Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/406 K.2024/797

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/406 Esas - 2024/797

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

... GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/406

KARAR NO : 2024/797

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 30/12/2011

BİRLEŞEN ... 16. ASLİYE TİCARET MAH.'NİN 2012/55 E. SAYILI DAVADA

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 09/03/2012

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 10/06/2024

KARAR TARİHİ : 26/12/2024

G.K.YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan davaların yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili iddiasında özetle. Davalı ile müvekkili şirket arasında 26/01/2011 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince Irmak-İzzettin arasında poz mıntıkısında çalıştırılmak üzere 60 günlüğüne "buraj+regülatör kiralanması hizmeti" işinin müvekkili şirket tarafından ...

2. Bölge Müdürlüğüne taahhüt edildiğini, sözleşmenin eki teknik şartnamenin makinelerin park ve nakil işlemlerini düzenleyen 4.2.0. maddesi gereği davacı adına kayıtlı buraj makinesini 11/03/2011 tarihinde ... 2. Bölge Müdürlüğüne teslim edildiğini ve ... yetkililerinin kontrol, gözetim ve sorumluluğunda ...'ye ait 23004 sefer numaralı tren dizisine bağlanarak ...

Marşandiz İstasyonundan hizmetin ifa edileceği yere nakdedilmesi sırasında, Sekili Eski Tren İstasyonu mevkiinde makas değişimi noktasında trenin kontrolünü kaybetmesi sonucu tren dizisine bağlı buraj makinesinin hasara uğradığını, kazanın tamamen davalının kusuru ile meydana geldiğini, naklin ... yetkililerinin direktifleri doğrultusunda yapılacağının teknik şartnamede öngörüldüğünü, şirketçe planlanan gelirlerin kaza nedeniyle gerçekleşemediğinden şirketin mali durumunun bozulduğunu, icra takiplerine maruz kaldığını, buraj makinesinin tamirat bedeli olarak şimdilik 1.888.915,00-TL+KDV,

kaza nedeniyle buraj makinesinden yararlanılamadığından 172 günlük iş kaybından dolayı mahrum kalınan kazanç kaybı nedeniyle şimdilik 10.000,00-TL + KDV, devam eden işler nedeniyle kiralanmak zorunda kalınan buraj makinesinin kira bedeli olarak şimdilik 10.000,00-TL+KDV, buraj makinesinin kaza öncesi bedeli ile tamirat sonrası bedeli arasındaki fark nedeniyle şimdilik 10.000,00-TL+KDV, kazadan dolayı davacı şirketin kredibilite ve itibarının sarsılması nedeniyle şimdilik 10.000,00-TL+KDV olmak üzere toplam 1.928.915,00-TL+KDV'nin olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 11/02/2021 tarihli ıslah dilekçesinde.

Hasar nedeni ile buraj makinesi tamirat bedeli olan 5.849.201,62 TL + KDV, Kaza Nedeniyle Buraj Makinesinden yararlanmadıkları 172 günlük iş kaybından dolayı mahrum kaldıkları net kazanç kaybı olan 451.500,00 TL + KDV, devam eden işler nedeniyle kiralamak zorunda kaldıkları buraj makinesinin kira bedeline ilişkin gelir kaybı olarak 407.274,71 TL + KDV, Buraj Makinesinin kaza öncesi bedeli ile tamirat sonrası bedeli arasındaki değer kaybı farkı olarak 2.565.510,00 TL + KDV,

kaza nedeniyle müvekkilince üstlenilmiş işlerin süresinde yerine getirilmemesi nedeniyle kaybedilen kredibilite ve itibarının sarsılması nedeniyle maruz kalınan zararlar nedeniyle 10.000,00 TL + KDV olmak üzere toplam 9.283.486,33 TL + KDV 'nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili savunmasında özetle.

Taraflar arasında imzalanan 26.01.2011 tarih ve D-37 sayılı sözleşme ile demiryolu alt yapı bakım hizmetlerinde 60 gün süre ile kullanılmak üzere buraj ve regülatör makinesi kiralandığını,11.03.2011 tarihinde buraj makinesinin de ekli olduğu 23004 sayılı trenin Sekili istasyonunda hareketlenmesini müteakip tren dizisinde sondan 2.sırada bulunan vagon ile trenin sonuncu sırasında bulunan ve davaya konu edilen buraj makinesinin raydan çıktığını, idari soruşturma raporuna göre olayın makinenin ön aksamındaki bozukluktan kaynaklandığını, kaza tarihi itibarıyla makinenin revizyon muayenesinin bitmiş olduğunu,

sözleşmenin eki teknik şartnamenin 4.2.6.maddesine göre makinenin nakli sırasında refakatçi personel görevlendirilmesi gerekirken, davacı tarafından personel görevlendirilmediğini, ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, kullanım ömrünü tamamlamış parçaların, opsiyon dahilindeki tüm parçaların, makinenin revizyon bedelinin talep edildiğini, kazadan sonra makinenin ...’ya getirilerek onarımının müvekkilinin tesislerinde yapıldığını, akabinde davacının yükümlendiği işi aynı makine ile ifa ettiğini,

davacının sözleşme konusu işi ifa etmek için yeni bir makine kiraladığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının yüklendiği işe 29.07.2011 tarihinde başladığını ve 02.12.2011 tarihinde bitirdiğini, davacının kar yoksunluğu bulunmadığını, makinenin değerinde azalma olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili iddiasında özetle.

Davalı şirket ile kuruluşları arasında imzalanan 26.01.2011 tarih ve D-37 sayılı sözleşme ile demiryolu alt yapı bakım hizmetlerinde 60 gün süre ile kullanılmak üzere buraj ve regülatör makinesi kiralandığını, 11.03.2011 tarihinde buraj makinesinin de ekli olduğu 23004 sayılı trenin Sekili istasyonunda hareketlenmesini müteakip tren dizisinde sondan 2.sırada bulunan vagon ile sonuncu sırada bulunan buraj makinesinin deray ettiğini, buraj makinesinin refakatçi bulunmaması ve makinenin revizyon tarihinin geçmesi nedeniyle, makinenin önünde bulunan ölçü arabasının düşmesi sonucu yaslama rayı üzerinde deray ettiğini,

yol yenilemesi yapılan Çerikli-Yenifakılı istasyonları arasında davalı firma tarafından arka tamiratın zamanında yapılamaması sonucu yolcu trenlerinin günlük 22 dakika, yük trenlerinin ise 16 dakika gecikmeli çalıştığını, kazanın makinenin ön aksamındaki bozukluktan kaynaklandığını, davalının yüklendiği işe 29.07.2011 tarihinde başladığını, 02.12.2011 tarihinde bitirdiğini, davalının 11.03.2011 ile 29.07.2011 tarihleri arası sözleşme konusu işi yapmamasından kaynaklanan tren tehir tazminatından sorumlu olduğunu, ayrıca buraj makinesinin 01.04.2011 ile 23.09.2011 tarihleri arası 165 gün ... atölyesine çekildiğini ve tamir ettirildiğini,

bu nedenle kira alacağının doğduğunu belirterek 1.936.565,63 TL tren tehir tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 126.762 TL + % 18 KDV kira bedelinin 01.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyaya davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde; Müvekkili tarafından davacıya kiralanan buraj makinesinin davacının yetkilileri tarafından 23004 sefer numaralı tren dizisine bağlanarak seyir halinde iken trenin makas değişimi noktasında kontrolünü kaybetmesi sonucu tren dizisine bağlı buraj makinesi ve önündeki demir yüklü vagonun deray ettiğini ve hasara uğradığını, kazaya davacı tarafından sebebiyet verilmesi nedeniyle tüm sorumluluğun davacıya ait olduğunu, tazminat taleplerinin yasal dayanağının bulunmadığını, kira bedeli altında en fazla günlük 20-30 TL arasında bir ücret talep edilmesi gerekirken günlük 750 TL + KDV ücret talebinin dayanaksız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Yargılama süreci. Dava ilk olarak ... 15.Asliye Ticaret Mahkemesi’nde açılmış, daha sonra Mahkememize devredilmiş, Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama da verilen, 09/09/2015 tarihli ve 2015/445 sayılı kararla görevsizlik kararı verildiği, sonrasında yargılamanın devam ettiği ... 10.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/2069 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda.

"Asıl davada; tamirat bedeli konusunda açılan davanın kabulü ile 5.849.201,62 TL + KDV ‘nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, kazanç kaybı nedeniyle açılan davanın kabulü ile 451.500,00 TL + KDV‘nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, devam eden işler nedeniyle kiralamak zorunda kaldıkları buraj makinesinin kira bedeli ile ilgili talebin reddine, buraj makinesinin kaza öncesi bedeli / tamirat bedeli oranındaki farka ilişkin talebin kabulü ile 2.565.510,00 TL + KDV‘nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

kaza nedeniyle davacının kredibilite ve itibarının sarsılması nedeniyle açtığı davanın reddine, birleşen davada; davanın kabulü ile 1.936.565,63 TL tren tehir tazminatı ile 126.762,00 TL+ KDV’nin olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, ... .... ..... ....

Karar sayılı ilamında, esasa yönelik istinaf başvurusu karara bağlanmadan, görev yönünden ilk derece mahkemesi kararı değerlendirilerek, "Kiralanan makinelerin yüklenici personeli tarafından kullanılması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşme kira sözleşmesi değil, hizmet sözleşmesi mahiyetindedir, davalı ... ana statüsünün 3.maddesine göre özel hukuk hükümlerine tabidir, TTK’nun 16.maddesine göre tacir sayılır, bu durumda taraflar tacir olup eldeki dava TTK’nun 4.maddesi uyarınca nispi ticari dava niteliğindedir,

tacirler arası hizmet sözleşmesinden kaynaklanan eldeki uyuşmazlığa bakma görevi asliye ticaret mahkemesine ait" olduğundan bahisle karar kaldırmış, bunun üzerine ... 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda, 2023/1657 sayılı ve 07/11/2023 tarihli kararla, Asliye Ticaret mahkemesinin görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş ve Mahkememize gönderilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Asıl dava, hizmet verenin hizmet sözleşmesi kapsamında oluşan zararının hizmet alan iş sahibinden tazmini, birleşen dava ise iş sahibinin oluşan zararının tazmini, alacağının tahsili taleplidir. Tarafların dayandıkları tüm deliller, taraflarda bulunan kayıtlar getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde. Taraflar arasında imzalanmış olan 26.1.2011 tarihli, D 37 sayılı sözleşmede Irmak- İzzettin arası poz mıntıkasında 60 gün süre ile çalıştırılmak üzere Buraj + Regülatör kiralanması konusunda mutabakat sağlanmış olup, sözleşme eki teknik şartnamenin 4.0.5. maddesinde, makineler işletmeye hazır vaziyette genel bakım görmüş olacaktır.

4.2.4. maddesinde "makinelerin ... yollarındaki uzun mesafeli nakilleri ... yetkililerinin direktifleri doğrultusunda sıcak veya bir tren dizisine bağlanarak sağlanabileceği, makinelerin tren dizisi ile sevk edilebilmeleri için gereken UIC şartlarına sahip olacağı, tren dizisi ile sevk edilmeleri durumunda ,bu hizmet ... tarafından bedelsiz olarak yapılacaktır",

4.2.5. maddesinde "makinelerin nakillerinin ne şekilde yapılacağına ... yetkililerince karar verileceği" 4.2.6. maddesinde "makinelerin tren dizisi olarak nakli sırasında makinelerde oluşabilecek hasarların önlenmesi amacı ile gerekli emniyet tedbirlerini almak üzere firmaca yeterli sayıda personelin makinelere refakat ettirilecektir." 4.4.4. maddesinda "makinelerin arızalarının giderilmesi iki haftada tamamlanamaması durumunda firmaca aynı özelliklerde ve şartname şartlarını sağlayacak başka bir makine iki hafta içinde getirilecektir Bu sebeple çalışma yapılamayan her gün için yükleniciden kaynaklı çalışılmaması durumunda uygulanacak işlem

uygulanacaktır." hükmünün yer aldığı, 4.2.maddesine göre Yükleniciye ait buraj makinesi çalışma sahasına nakir edilmek üzere 10.3.2011 tarihinde DDY yetkililerine teslim edilmiş, makine 11.3.2011 tarihinde 23004 sayılı tren dizisi sonuna bağlanarak sevk edilmek üzere eski sekili istasyonuna getirildiği ve tren serisinin istasyondan hareketinin akabinde makas da buraj makinesi ve önündeki demir yüklü vagonun yoldan çıkması (dray) sonucu kiralık buraj makinesinin hasarlandığı anlaşılmıştır.

Kaza sonrası düzenlenen 11.3.2011 tarihli olay yeri tespit tutanağında.

Kayseri istikametine doğru seyir halinde iken makas değişimi esnasında en sonda bulunan demir yüklü vagonu ile buraj makinesinin raylardan çıktığı belirtilerek, yolda cıvata başlarında kopmuş olduğu, ...demirlerinin kaza neticesinde eğilmiş olduğu, demir yüklü vagon ile buraj makinesinin katarın seyir yönüne göre sol tarafta raydan çıktıkları ifade edildiği, DDY Kırıkkale müdürlüğü elemanlarınca düzenlenmiş bulunan tahkikat raporunda makinist.... ..... .... özetle sekili istasyonundan hareket ettiklerini, hızlarının 12-15km civarında olduğu,

dizinin sonu makaslar bölgesini geçmeden trenin geriye doğru asılması üzerine durduklarını, yapılan kontrolde dizi sonunda bulunan buraj makinesi ile ona bağlı demir yüklü vagonun dray ettiğini gördüklerini belirtilmiştir.

Tahkikat raporunun devamında tren dizisinde makineye ekli olarak 840 ton yük taşıyan 11 vagon (her biri 4 dingilli) bulunduğunu, dizinin en arkasında da buraj makinesi bağlı olduğunu, tren katarının Sekili İstasyonu 2. hatta kısa süreli durakladıktan sonra hareket ettiği ve çıkış makası üzerinde en arkada bulunan buraj makinesi ile buraj makinesinin önündeki demir yüklü vagonun dray oldukları belirtilerek, kaza mahalinde yapılan incelemede demiryolu ve makas ölçülerinin İşletme sınırları içinde olduğu, keza dray olan demir yüklü vagonun teknik ölçülerinin de işletme sınırları içinde bulunduğu belirtilerek,

buraj makinesinin 6 yılda bir revizyona girmesi gerektiği, bu kapsamda revizyon süresinin 7.3.2011 tarihinde dolduğu, yine buraj makinesinde kaza sırasında refakatçi olmadığı ifade edilmiştir.

Bilirkişiler Prof. Dr. .... .... .... 25/10/2013 tarihli raporlarında ; kazanın oluş şekline ilişkin fotoğrafların ve dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda davacı şirketin sözleşmenin 4.2.6. Maddesinde belirtilen refakatçi bulundurma zorunluluğunu ihlal etmesi ve refakatçinin olması durumunda en azından kazanın şiddetinin azaltacağı görüşüne varıldığını, T.C.D.D. İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün asli kusurlu olduğu ve kusur oranının %60 olduğu, Gros-Cortese Uluslararası ...Taşlama İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti 'nin tali kusurlu olduğu ve kusur oranının %40 olduğunu raporlarında belirtmiştir. Bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine, aldırılan 01/03/2015 tarihli ek raporlarında, önceki görüşlerinde ve kusur oranlarında herhangi bir değişikliğe gitmemişlerdir.

Bilirkişiler Makine Mühendisi Cemal Baki Yıldırım, Devlet Demiryollarından emekli bilirkişi .... ..... .... tarafından dosyaya sunulan 10/02/2017 tarihli raporda; kazanın meydana gelmesinde esas davada davacı ......, ...Taş. İnş. San. Ltd.

Şti'nin %40 karşı tarafın %60 oranında kusurlu olduğunu, bu yönde inceleme bölümünde 4.5 de belirtilen bilirkişi kurulu raporundaki değerlendirmelere de aynen iştirak edildiğini belirtmiş, bu rapora bilirkişi heyetinde bulunan bilirkişi Dede Baykız tarafından muhalif olunduğundan bu bilirkişi ayrı bir rapor hazırlamış ve raporunda özetle; çoğunluğun yapmış olduğu tespitlere katılmadığını, zira olayda davacı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, refakatçi bulunsa dahi kazada herhangi bir tesirinin olmayacağını belirterek raporunu ibraz etmiştir.

Davacı ve davalı vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine ek rapor alınmış, bilirkişiler önceki görüşlerinde bir değişikliğe gitmemiş ve bir kısım eksik evrakların bulunduğunu belirtmişlerdir.

Tarafların itirazları doğrultusunda ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığı ile bilirkişiler .... ..... .... 'den alınan 14/09/2020 tarihli raporda; Daha önce dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere, davacı şirketin tali ve %40 oranında kusurlu olduğu, ...'nin asli ve %60 kusurlu olduğu hususunun isabetli olduğu, yapılan tazminat hesabında asıl dava yönünden buraj makinesinin aylık kirasının 17.500,00 TL olduğu ve davalı uhdesinde 327 gün kaldığı bu yönüyle 5.722.500,00 TL kira getireceğini, davacı ... Genel Müdürlüğü yönünden yapılan tazminat hesabında kurum kusuru olan %60 oranında yapılan hesaplamada 1.936.565,63 TL tehir bedeli + 126.762,00 TL kira bedeli alacağının olduğu" raporlarında belirtmiştir.

Taraflarca bilirkişilerin talimat yolu ile sundukları bu rapora itiraz olması üzerine ilgili bilirkişilerden ek rapor alınmış, bilirkişiler, tarafların kusur oranlarında herhangi bir değişikliğin yapılmasının söz konusu olmadığını, tazminat yönünden yapılan hesaplamada ise davacı ...Ltd. Şti'nin kusur oranının %40 kabul edildiğinde davalı taraf ...'den 807.922,88 Euro + 1.759.693,60 TL talep edebileceğini, davalı ...'nin birleşen davada davalı Gros Cortese'ten 825.361,05 Tl tazminat talep edebileceğini raporunda bildirmiştir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan 02.02.2021 tarihli uzman görüşünde. "Buraj makinasında revizyondan kaynaklı bir ölçü sapmasının olmadığı, Kazanın oluşunda ... İşletme Genel Müdürlüğü'nün kusurlu olduğu, davacı şirketin dray olayının meydana gelmesinde, dray olayını engelleyecek bir sorumluluğu olmadığından olayda atfii kabil kusurunun bulunmadığı, buray makinasıın sevki ile ilgili olarak ... yetkililerince refakatçi istenilmemiş olduğu,

refakatçi mevcut olması halinde bile trenin seyri ile ilgili herhangi bir ( sürat düşürme, yavaşlama, durdurma gibi ) etkinliğiinn olmayacağı, trenin süratinin 10 - 12 km olduğu ve kazadan çok kısa bir mesafede 83 metre sonra durduğu için imdat freni vs tedbirlerin kazanın daha düşük yoğunlukta hasarın da daha düşük ölçüde kalmasını sağlamayacağı, taraflar arasında 26/01/2011 tarihinde imzalanmış olan sözleşmeye konu işlerin yapımı ile ilgili 23004 sefer sayılı trene bağlanarak sevk edilen buraj makinasının Sekili istasyonunda meydana gelen draya sebebiyet vermemiş olması nedeniyel dray olayı nedeniyle ...Uluslararası ...Taşlama İnş.

Taah. San ve Tİc Ltd. Şti 'nin katlandığı hasar bedelinin 666.944,89 Euro ve 145.689 TL + KDV 'yi ...

İşletmesi Genel Müdürlüğünden talep edebileceğini, ...şirketinin buraj makinasının dray olayı nedeniyle hasarlanması ve hasarın 172 günde giderilmesi nedeniyle anılan sürede uğrayacağı net gelir kaybının 451.500,00 TL olacağı, ... şirketinin buraj makinasının dray olayında hasarlanması nedeniyle ... dışındaki firmalarla imzaladığı sözleşmeler nedeniyle elde edemediği net gelir kaybının 47.625,00 Euro olduğunu,

dray olayı nedeniyle hasarlanan buraj makinası ile ilgili yapılan araştırma ve inceleme sonucunda davaya konu 1993 model buraj makinasının kaza tarihi itibariyle 2.100.000,00 Euro hasarlı fiyatının da 1.800.000,00 Euro olduğu tespit edildiğinden aradaki 300.000,00 Euro'nun davalıdan tahsilinin gerekeceğini, ... şirketine ait buraj makinasının 11.03.2011 tarihinde meydana gelen dray olayı nedeniyle hasarlanması üzerine şirketin, ...

İşletmesi Genel Müdürlüğü ve dava dışı şirketlerle imzalamış olduğu sözleşmeler gereği üstlendiği yükümlülüklerini süresinde yerine getirememiş olmasına bağlı olumsuzlukların tamamının makine hasarına bağlanamayacağı, karşı dava yönünden ... Genel Müdürlüğünün dray olayında kusurlu olması nedeniyle dray olayına bağlı olarak doğduğu belirtilen tehirler nedeniyle ...Uluslararası ...Taşlama İnşaat Taah.

San ve Tic Şti'nden tehir tazminatı talep edemeyeceği, dray olayı nedeniyle ... şirketinine ait buraj makinasına ait hasarların giderilmesi amacıyla ... Genel Müdürlüğü'ne ait alanlarda kalması nedeniyle ...'nin 126.726,00 TL kira bedeli + KDV talep edebileceğine kanaat getirdiklerini" belirtmişlerdir.

Taraflar arasında imzalanan 26/01/2011 tarihli D 37 sayılı sözleşme uyarınca davacı tarafa ait buraj makinası davalı kurum tarafından kullanılmak üzere kiralanmıştır. Makinenin 11/03/2011 tarihinde meydana gelen dray ( devrilme ) olayı nedeniyle hasarlanmış olduğu anlaşılmaktadır. Davacı taraf, dava dilekçesi ile draya uğrayan buraj makinesinin tamirat bedeli, buraj makinasından faydalanılamaması nedeniyle kazanç kaybı, devam eden işlerle ilgili kira bedeli, tamirat sonrası farka ilişkin bedeller ve davacı şirketin itibarının bu olay nedeniyle sarsılması nedeniyle birtakım alacak kalemleri yönünden talepte bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası ile birleştirilen ve ...'nin davacı olduğu ... .... ..... .... Esas sayılı dosyasında da meydana gelen bu dray olayı nedeniyle refakatçi bulundurulması gerektiği halde refakatçi bulundurmayan davalı şirketin gerek tren tehir tazminatı ve buraj makinasının hasarlarının giderilmesi için ...'ye ait sahalarda kalması nedeniyle bir takım tazminat ve kira alacakları taleplerinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan şartname uyarınca buraj makinasında refakatçi bulundurma zorunluluğu bulunmaktadır. Dosyaya ibraz edilen kaza sonrası tutulan tutanakların incelenmesinde ise trenin ve buraj makinasının saatte 12 km hız ile yol aldığı anlaşılmaktadır. Yine tutanaklar uyarınca da kaza anından sonra 83 metre yol aldıktan sonra trenin durmuş olduğu belirtilmektedir.

Yine dosya içerisindeki teknik incelemeler doğrultusunda yüklenici firma tarafından refakatçi görevlendirilip refakatçinin de kaza anında buraj makinasına müdahale etmesi durumunda kaza kaynaklı zararların olandan daha az olacağına dair teknik bir ifadede bulunulmamıştır. Zira olay anındaki hız, kaza sonrası trenin durma mesafesi dikkate alındığında refakatçi bulunmamasının kazanın oluşuna ve sonraki hasarlara etki etmeyeceği anlaşılmaktadır.

Buraj makinasında ölçü sapması bulunup bulunmadığı hususunda yapılan değerlendirmede ise ; bu durumun işe başlamadan evvel ... yetkilileri tarafından kontrol edilip bu doğrultuda çalışmaya başlanılması gerekeceği, çalışmasına izin verilen buraj makinasında ise ölçü sapması gibi bir durumun bulunmadığı, böyle bir durum varsa dahi bu durumun ...'nin sorumluluğunda olacağı kanaatine varılmıştır.

Davacı şirketin buraj makinasından yararlanamaması buraj makinasının kaza öncesi bedeli ve tamirat bedeli oranındaki farka ilişkin talebinde de haklı olduğu, zira bu makinenin kullanılamamasından dolayı bir zarar bulunduğu ve makinanın kaza sonrası değerinde düşüş olmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu anlaşıldığından davacı yanın bu yöndeki istemlerinin de kabulüne karar verilmiştir.

Davacı yanın müvekkili şirketin itibarının sarsıldığı ve kredibilitesinin düştüğü iddiasında bulunmuş ayrıca devam eden işler nedeniyle kiralamak zorunda kaldığı bura makinesinin kira bedelini de talep ettiği ancak bu yönüyle iddialarını destekler nitelikte dosyaya yeterli bir delil ibraz etmemiş olup, bu yöndeki istemlerinin reddi gerekmiştir.

Birleşen dava yönünden yapılan incelemede ; meydana gelen dray olayı nedeniyle tren seferlerinin aksadığı hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu aksama nedeniyle de davacının ( ... Genel Müdürlüğü'nün ) zararının oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle tren tehir tazminatları bilirkişiler tarafından usulünce hesaplanmıştır. Ayrıca buraj makinesi arıza yaptığı için ... 'ye ait alanlarda kalmış olup, davacının buraj makinesinin bu sahalarda bulunması nedeniyle 126.762,00 TL + KDV talebinde bulunmasında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Devlet Demir Yolları vekili tarafından ... 17. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları davada birleştirme kararı verildiği belirtilmiş ise de yargılama sırasında yapılan incelemede ... 17. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2012/63 Esasında açılan davada mahkemece birleştirme kararı değil görevsizlik kararı verildiği ve birleştirme talebinin de görevli mahkemece değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş olup, aradan geçen 9 yıl zarfında görevsizlik kararı kesinleştirilmemiş ve dosya görevli mahkemeye taşınmamış olduğundan gelinen bu aşamada ilgili dosyanın neticesinin beklenmesine gerek görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen değerlendirmelere göre, Asıl davada, dava kısmen kabul edilerek, buraj makinesi tamirat bedeli olarak 5.849.201,62 TL + KDV, kazanç kaybı nedeni ile 451.500,00 TL + KDV ve buraj makinesinin kaza öncesi bedeli / tamirat bedeli oranındaki farka ilişkin 2.565.510,00 TL + KDV ‘nin olay tarihi olan 11/03/2011’den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, birleşen ddavada ise, açılan davanın kabulü ile 1.936.565,63 TL tren tehir tazminatı ile kira bedeli olan 126.762,00 TL+ KDV’nin olay tarihi olan 11/03/2011’den işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm verilmiştir.

A-ASIL DAVADA

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

Buraj makinesi tamirat bedeli olarak 5.849.201,62 TL + KDV, kazanç kaybı nedeni ile 451.500,00 TL + KDV ve buraj makinesinin kaza öncesi bedeli / tamirat bedeli oranındaki farka ilişkin 2.565.510,00 TL + KDV ‘nin olay tarihi olan 11/03/2011’den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,

2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,

3-Kabul edilen 8.866.211,62 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 605.650,92 TL karar ve ilam harcından, 28.644,40 TL peşin harç, 125.598,00 TL ıslah harcı toplamı olan 154.242,40 TL harçtan düşümü ile bakiye 451.408,52 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 8.866.211,62 TL üzerinden takdir edilen 669.324,23 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 417.274,71 TL üzerinden takdir edilen 66.591,21 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafça yatırılan 18,40 TL başvuru harcı ve 154.242,40 TL karar ilam harcının davalıdan tahsil edilerek, davacıya ödenmesine,

7-Davacının karşıladığı 2.524,50 TL tebligat gideri, 7.670,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.194,50 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 9.736,28 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 458,22 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

8-Davalının karşıladığı 1.129,00 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 50,75 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 1.078,25 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

B-BİRLEŞEN DAVADA

1-Açılan davanın kabulü ile 1.936.565,63 TL tren tehir tazminatı ile kira bedeli olan 126.762,00 TL+ KDV’nin olay tarihi olan 11/03/2011’den işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

2-Kabul edilen 2.063.327,63 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 140.945,91 TL karar ve ilam harcından 30.640,45 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 110.305,46 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 18,40 TL başvuru harcı, 30.640,45 TL peşin harç olmak üzere toplam 30.658,85 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 2.063.327,63 TL üzerinden takdir edilen 286.966,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yatırılan 18,40 TL başvuru harcı, 30.640,45 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.