Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/898 K.2024/614

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Serensu Ltd.Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili

sigorta şirketi nezdinde 21.01.2022-18.03.2023 tarihleri arasında geçerli T-283494476-

0-1 numaralı KTK ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, 17.05.2022 tarihinde dava dışı

sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı ... plakalı aracın dava

dışı sürücü Şahin İbek idaresinde bulunan .... .... .... plakalı araca arkadan çarpması

sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, Sürücü ...'in ehliyetinin geçerlilik tarihi 26.08.2022'de

başladığını, kazanın ise 17.05.2022 tarihinde gerçekleştiğini, kaza tarihinde geçerli bir

ehliyetin mevcut olmadığını, Davalı/Sigortalı araç sürücüsünün sebebiyet verdiği kaza

neticesinde, meydana gelen zarar nedeniyle müvekkil şirketin dava dışı 06-BJN-635

plakalı aracın hasarı için hak sahibine 27.06.2022 tarihinde 45.000,00 TL tazminat

ödemesi yapıldığını, ekspertiz raporunun objektif, tarafsız ve bağımsız bir şekilde

tazminat yükümlüğünü ortaya koyduğundan müvekkil sigorta şirketince aynı tutar

üzerinden ödenen sigorta tazminatının davalı yana rücu hakkını haiz olduğunun

tartışmasız olduğunu, müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plaka sayılı

aracın 17.05.2022 tarihinde ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresinde iken

karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu ödenen hasar bedelinin rücuen

tazminle mükellef olduğunu, kanuni düzenleme gereği gereken ehliyetnameye sahip

olmayarak araç kullanmak rücu sebebi teşkil etmekte olup müvekkil sigorta şirketinin

yapmış olduğu ödemeyi sigortalısından rücuen tahsil edebileceği hususu her türlü

izahtan vareste olduğunu, sigortalı aracın sürücüsünün kaza esnasında ehliyetsiz

olduğu kesin delil ile sabit olduğunu, gerekli ehliyetnameye sahip olmaksızın araç

kullanımına ilişkin rücu davaları bakımından haksız fiilden doğan zararlarda zarar

sorumlusunun temerrrüde düşme tarihi haksız fiillin meydana geldiği tarih; faiz

sorumluluğunun başlangıç tarihi de haksız fiilin meydana geldiği tarih olsa da, müvekkil

sigorta şirketinin zararı ödemeyi yaptığı tarihte doğduğundan icra takibinde ve işbu

itirazın iptali davasında ödeme tarihlerinden itibaren ticari/avans faiz talep edildiğini, faiz

başlangıç tarihi ödeme tarihi, faiz türü ise davalının ve müvekkil şirketin tacir olması,

aradaki sözleşme ilişkisi nedeniyle TTK hükümleri gereğince bir taraf için ticari sayılan

işin diğer taraf için de ticari sayılması sebepleri ile ticari/avans faizi talep edildiğini, dava

konusu yapılan alacağın sigortalı aracın ehliyetsiz olarak kullanılmasından dolayı

sigorta sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanmakta ve dava dışı sürücüye ödenen hasar

bedelinin davalı sigortalıya rücusuna ilişkin olduğunu, alacağın sebebi, tutarı, zararın

sorumlusunun davalı olduğu sunmuş olduğumuz deliller dışında başkaca ispata gerek

olmaksızın açık ve net olduğundan davalı tarafından icra takibine yapılan itirazın haksız

olduğunun her türlü izahtan vareste olduğunu, bu sebeple, davalı tarafından likit ve

belirli alacağa kendisinin borçlu olduğunu bilmesine rağmen yapılan itiraz haksız olup

bu itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalının haksız ve

mesnetsiz itirazının iptali ile müvekkil şirketin ödediği tazminatın rücuen tazmini

amacıyla işbu bu davayı açma gereği hasıl olduğunu belirterek, davanın kabulüne,

davalının .... Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyaya haksız ve

mesnetsiz itirazının iptali ile, takibin 45.000,00 TL asıl alacak, 2.854,42 TL işlemiş faiz

olmak üzere 47.854,42 TL üzerinden devamına, davalının %20 den aşağı olmamak

üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet

ücretinin takibe haksız ve mesnetsiz itiraz etmiş olan davalı yana yükletilmesine karar

verilmesini istemiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın 1 yıllık hak

düşürücü süre içinde açılmadığını, dava dışı sürücü Yüksek Bağçiçek'in sürücü belgesi

geçerli mahiyette olduğundan davacının Trafik Sigortası Genel Şartları b.4/b maddesi

gereği sigortalı müvekkile rücu hakkı bulunmadığını, nitekim sürücü şahsın ehliyetinin

sadece "yurtdışı ehliyetinden çevirme-tebdil" işlemine tabii tutulduğunu, dava dışı

...'in sürücü belgesinin halihazırda yıllardır bulunmakta olup, ehliyeti,

Kırgızistan (KG) ehliyetinden dönüştürüldüğünü, sanki sürücü belgesinin başlangıç tarihi

26.08.2022 tarihiymiş gibi yanlış bir algı oluşturulduğunu, yalnızca şahsın yurtdışı

ehliyeti çevirme işlemi yani tebdil işlemi yapıldığını, geçersiz bir ehliyet belgesinin söz

konusu olmadığını, ehliyeti geçersiz olsaydı, geçersiz bir belgeye tebdil (dönüştürme)

işleminin yapılamayacağının izahtan vareste olduğunu, tebdil işlemi sadece halihazırda

geçerli olan ehliyetlere yapılabildiğini, dava dışı sürücünün ehliyeti geçerli mahiyette

bulunduğundan, davacının sigortalı müvekkile rücu şartlarını gerçekleşmediğinin ortada

olduğundan davanın haksız ve mesnetsiz nitelikte olduğunu, iddiaları kabul anlamına

gelmemekle birlikte, ekspertiz raporunun bağlayıcılığı bulunmadığını, davaya konu iddiaları kabul anlamına gelmemekle

birlikte, söz konusu ekspertiz raporu, kabul edilemez nitelikte fahiş değerlendirme hatası

ürünü olup, denetime ve hüküm kurmaya elverişsiz olduğunu, davacı ... şirketinin ödeyeceği tutar bilimsel, teknik ve objektif verilerden

uzak ve fahiş değerlendirme sonucu olduğundan, bilirkişi marifetiyle oluşan zararın

sayın mahkemece bilirkişi raporu talep edilerek yeniden değerlendirmesi gerektiği

kanaatinde olduklarını, icra-inkar tazminatı talebinin kabulü için gerekli şartlar mevcut

olmadığını belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı

tarafa tahmiline dair karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

-Bilirkişi Raporu -..... .... .... E.(Kapatılan .... Md. ...E.) sayılı dosyası

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Trafik Kazası nedeniyle rücuen tazminat isteminden kaynaklı başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın itirazın iptali stemine ilişkindir.

Dosyanın tetkikinde: Davalı sigortalıya ait ...plakalı aracın, dava dışı ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresinde iken sebebiyet verdiği 17.05.2022 tarihli trafik kazası nedeniyle ZMMS kapsamında karşı araca ödenen tazminatın, yapılan ödemelerin dava dışı ...'in kaza tarihinde geçerli bir ehliyetinin bulunmadığından bahisle ..... .... .... E. (Eski ...İcra Md. ...E.) sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığı ve eldeki davanın sigortalıdan rücuen tazminine yönelik olarak açılmış olduğu,

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Dava dışı sürücü ...'in sürücü belgesinin geçerli mahiyette olup olmadığı, davacının trafik sigortası genel Şartları gereği sigortalı davalıya rücu hakkı bulunup bulunmadığı, icra inkar tazminatı talebinin kabulü için gerekli şartların bulunup bulunmadığına yönelik olduğu anlaşıldı. ...6. Genel İcra Dairesi .... .... .... E. (Eski ...İcra Md. ...E.) sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden Mahkememize sunulmuş olduğu, Davacı ... şirketince davaya konu hasar ve poliçe dosyasının bir örneğinin Mahkememize sunulmuş olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 22/03/2024 tarihli kusur bilirkişisi raporunda sonuç bölümünde özetle ;

1– Davalı ...’ne ait olup, davacı ...Ş.’ne zorunlu nali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı bulunan ...plaka sayılı kamyonetin dava dışı yasaklı sürücüsü ...’in, yukarıda izah ettiğim gerekçeden dolayı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b, 56/c ve 84/d maddeleri hükümlerine riayetsizliği yanında, dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan olayda tamamen - % 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

2– 06 BJN 635 plaka sayılı hususi otomobilin dava dışı sürücüsü Şahin İBEK’e ise, hadisenin seyri itibariyle kural ihlali görülmediğinden kusur izafesinin mümkün olamayacağına ilişkin değerlendirmede bulunulmuştur.

Mahkememizce aldırılan 13/08/2024 tarihli hesap bilirkişisi raporunda sonuç bölümünde özetle ;

1- Davalı sigortalının maliki bulunduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsünün

90100 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğinden değerlendirmelerde dikkate alınacağı, 2- Rücu bedeli / asıl alacak 45.000,00 TL ve ödeme tarihlerinden icra takip tarihine kadar işleyen faiz 2.854,42 TL olmak üzere toplam 47.854442 TL talepte bulunulabileceği, 3- Davacı ... şirketince ... plaka sayılı kamyonet sürücüsünün kusuruyla neden olduğu kaza için maddi hasar tazminatlarına ilişkin yapılan ödemelerin trafik sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunduğu, 4- Sigortalı araç sürücüsünün araç kullanmaya yeterli sürücü belgesi / ehliyetinin bulunmadığı,

5- Karayolları Trafik Kanunu ve sigorta genel şartlarına göre rücu şartlarının oluştuğu ve davacı ... şirketinin ödemesini yaptığı tazminat tutarlarını faiziyle davalı sigortalıdan talep edebileceğini ilişkin değerlendirmede bulunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun İşletenin Hukuki Sorumluluğu başlıklı 85.maddesinde işletenin sorumlu olduğu zararlar belirlenmiş, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” denilmiştir, aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”şeklinde belirtilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde zarar verenlerin birden fazla olması halinde “ Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. maddesinde “ Dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” denilmiş, 62. madde de ise “Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında,

bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur.Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.” düzenlemesi ile birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun müteselsil borçluluk ve dış ilişki de borçluların sorumluluğu başlıklı 163. maddesinde “Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder” denilerek zarar verenlerin zarar görenlere karşı sorumluluğunun kapsamını düzenlemiştir.

Buna göre zarar gören tazminatın tamamını dilediği takdirde zarar verenlerin hepsinden talep edebileceği gibi bir kısmından veya sadece birinden de talep edebilir. Burada yasa koyucu zarar görene, tazminatın tamamının zarar verenlerden yalnız birine karşı ileri sürebilmesi imkanı sağlamıştır. Zarar verenlerden biri tazminatın tamamını ödediği takdirde borç ortadan kalkar dolayısıyla zarar gören öyle bir halde artık diğer zarar verenlerden tazminat talep edemez.

Bu nedenle kusursuz zarar görenin zarardan sorumlu olanların birinden, bir kısmından ya da hepsinden zararın tamamını talep etmesi durumunda davalı zarar veren, tazminatın diğer zarar verenlerden talep edilmesi gerektiğini ya da kusuru kadar sorumlu olması gerektiğini ileri süremez.

Karayolları Trafik Kanunu Kanun Numarası: 2918 Tazminatın Azaltılması Veya Kaldırılması Sonucunu Doğuran Haller: Madde 95 - Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu "Madde 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." hükümlerini haizdir.

Konuya ilişkin taraflar arasındaki sigorta poliçesinin tanzim tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın sigortacının, sigortalıya rücu hakkını düzenleyen B.4. Maddesi özetle; "

Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ilerisürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları B.3. Sigortacının Halefiyeti Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken hak sahibi yerine geçer. B.4.

Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.

Toplanan delillere ve aldırılan bilirkişi raporlarına göre.

Davalı sigortalının maliki bulunduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğinden davacının davalıdan Rücu bedeli / asıl alacak 45.000,00 TL ve ödeme tarihlerinden icra takip tarihine kadar işleyen faiz 2.854,42 TL olmak üzere toplam 47.854442 TL talepte bulunulabileceği, Davacı ... şirketince ... plaka sayılı kamyonet sürücüsünün kusuruyla neden olduğu kaza için maddi hasar tazminatlarına ilişkin yapılan ödemelerin trafik sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunduğu, Sigortalı araç sürücüsünün araç kullanmaya yeterli sürücü belgesi / ehliyetinin bulunmadığı,

Karayolları Trafik Kanunu ve sigorta genel şartlarına göre rücu şartlarının oluştuğu ve davacı ... şirketinin ödemesini yaptığı tazminat tutarlarını faiziyle davalı sigortalıdan talep edebileceği, ve alacağın likit olması nedeni ile icra inkar tazminatının yasal koşullarının oluştuğu mahkememiz ve değerlendirilmiş ve kabul edilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR