi dairesinden tahsil etmesi neticesinde Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davacıya tebliğ edilen vergi/ceza ihbarnameleri ile damga vergisi asılları ile gecikme cezalarının ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, buna göre, ... tarafından vergi/ceza ihbarnamelerinin teşekküllerine gönderilmesi üzerine dava konusu ihaleye ilişkin,... tahakkuk fiş numaralı borca istinaden 1.393,48 TL damga vergisi aslı, 1.301,05-TL gecikme zammı olmak üzere 03/08/2022 tarihinde toplam 2.694,53-TL ödenmiş olduğunu,

aralarındaki sözleşmeler gereği yüklenicinin sorumlu olduğu tutarlar teşekküllerince ödenmek zorunda kalındığını beyanla 2.694,53-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: arabuluculuk dava şartının usulüne uygun biçimde yerine getirilmediğini, dava konusu edilen uyuşmazlığın, müvekkilinin mükellefi olmadığı bir verginin kendisine ödetilmesinden kaynaklanmakta olduğunu, davacının dava konusu damga vergisinin hakediş bedeli içerisinde müvekkiline ödendiğine ilişkin iddiasının doğru olmadığını, davanın haklı olup olmadığı değerlendirilirken, müvekkili ile davacı arasında bir rücu ilişkisinin doğup doğmadığına bakılması gerektiğini,... kararında, davalı ...

Başkanlığı'nın... davayı ihbar talebini dahi, bir rücu ilişkisi doğmayacağı gerekçesiyle reddetmiş olduğunu, davacının, bu iddiasında haklı olması durumunda, Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nin, açmış oldukları davayı pasif husumet yokluğundan reddetmesi gerektiğini, davacının gecikme cezası ödediğinden bahisle bu tutarı taraflarından talep etmesinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Vergi mevzuatına göre davacının dava dışı vergi dairesine gecikme cezası ödemesini gerektirir bir durumun olmadığını, zira esasen, ilgili verginin zamanında ödenmiş olduğunu, beyanla davanın öncelikle arabuluculuk şartı yokluğundan usulden reddine,

aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki hizmet alımına ilişkin ihale kararı damga vergisi( ve gecikme) tutarının aralarındaki sözleşmeye dayalı olarak davalı yükleniciden tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce deliller toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

22/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"Kamu hukuku bakımından vergiyi doğuran olay incelendiğinde ihale kararından doğan damga vergisinin mükellefinin davacı idare olduğu, sayın mahkemenizde görülen uyuşmazlığın ise taraflar arasında ki "... ile ilgili Damga Vergi'sinin ödenmesi noktasında toplanan özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olduğu, Davacı idare ile davalı yüklenici arasındaki Mal Alımına Ait Sözleşme (İhale Kayıt No:2017/507757) ... ihtiyacı 100000 kg Kalyak (4 numaralı Fuel Oil) nakliye dahil satın alınması ve ilgili İşletme Müdürlüğüne teslim edilmesi işine ilişkin olarak yapıldığı,

taraflar arasındaki sözleşmenin yapılmasından kaynaklı damga vergisinin anılan sözleşmenin 6, 7.1.1., 7.1.2., 44.6.

Maddesi hükmüne göre ihale bedeline dahil olduğunun (ve yüklenici tarafından ödeneceğinin) düzenlendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 8.1. ve 8.2.maddesi atfıyla Kamu İhale Kurumu'nun Tip İdari Şartnamesi 26.1. ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu Madde 27- (i) bendi ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu Madde 7-(h) bendi düzenlemesine göre de vergilerin teklif ve sözleşme bedeline dahil olduğu, Davalı yüklenici tarafından davacı idareye verilen 09.11.2017 tarihli Birim Fiyat Teklif Mektubu'nda.

"Madde 1-Yukarıda ihale kayıt numarası (...) ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dökümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir.

Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dökümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dökümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmemiz durumunda uygulanacak yaptırılmaları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz. " Hükmünü taşıdığı, davalı yüklenici tarafından davacı idare hesabına...

Karar ve Söz.Pulu Bedeli" açıklamasıyla damga vergisinin ödendiği, Davalı yüklenicinin daha sonra ise ... sayılı kararı ile damga vergisini iade aldığı, davacı idarenin ise ... davacı idareye yazılan 29.07.2022 tarihli yazı nedeniyle ...nin 03.08.2022 tarihli dekontu ile ... davacı şirket tarafından Damga Vergisi 1.393,48TL ve Gecikme Zammı 1.301,05TL olmak üzere toplam 2.694,93TL tutarı ödediği,

Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, ihale dökümanını oluşturan düzenlemeler ve birim fiyat teklif mektubuna göre davalı yüklenicinin davacı idareye, davacı idarenin ödemiş olduğu damga vergisi tutarı ve gecikme zammı toplam tutarı olan 2.694,93TL'yi iade etmesi gerektiğinin değerlendirildiği, ödeme tarihi ile dava tarihi arasındaki süre için işlemiş avans faizi tutarının ise 249,80TL olduğu" hususları belirtilmiştir.

Toplanılan deliller doğrultusunda; taraflar arasında ... ihale kayıt nolu ihale kapsamında"...İşletme Müdürlüğü İhtiyacı 100.000 Kilogram Kalyak (4 numaralı fuel-oil) Nakliye Dahil Satın Alınması İlgili İşletme Müdürlüğüne Teslim Edilmesi" işine ilişkin sözleşme akdedildiği, davalı yüklenici tarafından davacı hesabına 04/12/2017 tairihnde ... Karar ve Söz. Pulu Bedeli" açıklamasıyla 3.715,13 TL ödeme yapıldığı, akabinde davacı tarafından ilgili dönem beyannamesi ile vergi dairesine beyan edilerek ödendiği görülmüştür.

Devam eden süreçte davalı yüklenici tarafından ihale kararı damga vergisi tutarının ... Başkanlığı'ndan talep edildiği, başkanlığın ret cevabına karşı Vergi Mahkemesi nezdinde dava açıldığı, ...Sayılı kararı ile özetle söz konusu ihale kararı damga vergisinin mükellefinin ... olduğundan bahisle davalı şirketten tahsil edilen tutarın iadesine hükmedildiği görülmüştür. ...Dairesince de değinilen karar doğrultusunda işlem tesis edilerek davalı yükleniciye vergi iadesi ve faiz ödemesi gerçekleştirildiği, akabinde sözkonusu vergi tutarı ve faizi davacıya tahakkuk edilerek davacı tarafından 03/08/2022 tarihinde 1.393,48 TL damga vergisi aslı ve 1.301,05 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 2.694,53 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Eldeki uyuşmazlığa ilişkin olarak taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ele alındığında; 2017/507757 ihale kayıt nolu sözleşmenin 7.1.maddesinde,

"7.1 sözleşme bedeline dahil olan vergi, resim ve harçlar

7.1.1 Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi(KDV hariç), resim, harç, ulaşım ve sigorta giderleri ile bahse konu malların bedeli ve malların iadreye teslimine ve sonrasına ait nakliye dahil her türlü gider sözleşme bedeline dahildir ...” hükmünün düzenlendiği, yine 7.2.1 hükmünde tekrarlandığı, İdari Şartnamenin "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25.1 maddesinde, “25.1 Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi(KDV hariç), resim harç, ulaşım ve sigorta giderleri ile bahse konu malların bedeli ve malların iadreye teslimine ve sonrasına ait nakliye dahil her türlü gider" hükmünün düzenlendiği görülmüştür.

Davalı yüklenicinin ... İKN'lu ve 09/11/2017 tarihli birim fiyat teklif mektubunda, “Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.” denilmek suretiyle, teklif edilen fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar göz önünde bulundurularak teklif verildiğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.

Anlatılanlar ve toplanılan deliller ışığında somut olay ele alındığında; Vergi mevzuatı bakımından, uyuşmazlığa konu ihale kararı damga vergisinin mükellefinin ihale kararını alan, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan davacı ... olduğu anlaşılmakta ise de; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve ihale teklif mektubu nazara alındığında vergi mevzuatı bakımından esasen davacı kuruluşa ait olan yükümlülüğün davalı yüklenici tarafından üstlenildiği anlaşılmıştır. Basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olan davalı yüklenici açısından söz konusu teklif mektubunun, sözleşmenin ve eki niteliğindeki idari şartnamenin taraflar açısından bağlayıcı olduğu ve eldeki uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin nazara alınması gerektiği açıktır.

Yapılan açıklamalar kapsamında; vergi mevzuatı bakımından esasen davacı kuruluşa ait olan yükümlülüğün taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri çerçevesinde, davalı yüklenici tarafından üstlenildiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Bununla birlikte hüküm altına alınması gereken tutar 1.393,48 TL damga vergisi aslı ve 1.301,05 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 2.694,53 TL olması gerekirken kısa karar oluşturulurken 1 nolu hüküm fıkrasında tutarın 2.694,93 TL olarak yazıldığı, anılı hususun maddi hatadan kaynaklandığı ve 6100 Sayılı HMK'nın 304.

Maddesinde düzenleme alanı bulan "Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar..." kapsamında kaldığı bu itibarla aynı yasal düzenleme uyarınca mahkemece resen düzeltilebileceği anlaşılmakla, kısa kararda meydana gelen maddi hata gerekçeli kararda düzeltilmiştir.

04/06/2024 ...