Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/398 K.2022/330

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin temizlik faaliyeti icra ettiği iş yerinin, gece saatlerinde yanan sobadan çıkan kıvılcımlardan dolayı meydana gelen yangın nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, yangın sonucunda şirkete ait şirket defterleri, faturalar, resmi evraklar, muhasebe programı kayıtlarının olduğu laptop bilgisayarın tamamen yandığını belirterek;

şirkete ait 2018-2019 yıllarına ait şirket defterleri, Defteri kebir, envanter defteri, pay defteri, yevmiye defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve diğer defterler, 2018-2019 yıllarına ait müşteriye kesilen satış faturaları, müşterilerden alınan alış faturaları, irsaliyeler, ödeme dekontları ve makbuzları, SGK resmi evrakları, vergi resmi evrakları, muhasebe programının kayıtların ve mali verilerinin olduğu laptop bilgisayarın zayi olduğuna dair zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

DELİLLER

2-)Gölbaşı Sosyal Güvenlik Merkezi, Kızılbey Vergi Dairesi Müdürlüğü, Ankara Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazıları,

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, ticari şirkete ait ve yangında zarar gören belgelere ve laptop bilgisayara zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/7). Mahkememizce 24/11/2020 tarihinde, "davanın mahkememizin görevsizlik sebebiyle usulden reddine" karar verilmiş, bu karar davacı tarafın İstinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 10/06/2021 tarih ve 2021/252 E, 2021/777 K, sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmış olmakla, dosyanın yukarıdaki esasa kaydedildiği anlaşılmıştır. Ticari defter ve kayıtların zayi nedeniyle iptaline yönelik açılacak davalarda Asliye Ticaret Mahkemesi görevli ve yetkilidir (6102 Sayılı TTK m. 4, 5).

6102 sayılı TTK m. 82/1 hükmünde.

Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları,c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir....” düzenlenmesi mevcuttur(TTK.m.82/7).

Konu ile ilgili TTK.82/7 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca ticari defterler, envanter kayıtları, ara bilanço ve bilançoların ve diğer saklanması zorunlu olan defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sartıntısı gibi bir afet veya hırsızlık nedeniyle yasal ve zorunlu saklaması süresi içinde ziyaya uğrarsa tacir bu durumu öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yerden mahkemeden kendisine zayi belgesi verilmesini talep edebilir.

Kanunda yapılan açık düzenleme ve Yüksek Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, tacirin bu gibi durumlarda ziyaya uğrayan belgelerin, ziyaı edildiğinin öğrenildiği tarihinden itibaren 15 gün içinde bu konuda mahkemeye dava açmak zorunludur. Kanunda öngörülen bu süre hak düşürücü nitelikte olup, mahkeme tarafından resen dikkate alınması zorunludur (11 H.D. 22/02/2016, 2015/7578 E, 2016/1829 K).

Somut olayda, davacı taraf, 2018-2019 yıllarına ait defteri kebir, envanter defteri,pay defteri, yevmiye defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri, 2018-2019 yıllarına ait müşterilere kesilen satış faturaları, müşterilerden alınan alış faturaları, irsaliyeler, ödeme dekontları ve makbuzları, 2018-2019 yıllarına ait SGK resmi evrakları olan işyeri bildirgeleri, işçi işe giriş-işten çıkış bildirgeleri, bordrolar, puantajlar, izin defterleri, izin dilekçeleri, izin formları, maaş ödeme ve işçi alacaklarına dair ödeme dekontları, maaş ödeme makbuzları, işçi özlük dosyaları, 2018-2019 yıllarına ait vergi evrakları, vergi, muhtasar,

KDV beyannameleri, ödemeler ve ödeme makbuzları ve zayi olan Laptop bilgisayar içerisinde kayıtlı muhasabe program kayıtları, personel, SGK ve vergi ödemelerine ilişkin mali verilerin meydana gelen yangın nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Dava, yasal süresi içerisinde açılmıştır.

Dosya içerisinde toplanan delillere göre, ticari defterlerin bulunduğu binada yangın çıktığı ve tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin bu yangında zayi olduğu, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği anlaşılmakla davanın ispat edilen defterler yönünden kabulüne karar verilmiş ancak laptop yönünden değerlendirme imkanı bulunmadığı ve bilgisayarın olup olmadığının dahi tespitinin

mümkün olmadığı değerlendirilmekle, bu talep yönünden davanın reddine, Laptop bilgisayar içerisinde kayıtlı olduğu belirtilen personel, SGK ve vergi ödemelerine ilişkin mali veriler yönünden 1 nolu kararda karar verildiğinden ayrı bir başlıkta yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imza ¸e-imza