Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/650 K.2021/239

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/650

KARAR NO : 2021/239

2-... - ... 3-... - ... 4-... - ... 5-... -...

DAVA

Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ : 25/12/2020

KARAR TARİHİ : 24/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin %80 sermayesinin ... ailesine, %10 sermayesinin ... ailesine, %10 sermayesinin ise Şenbaş ailesine ait olduğunu, davalı şirket tarafından 24/03/2020 tarihinde Olağan Genel Kurul yapıldığını ve müvekkilleri adına vekaleten katıldıklarını, genel kurul gündeminde okunan.

2. Madde, 3. Madde, 4. Madde ve 5. Maddeye ilişkin muhalefet şerhi konulduğunu, çoğunluk sermaye ve oy hakkına sahip olan ... ailesinin sürekli olarak azınlık haklarını ihlal edici kararlar aldıklarına, bu süreçte taraflarınca 3, 4, 5, ve 6. Gündem maddelerine ilişkin Ankara ...Ticaret Mahkemesi'nin 2020/257 E, sayılı dosyası ile Genel Kurul Kararının iptali davası açıldığını, absürt meblağlarda seyahat giderleri, temsil ve ağırlama giderleri ile araç tahsisi giderlerinin azaltılmadığını, şirket paydaşlarından...

A.Ş'ye sağlandığı düşünülen personel gideri, seyahat gideri, temsil ve ağırlama gideri, araç tahsisi, özel şoför tahsisi, borçlanma menfaati sağlandığını, bu konu ile ilgili 20/03/2020 tarihli genel kurulda açıkça ve yeterli cevaplar verilmediğini, müvekkillerinin fiili durum karşısında yaklaşık 2 yıldır şirket kar dağıtımı gelirinden mahrum kaldıklarını, bu sebeple 20/11/2020 tarihinde davalı şirkete .... Noterliği'nin 14420 yevmiye nolu ihtarnamesiyle TTK 437.

Maddesi gereğince 2016-2019 yıllarına ait defter ve belgeler üzerinde bilgi alma ve inceleme talebinde bulunduklarını, ilgili ihtarname ile ilgili, davalı şirket 03/12/2020 tarihli ve 22593 yevmiye nolu ihtarname ile 2020 yılına ait belgelerin genel kurul öncesi incelemeye açıldığını ve 2019 yılına ilişkin finansal tabloların ise hala şirket nezdinde olduğu ve inceleme yapılabileceğinin belirtildiğini, müvekkillerinin 2015-2019 yıllarına ait tüm defter ve belgelerin incelenmesini talep ettiklerini, davalı şirket tarafından bu talebin reddedildiğini, sonuç olarak TTK 397 m uyarınca davalarının kabulünü,

müvekkillerinin şirketin tüm ticari defter ve kayıtları üzerinde bilgi edinme ve inceleme yetkisi verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçeksinde; müvekkili şirketin 1966 yılında limited şirket olarak kurulduğunu, 2000 yılında nevi değişikliğe gidilerek anonim şirkete dönüştüğünü, şirketin kurulduğu tarihten 2007 yılına kadar davacılardan ...'in müvekkili şirketin limited şirket olduğun dönemde şirket müdürü, anonim şirket olduğu dönemde de yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığını bahsi geçen davacının müvekkil şirket müdürü sıfatı ile hareket ederken 1985 yılında kendi borçları için müvekkil şirketi kefil olarak gösterdiğini, alacaklı olan ... ve ... tarafından yapılan icra işlemleri ile müvekkili şirketin varlıkları üzerine haciz konulduğunu,

haciz işleminin ardından dönemin yönetim kurulu başkanı olan Doğan ...'ın duruma müdahale ettiğini, iflasın önüne geçebilmek adına ...'in alacaklıları ile 03/05/1985 tarihli protokol imzalandığını, ...'in borçlarının Doğan ... tarafından tasfiye edildiğini ve şirketin iflas tehlikesinden kurtulduğunu, davacı ...'in 2007 yılında şirket yönetiminden azledildiğini, huzurdaki davanın davacılara sağlayacağı hukuki ve maddi yarar olmadığını, davacıların talepleri üzerine şirket kayıtlarının özel denetçilerce incelendiğini, denetçilere ihtarname ile özellikle incelenmesini istedikleri hususların bildirildiğini,

raporlarda olumsuz bir tespit yer almadığını, sonuç olarak davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmişlerdir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava TTK 437/5 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme talebi istemine ilişkindir.

Bilgi alma veya inceleme istemi cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen pay sahibi reddi izleyen 10 gün içinde, diğer hallerde makul süreden sonra şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurabilir. BAşvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatı ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

Davacılar vekili inceleme konusu yapılacak belgeleri 02.02.2021 tarihli dilekçede belirtmiştir. Bu kapsamda; davacılar vekili şirketin bir döneme ait yasal kayıtların tutulduğu ve kararların alındığı bütün defter ve belgeler, ticari kayıtlar, kasa, banka, kredi, muavin hesaplar, dayanak belgelerin tümünün incelenmesi için izin verilmesini talep etmiştir.

Şirket ortağının genel kurul dışında ortaklığa ait defter ve hesapları inceleme hakkı var ise de bu hak ölçüsüz ve sınırsız değildir.

Şirketin bir döneme ait tüm ticari defterlerin, muhasebe kayıtlarının, banka hesaplarının, yönetim kurulu kararlarının belirli bir olay veya konu ile sınırlı olmaksızın, bilgi alma ve inceleme hakkı çerçevesinde incelenebilmesi yasal olarak olanaklı değildir. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için ifade tarzını değiştirelim. TTK 437. Maddesinin 4. Fıkra hükmüne göre pay sahibi ortaklık defterlerinin tamamını değil sadece sorusunu ilgilendiren kısımlarını inceleyebilir.

Bu yasal düzenleme kapsamında pay sahibinin bilgi alma ve inceleme talebi belirsiz değil "belirli" olması gerekir. Başka bir anlatımla bilgi alma ve inceleme talep eden pay sahibinin ortaklığa ait kayıtlardan incelemek istediği hususun ne olduğunu açıklaması daha açık bir ifade ile inceleme talebini somutlaştırması gerekir.

Özetle şirkete ait tüm ticari defter ve kayıtların belirli bir konu ve olaylar ile sınırlı olmaksızın ölçüsüz bir incelemeye tabi tutulması yasal düzenlemeye ve amaca uygun değildir.

TTK 437. Maddesinin 4. Fıkrası bilgi alma ve inceleme istemi haksız olarak reddedilen, cevapsız bırakılan veya ertelen ortaktan bahsetmektedir. Bu kapsamda davadan önceki başvurunun dava için bir ön şart olduğu söylenebilir. Öte yandan yukarıda belirtilen ilkelere uygun bir başvurunun varlığı halinde ön şartın yerine getirildiği düşünülebilir.

Somut olayda ise davacılar tarafından keşide edilen 20.11.2020 tarihli noter bildiriminde; 2015-2019 dönem şirket kayıt defter ve belgelerinin incelenmesi talep edilmekle birlikte inceleme talebi somutlaştırılmamış ve incelemenin hangi konularda yapılacağı belirtilmemiştir. Ölçüsüz ve konusu belirsiz inceleme talebinin şirket tarafından reddedilmesi veya cevapsız bırakılması bilgi alma ve inceleme hakkının ihlali olarak nitelendirilemez.

Bu sebepledir ki davacılar vekilinin talebi yerinde olmayıp reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...