Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1 K.2024/768

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/1 Esas - 2024/768 T.C.

... TÜRK MİLLETİ ADINA

6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/1 Esas

KARAR NO : 2024/768

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 02/01/2024

KARAR TARİHİ : 24/12/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı bünyesinde .... ..... .... tarafından işçilik alacağı talepli müvekkili aleyhine dava açıldığını, hükmolunan alacak kalemlerinin icra takibine konu edilmesi neticesinde kurumları tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 138.472,15-TL'nin, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun md.61 vd. ile sözleşmelerin 20.14 maddesi hükümleri gereğince davadışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak davalılardan tahsili gerektiğini beyanla toplam 138.472,15-TL ödemeden, ...

FİLM firması tarafından 28/11/2023 tarihinde yapılan 42.000,00-TL kısmi ödemenin mahsubuyla bakiye 96.472,15-TL'nin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 25.10.2022 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davadışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle (ihbar tazminatı ve fazla mesai ücretinin tamamı son alt işverenden) sınırlı olmak kaydıyla davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 11/09/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle her bir firma yönünden alacak tutarlarını bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah etmiştir.

Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin mahkeme ilamı ve icra dosyası ile ilgili ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

04/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi Muharrem KONTAZ için yapılan 138.472,32-TL ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların; .... ..... .... ..Ltd Şti 21.048,93 TL Davadaki talebin 10.000,00-TL olduğu, 25.10.2022 tarihli tahsilat makbuzu ile 121.935,75-TL, 16.12.2022 tarihli tahsilat makbuzu ile 7.787,27- ödendiği" hususları belirtilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Aynı yönde açıklamalar için Y. 6 HD. 2021/777E- 2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalılardan rücu edilebileceği anlaşılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir.

İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.