Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/262 K.2024/483

...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/01/2015

KARAR TARİHİ : 17/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; tarafların...

Eczanesinin devri konusunda anlaştıklarını,.... .... .... sayılı dosyasında icra takibine konu 17/01/2012 tarihli protokolün imzalandığını, davalının protokolün imzalandığı tarihte 25.000,00 TL, daha sonra da alacağın tamamını tahsil etmesine rağmen, protokolün devamındaki 7.000,00 Euro aldığına ilişkin imzalı bölümü katlayıp, fotokopisini çekmek suretiyle protokole dayalı icra takibi yaptığını, davalının alacaklarının haczedilmesinin önüne geçebilmek için önlem aldığını ve muvazaalı olarak 3. kişiye senet verdiğini, davacının protokol gereği ödemesi gereken borçlarını davalının gösterdiği kişilere iyi niyetli olarak ödediğini,

davalıya yardım etmek için borcundan fazla ödeme yaptığını belirterek davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili özetle; açılan davanın yerinde olmadığını, taraflar arasında protokol yapıldığını, davacı tarafın bu protokole mahsuben davalıya hiç bir ödeme yapmadığını, davacı tarafça yapılan ödemelerin de, dava konusu protokolle her hangi bir ilgisi bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce... Esas üzerinden yapılan yargılama neticesinde; mahkememizin... Esas, 2019/831 Karar sayılı ve 17/12/2019 tarihli kararı ile özetle; davanın kısmen kabulü ile davacının ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2014/9788 takip sayılı dosyasından dolayı takip tarihi itibari ile 17.550,00 TL asıl alacak, 3.753,77 TL işlemiş faiz yönünden davalıya borçlu olduğu tespit edildiği belirtilerek bu miktar dışında kalan asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı olan 44.942,83 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce verilen 17/12/2019 tarihli kararın davalı vekilince istinaf edilmesi ve davacı vekili tarafından istinafa katılma yoluyla başvurması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2020/838 Esas, 2023/334 Karar sayılı ve 13/03/2023 tarihli ilamıyla özetle"...Dosya kapsamına sunulan ödeme belgelerinin mahkemece tek tek değerlendirilmesi ve sonrasında ise peşin ödeme iddiası dışındaki tüm ödeme iddiaları ile ilgili olarak gerekirse yemin hakkının bulunduğu husususu gözetilmeksizin, hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgi ve tecrübe ile çözümlenebilecek bir hususta ödeme belgelerinin geçerliliği noktasında bilirkişi raporu ile yetinilmesi doğru değildir.

Yine davacı tarafından sunulan protokolde yer alan 7000 Euro ödemeye ilişkin 01.03.2016 tarihli duruşma tutanağındaki davalı asil beyanları gözetilerek protokol tarihinden sonra yapılan ödemelerin başka bir hukuki ilişkiye ait olduğunu iddia eden davalıya ispat imkanı tanınarak gerektiğinde yemin hakkı hatırlatılmak suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekmektedir..." gerekçesiyle, mahkememiz kararının kaldırılmasına dair karar verildiği, kaldırma kararı akabinde dosyanın işbu ... Esas kaydını aldığı anlaşılmıştır.

Dava; iş yeri devrine ilişkin protokolden kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup uyuşmazlık taraflar arasında düzenlenmiş bulunan eczanenin devrine ilişkin protokolden dolayı davacının davalıya borcu bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Davacı yanca taraflar arasındaki 17.01.2012 tarihli protokol kapsamında tüm ödemelerin yapıldığı ve protokol nedeniyle borçlu olunmadığı istemi ile iş bu dava açılmış, protokol örneği ile birlikte bir kısım ödeme belgeleri dosya kapsamına sunulmuştur. Davalı tarafından ise söz konusu protokol kapsamında hiçbir ödemenin yapılmadığı, takipte gösterilen kadar alacaklı olduğu iddia edilmiştir. Ayrıca davalı asil görevsiz mahkemede 01.03.2016 tarihli celsede davacı tarafından ibraz edilen protokol altındaki iki kalem halinde toplam 7000 Euro ödeme ile ilgili de beyanda bulunmuştur. Dava dilekçesinde davacı yanca yemin deliline dayanıldığı gibi davalı vekili tarafından süresi içerisinde verilen cevap dilekçesinde de yemin deliline dayanılmıştır.

İspat yükü üzerinde olan davacı yanca ödeme iddiasının ispat edilmesi gerekmektedir. Davacı yanca bu hususta dosya kapsamına protokol ve bir kısım ödeme belgeleri ibraz edilmiştir. Ödeme belgelerinin bir tanesinin senede ilişkin olduğu, bir kısmının dava dışı 3. Kişilere yapılan ödemeler olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu ödeme belgeleri davalı yanca kabul edilmemektedir. Davacı tarafından bu ödemelerin davalının talebi ile 3. kişilere yapıldığı iddia edilmektedir.

Değinilen safahat ve Bölge Adliye Mahkemesi ilamı doğrultusunda; dosya kapsamına sunulan ödeme belgelerinin tek tek değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ödeme iddialarına ilişkin dosya kapsamına sunulan senet ve ödeme belgelerinin ( havale dekontlarının ) tartışılması ve değerlendirilmesi bakımından;

● Davacının 17/01/2012 protokol tarihinde peşin 25.000-TL ödendiği iddiası yönünden, dosyaya yazılı delil sunulamadığı, (06/10/2016 tarihli celsede) yemin delili hatırlatılmış ise de yemin teklif edilmeyeceği beyan edilmekle anılı peşin ödeme iddiasının ispatlanamadığı değerlendirilmiştir.

● Davacının protokolün alt kısmına eklenen 23/01/2012 tarihli şerhe konu 2.000 EURO ve 5.000 EURO elden teslim alındığı/ödendiği iddiası yönünden, davalı bu tutarların başka bir hukuki ilişkiye ait olduğunu savunmuş olup ... kaldırma ilamı doğrultusunda davalının savunması bakımından (14/11/2023 celse ara kararları ile) yemin delili sorulmuş/hatırlatılmış, davalı vekili tarafından 15/11/2023 tarihli dilekçe ile yemin teklif edilmeyeceği belirtilmekle bu tutarların (toplam 7.000 EURO) protokol için yapıldığı ispatlanan ödeme olarak kabulü gerekmiştir.

● Davacı tarafından 3. Kişilere yapılan ödemeler bakımından ise aşağıda açıklanacağı üzere davalının eşine yapılan ödemeler ve diğer üçüncü kişilere yapılan ödemeler için ikili ayrıma gidilmiştir. Şöyle ki;

-13/02/2012 tarihinde eczane eski personeli ...Yıldız'a 2.000-TL, ...'a 1.000-TL tutarlı ödemeler yönünden ... kaldırma ilamı doğrultusunda (14/11/2023 tarihli celsede) davacıya yemin delili hatırlatılmış, yemin teklif edilmeyeceği beyan edilmekle, anılı (...ve ... isimli kişilere yapılan ) ödeme iddiasının ispatlanamadığı değerlendirilmiştir.

-Davacı tarafından 3. kişilere yapılan ödeme iddialarından.

18/05/2012 tarihli 5.000-TL, 04/02/2012 tarihli 2.000-TL ve 06/06/2012 tarihli 1.000-TL olmakla 8.000-TL ödemenin ise davalının eşi olan ...'a yapıldığı görülmekle, kural olarak ispat yükü ödeme iddiasında bulunan davacı üzerinde ise de ödemelerin davalının eşinin hesabına gönderildiği açık olup davalı tarafından bu ödemelerin protokole ilişkin yapılmadığı ileri sürülmüş ise de eşine yapılan bu ödemelerin başka hangi hukuki ilişkiye istinaden yapıldığına dair somut bir delil veya emare görülmemiştir.

Bilindiği üzere bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.(TMK 2/2.) Hayatın olağan akışı ve yine TMK'nın 2. Maddesi gereği dürüstlük kuralı gözetilerek davalının eşinin hesabına yapılan bu ödemelerin protokole istinaden yapılmadığı savunmasının davalı tarafından en azından yaklaşık olarak ispat edilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Bu itibarla davalının eşine yapılan bu ödemelerin başka hangi hukuki ilişkiye istinaden yapıldığına dair somut bir delil veya emare görülmediğinden hayatın olağan akışı ve dürüstlük kuralı çerçevesinde ödemelerin protokole istinaden yapıldığı kanaatine varılmıştır.

Davalının aksi yöndeki savunmasına binaen davalıya yemin delili hatırlatılmış olup yemin teklif edilmeyeceği beyan edildiğinden davalının eşi ... hesabına yapılan ödemelerin de protokol için yapıldığının ispatlandığı kabul edilmiştir.

● 20/01/2012 vade tarihli 2.000-TL bedelli senede ilişkin ödeme iddiası yönünden ... kaldırma ilamı doğrultusunda (13/02/2024 tarihli celsede) davacıya yemin delili hatırlatılmış ise de yemin deliline dayanılmadığından bu ödeme iddiasının ispatlanamadığı kabul edilmiştir.

Hal böyle olunca taraflar arasında devir ilişkisi kapsamında akdedilen protokole konu 45.000-TL için; protokol tarihinde 7.000 Euro karşılığı 16.450-TL peşin ödendiği, 18/05/2012 tarihinde 5.000-TL, 04/06/2012 tarihinde 2.000-TL, 06/06/2012 tarihinde 1.000-TL ödeme yapıldığı kabul edilmiştir. Bu itibarla takip tarihi itibariyle TBK'nın 100. Maddesi de gözetilerek denetime elverişli bakiye alacak ve faiz hesabı yapılması istenilmiş 24/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 21.307,04-TL asıl alacak ve 3.777,48-TL işlemiş faiz hesaplanmıştır. Raporun denetime elverişli olduğu ve hesaplamaların anılı yasal düzenlemeye uygun yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır.

Anlatılanlar kapsamında somut olay ele alındığından davacının takip tarihi itibariyle 21.307,04-TL asıl alacak ve 3.777,48-TL işlemiş faiz tutarlarında borçlu olduğu, cezai şart bakımından devir sözleşmesi geçersiz olduğundan geçersiz sözleşmeye göre cezai şartında istenemeyeceği dikkate alınarak davacının takipte talep edilen asıl alacağın (55-21.307,04) 33.692,96-TL'sinden ve yine talep edilen işlemiş faizin (11.242,60-3.777,48) 7.465,12-TLsinden ve 4-TL belgesi sunulmayan masraf alacağından borçlu bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu doğrultuda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Yine tarafların İİK'nın 72. Maddesine dayalı tazminat talepleri bakımından, gerek tedbir kararı bulunmadığından davalı lehine, gerekse kötüniyet ispatlanmadığından davacı lehine tazminat koşulları oluşmadığından tarafların tazminat talepleri yerinde görülmemiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza