Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/243 K.2024/349

... DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 17/05/2022

KARAR TARİHİ : 04/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 17/05/2022 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... parsel sayılı taşınmazların sahibi olduğunu ve kayısı yetiştiriciliği yaptığını, müvekkilinin anılan parsellerdeki bahçelerinde yetişen ürünlerinin ...kapsamında don ve diğer doğa olaylarına karşı sigortalı olduğunu, 2021 yılı Nisan ve Mayıs ayları içerisinde taşınmazın bulunduğu mevkide meydana gelen don neticesinde kayısı ağaçlarının zarar gördüğünü, müvekkili tarafından yapılan ihbar sonucu gelen sigorta eksperlerinin don hasarı olduğu yönünde tespitte bulunmuşlarsa da, ağaç başı verimin 40 kilo olduğunu belirtiklerini,

müvekkilinin zararının davalı tarafından tespit edilenin çok daha üstünde olması nedeni ile müvekkilince ...Değişik iş dosyası üzerinden keşif yapılarak zararın tespit edildiğini, 111 ada 3 parsele ilişkin olarak zararın 126.061,20 TL olarak ve ...parsele ilişkin zararın 146.140,20 TL olarak hesap edildiğini, zararın teminat limiti içerisinde olduğunu, buna rağmen sigorta şirketi tarafından sadece 30.066,00 TL'lik ödeme yapıldığını beyanla eksik ödenen şimdilik 1.000,00 TL'nin 03/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ... poliçe için 10/05/2021 tarihinde "don" hasarı olduğu gerekçesi ile hasar ihbar bildirimi yapıldığını, 14/05/2021 tarihinde geçici ekspertiz ve 16/06/2021 tarihinde kesin ekspertiz çalışması yapılarak normal koşullardaki verimin 40 kg, ağaç sayısının 180 adet ve teminat dahilindeki hasara ilişkim %97 don hasarı tespit edildiğini, ... nolu poliçedeki hasara ilişkin olarak %97 hasar oranı üzerinden 13.745,00 TL tazminat tutarının 17/08/2021 tarihinde ödendiğini,

... poliçe için ise 10/05/2021 hasar tarihinde don hasar ihbarı yapıldığını 13/05/2021 tarihinde geçici ekspertiz ve 16/06/2021 tarihinde kesin ekspertiz çalışması yapıldığını, normal koşullardaki verim 41 kg, ağaç sayısı 450 adet ve riske bağlı hasarın %85 olarak tespit edildiğini,... nolu poliçedeki hasara ilişkin olarak %85 hasar oranı üzerinden 30.066,00 TL tazminat tutarının 17/08/2021 tarihinde ödediğini, teminat dışı verim düşüşü nedeniyle davacıya prim iadesi yapıldığını, müvekkili şirketin dava konusu poliçeyle ilgili başka hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını,

sigorta şirketlerinin hasarın ödenmemesinden doğrudan bir menfaat sağlamalarının söz konusu olmadığını, hasar işlemlerinin tüm poliçeler için mevzuata ve mevcut duruma uygun olarak gerçekleştirildiğini beyanla; davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın ilk olarak ... Karar sayılı ve 19/07/2022 tarihli karar ile de özetle davacının tüketici sıfatı bulunmadığı asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın bu kez ... Karar sayılı 11/01/2023 tarihli karar ile özetle Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Karar sayılı ve 02/03/2023 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, akabinde dosyanın görevsizlik kararı doğrultusunda Mahkememize tevzi edilerek işbu ... esas kaydını aldığı görülmüştür.

DELİLLER

-Poliçe ve hasar dosyaları, -Sigorta ekspertiz raporları, -Ödeme dekontları, ... -Hasara ilişkin fotoğraflar, -Bilirkişi raporları,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta sözleşmeleri 6102 sayılı TTK'da zarar sigortaları ve can sigortaları olarak ikili ayrıma tabi tutulmuştur. Zarar sigortaları, bir kimsenin sigorta sözleşmesinde belirlenen rizikonun gerçekleşmesi sonucu mal varlığında meydana gelen zararın, sözleşmede öngörüldüğü şekilde sigorta bedeli ile sınırlı olarak tazmin edilmesine yönelik sigortalardır. Bu nedenle zarar sigortalarında sigortacının zararın karşılanması için yapacağı ödeme "sigorta tazminatı" olarak adlandırılır. Zarar sigortalarında amaç sigortalının uğradığı gerçek zararı tazmin etmektir. Bu nedenle sigorta sözleşmelerinde zenginleşme yasağı ilkesi geçerlidir. Bu ilke uyarınca sigortacı, sigorta bedeli ile sınırlı olarak sigortalının gerçekten uğradığı zararı tazmin eder.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ nun “Sigortanın kapsamı” başlıklı 1409. maddesinde; “Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.” düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bir kaçının sigorta sözleşmesi kapsamı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir (6102 sayılı TTK m. 1409/2).

Zarar sigortası kapsamında yer alan bir sigorta türü de tarım sigortalarıdır. Tarım sigortaları 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile özel olarak düzenlenmiştir. Kanunun amacı ise 1. maddede “Bu Kanunun amacı; üreticilerin bu Kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesini temin etmek üzere, tarım sigortaları uygulamasına ilişkin usûl ve esasların belirlenmesidir” şeklinde ortaya konulmuştur.

Hangi risklerin teminat kapsamına alınacağı sözleşme tarihinde yürürlükte olan 5363 sayılı Kanun’un 12. maddesinde “Kapsama alınacak bitkiler, bitkisel ürünler ve seralar, tarımsal yapılar, tarım alet ve makineleri ile çiftlik hayvanları için kuraklık, dolu, don, sel, taban suyu baskını, fırtına, hortum, deprem, heyelan, yangın, kaza ve zararlılar ile hayvan hastalıklarının neden olacağı zararlar ve/veya tarım sektörü bakımından önemli görülecek diğer risklere ilişkin teminatlar Bakanlar Kurulunca belirlenir” şeklinde düzenlenmiştir.

Buna göre tarım sigortaları bitkiler, bitkisel ürünler ve seralar, tarımsal yapılar, tarım alet ve makineleri ile çiftlik hayvanları için yapılabilmekte ve bunların maruz kalabileceği kuraklık, dolu, don, sel, taban suyu baskını, fırtına, hortum, deprem, heyelan, yangın, kaza ve zararlılar ile hayvan hastalıklarının neden olacağı zararlar ve/veya tarım sektörü bakımından önemli görülecek diğer riskler arasından Bakanlar Kurulunca belirlenecek olan riskler teminat kapsamına alınacaktır.

6100 sayılı HMK'nın “Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller” başlıklı m. 266 (1) hükmünün ilgili kısmı "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." düzenlemesini içermektedir. Bilirkişi incelemesinin esası; uyuşmazlığın çözümünde gerekli olan özel veya teknik bilgiyi dava dosyasına temin etmektir. Bu bağlamda hâkim, hukuk bilgisi dışında kalan ve niteliği gereği özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususları, alanında uzman kişi veya kişiler aracılığıyla inceleyecek ve elde edilen bilgi ile yapılacak değerlendirme sonucu karar tesisi için gereken kanaate ulaşabilecektir.

Mahkememizce deliller toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Devlet destekli tarım sigortaları uzmanlığı bulunan ziraat mühendisi/sigortacı bilirkişi tarafından tanzim edilen 22/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...... numaralı poliçe için 34,683,41TL tazminat tutarı ödenmesi gerektiği; zarar hesaplanmış ve vaki ödeme olduğu için bunun üzerinde olduğu için bakiye alacak bulunmadığı;... numaralı poliçe için 6.410,79TL zarar hesaplanmış veBu poliçe için yapılan ödeme mahsup edildiğinde: 6410,79 -2083 = 4327 TL bakiye davacı alacağı hesaplanmış olup; tarsim ekspertiz raporları ile davalı temerrüdü başlayacağı" hususları belirtilmiştir.

Raporun mahkememiz ve taraflar açısından denetime elverişliliğinin sağlanabilmesi, taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının da yine teknik yönden yönden değerlendirilebilmesi amacıyla ek rapor istenilmiş 08/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

"Dava konusu sigortalı parselde meydana gelen ürün kaybının ihbar olunan tarihlerdeki mevsim normallerinin altında seyreden ve eksi derecelerde belirlenen sıcaklıklar nedeniyle oluşan don hadisesinden meydana geldiği,bu doğrultuda yukarıdaki hesaplama neticesinde dosyaya yeni eklenen kesin Tarsim eksperlerinin raporlarındaki hasar oranları kullanılması gerektiği sigorta genel şartları gereği ) kanaatimce uygundur.

Davalı şirketin ödeme dekontlarından anlaşılacağı üzere 17.08.2021 tarihinde ... numaralı poliçe için 13.745,00TL ödeme yaptığı dekontla sabit olup burdan davacının alacağı (14.582,56- 13.745,00) 837,56TL olduğu ve ... numaralı poliçedeki hasar için 30.006,00TL ödeme yaptığı ve davacının burdan doğan bir tazminat hakkı bulunmadığı " hususları belirtilmiştir.

08/03/2024 tarihli ek raporun dosya kapsamına uygun düştüğü, denetime elverişli tanzim edildiği, hesaplamaların poliçe özel ve genel şartlarına uygun yapıldığı görülmekle ek rapor hükme esas alınmış, rapora karşı ileri sürülen itirazlar yerinde görülmemiştir. Yine raporda poliçede belirlenen muafiyet oranı ve müşterek sigorta oranı için tenzilat yapılması da doğru görülmüştür.(....) Diğer yandan delil tespiti dosyasından alınan bilirkişi raporunda hesaplamaların poliçe özel ve genel şartlarına uygun düşmediği anlaşıldığından delil tespiti dosyasında tanzim edilen bilirkişi raporundaki hesaplamaya itibar edilmemiştir.

Yapılan açıklamalar ve hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca; davalı tarafından davadan önce yapılan ödemelerin mahsubu sonucunda davacının ... numaralı poliçeden dolayı bakiye 837,56 TL talep edebileceği, ... numaralı poliçeden dolayı ise bakiye tazminat hakkının bulunmadığı anlaşıldığından bu tutar üzerinden davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiş, her ne kadar davacı tarafça alacağa tespit(03/06/2021) tarihinden itibaren faize hükmedilmesi talep edilmiş ise de, ...

Genel Şartlarının B.7. maddesinde kesinleşmiş hasar miktarının en geç 30 gün içinde sigortalıya ödeneceği ve tazminatın her halükarda hasat tarihinden önce ödenmeyeceği düzenlenmiş olup, hükmedilen alacağa poliçede belirlenen hasat tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...