Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/466 K.2022/366

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçelerinde, dava dışı ... tarafından Ankara ...İş Mahkemesinin 2017/186 sayılı dosyasından davacı aleyhine işçilik alacağı için dava açıldığını, mahkemece verilen karar uyarınca dava dışı işçi tarafından Ankara ...İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyası üzerinden davacı aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle icra dosyasına toplam 15.160,00-TL ödeme yapıldığını, ayrıca mahkeme dosyasına 1.262,78-TL masraf yapıldığını, dava dışı işçi ...'in 2011-2012 tarihleri arasında ...-...-... ortaklığında. 2013-2014 yılları arasında ... Ltd. Şti-... Ltd.Şti(...

AŞ) iş ortaklığında çalıştığını, Genel müdürlükçe davacıya ödenen kıdem tazminatından ve masraflardan, işçinin çalıştığı şirketlerin işçiyi çalıştırdıkları dönemler kadar sorumlu olduğunu, bu kapsamda ... Ltd.Şti.-... A.Ş.ortaklığının payına düşen tutarın avans faizi ile tahsili için Ankara ...İcra Müdürlüğünün ...

E, sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçelerinde, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava dışı işçinin davalı ... şirketi nezdinde istihdam olunmadığını, işçinin diğer davalı ... Sos.Hiz. Ltd.

Şti yanında çalışmış olduğunu, bu nedenle husumet itirazında bulunulduğunu, kamuda 11.09.2014 tarihinde sonra akdedilen personel çalıştırılmasına dayalı alt işveren sözleşmelerinde, alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatları için alt işverene rücu edilemeyeceğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve teknik şartnamelerde yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığını, davacı tarafından davalı şirkete ihale bedeli içerisinde kıdem payı ödenmediğini, bu sebeple davalı şirketin kıdem tazminatından sorumluluğunun olmadığını,

dava dışı işçinin asıl işvereninin davacı idare olduğunu, işçinin bu kurumun işçisi olduğunu, emir ve talimat verme yetkisinin davacıya ait olduğundan davanın davalı şirket açısından husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, aleyhe beyan teşkil etmemesi kaydıyla davalı şirketin davacıya ödenecek kıdem tazminatı ve tali nitelikte işçilik alacaklarından sorumlu olacağı düşünülse dahi yasal mevzuat gereği bu sorumluluğun davacı ile müteselsil olurak yarı yarıya hesaplanması gerektiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra müdürlüleri ve iş mahkemeleri dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Davacı ile davalı şirket arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesinin 22. Maddesinde; yüklenicinin sözleşme kon iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olduğu, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu; Sözleşme eki Teknik Şartnamenin 10.9. Maddesinde; Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar, senelik izin parası vb.ödemelerden doğrudan sorumlu olduğu, bu riskleri göz önüne alarak teklif verdiğinin kabul edildiği, bu hususta idarenin hiçbir sorumluluğu olmadığı, yüklenicinin bu hususu kabul ettiği düzenlenmiştir.

Ankara ...İş Mahkemesi'nin 11/02/2019 tarih, 2017/86 E, 2019/74 K, sayılı kararının incelenmesinde; davacının ..., davalının ...Dağıtım Anonim Şirketi, ihbar olunanların ... Sos. Ltd. Şti İş Ortaklığı, ...-...-... Ortaklığı; davanın kıdem tazminatının tahsiline ilişkin olduğu, yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 5.196,00 TL kıdem tazminatının akdin fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tahsili ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği, davacı tarafından, işbu davada hükmedilen kıdem tazminatı ve ferilerine ilişkin olarak Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ...E, sayılı dosyasına 15/11/2019 tarihinde 15.160,00 TL ödeme yapıldığı; ayrıca davacı tarafından iş mahkemesi dosyasında toplam 1.262,78 TL harcama yapıldığı tespit edilmiştir.

Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E, sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ...Anonim Şirketi, borçluların ...İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketi, ... Sosyal Hizmetler Lojistik Yemek Bilgi Limited Şirketi olduğu; 6.086,40 TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 7.426,34 TL alacak için 05/10/2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlunun 16/10/2020 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)

Dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; 12/01/2022 tarihli rapor ve 25/04/2022 tarihli bilirkişi ek raporu dosya içerisinde mevcuttur.

Somut olayda; davadaki uyuşmazlığın, alt işverenlerin bünyesinde çalışan dava dışı işçiye, davacı kurum tarafından, alt yüklenicilerle yaptığı sözleşmeler kapsamında, yükleniciler nezdinde günlük çalışma karşılığı olarak 15/11/2019 tarihinde ödenen 15.160,00 TL kıdem tazminatından; davalı ... İnsan Kaynakları Hiz.A.Ş (eski unvan: ... Sos. Hiz. Ltd. Şti&... Sos. Hiz. Ltd. Şti İş ortaklığı)'nin payına düşen miktar olan 7.426,34 TL'nin tahsili amacıyla Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E, sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu ve işbu davanın yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalı arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, 02/01/2013-05/05/2014 tarihleri arasında davalı şirketin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı yüklenici şirket arasında düzenlenmiş sözleşmelerin ekinde yer alan Teknik Şartnamelerde, yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar, senelik izin parası vb.ödemelerden doğrudan sorumlu olduğunun, bu riskleri göz önüne alarak teklif verdiğinin kabul edildiğinin, bu hususta idarenin hiçbir sorumluluğu olmadığının, yüklenicinin bu hususu kabul ettiğinin düzenlendiği anlaşılmakla; alt işverenin işçilik alacaklarından ve ferilerinden sorumluluğunun kabul edilmesi gerektiği, davalı iş ortaklığına Ankara ...İş Mahkemesi dosyasında ihbar yapılmış olduğu anlaşıldığından,

davacının ödemiş olduğu tutara faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Dava dışı işçinin, tazminat ve hesaplamalara esas çalışma döneminin 02/01/2013-05/05/2014 olduğu, davalı yönünden kendi dönemine düşen kıdem tazminatı payı hesaplandığında sorumlu olduğu tutarın; 05/10/2020 tarihi itibariyle 6.593,38 TL asıl alacak + 935,47 TL işlemiş faiz tutarı olmak üzere toplam 7.528,85 TL olduğu, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği 7.426,34 TL üzerinden takibin devamına, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. Anlatılan nedenlerle,