Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/193 K.2024/161

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar verilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 20 adet beyaz renkli ... araç satımına ilişkin anlaşma sağlandığını, bahse konu anlaşmaya istinaden müvekkili şirket tarafından davalı tarafın banka hesabına "20 adet ...

Beyaz Kapora Ödemesi" açıklaması ile 27.05.2021 tarihinde 20.000,00 TL gönderildiğini, davalı şirketin sözleşmeden döndüğünü, araçları teslim etmeyeceğini bildirdiğini, dava konusu araçların müvekkili şirkete teslim etmediğini, anlaşma konusu araçların teslim edilmemesi üzerine davalı tarafa gönderilen 20.000,00 TL tutarındaki kaporanın iadesinin yapılmadığını, iadenin yapılmaması nedeniyle davalı aleyhine .... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, itirazın haklı nedenlere dayanmadığını belirterek itirazın iptaline, takibin devamına,

%20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 20 adet beyaz rekli ... marka araç satımına ilişkin anlaşma sağlandığını, müvekkilinin sözleşmede belirtilen tüm yükümlülükleri yerine getirerek sözleşme konusu tüm araçların trafik sigortası ve tescillerini, bakım ve kontrollerini yaptırarak davacı şirketin kullanımına ve teslimine hazır hale getirdiğini ancak davacı şirketin sözleşmeye konu araçları teslim almaktan imtina ettiğini, davacı şirketin müvekkili şirket tarafından kullanıma hazır hale getirilen araçların teslim alınmayarak sözleşme kapsamında temerrüte düştüğünü,

davacı tarafından gönderilen 20.000,00 TL'nin kaporanın bağlanma parası niteliğinde olduğunu, yatırmış olunan kaporanın müvekkili şirketin trafik sigortası ve tescil işlemleri, .... ödemeleri ile bakım ve kontrol işlemleri için harcın olduğu masraf kalemlerinden hakkaniyet gereği mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden döndüğü, araçları teslim etmeyeceğini davacı şirkete bildirdiği yönündeki asılsız iddialar öne sürdüğünü savunmuş davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Taraflar, 20 adet beyaz renkli ... marka aracın davalı tarafından davacı yana satışına dair anlaşma yapıldığı, anlaşma uyarınca davacı yanca 20.000,00 TL ödeme yapıldığı konusunda mutabıktırlar.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Davadaki uyuşmazlığın; taraflar arasında varlığı kabul edilen 20 adet beyaz renkli ... marka aracın harici satım sözleşmesi kapsamında, davacı tarafça "20 adet .... kapora ödemesi" açıklaması ile davalı yana yapılan 20.000,00 TL ödemenin niteliğinin ne olduğu, davacının yapılan bu ödemenin iadesi talebinin yerinde olup olmadığı, davalı yanca sözleşme uyarınca yapılan masraf bulunup bulunmadığı, var ise bu masrafların yapılan ödemeden mahsubunun gerekip gerekmediği, noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.

6. .... . Noterliği'nin 22.06.2022 tarihli müzekkere cevabı ve ekleri.

7. Ödeme dekontu. İncelendiğinde; Davacı ... ... A.Ş. tarafından davalı ... ... AŞ.'ye "20 adet ... beyaz kapora ödemesi" açıklaması ile 20.000,00 TL gönderildiği görülmüştür.

8. Tanık beyanlar.

9. ... A.Ş. müzekkere cevabı ve eki poliçe örnekleri.

10. .... müzekkere cevabı ve eki .... ödeme belgeleri.

11. .... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... A.Ş. tarafından, borçlu ... ... Tic. San. A.Ş. aleyhine 03.09.2021 tarihinde 20.000,00 TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu şirketin 16.09.2021 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, davanın yasal süresi içeresinde açıldığı görülmüştür.

12. Bilirkişi raporu.

a) Mali müşavir bilirkişiden alınan 17.09.2023 tarihli raporun sonuç kısmında özetle; davalı tarafın sözleşmeye konu araçların tamamını iki ay içinde başka kişilere satması sebebiyle taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden araçları kullanıma hazır hale getirmesi sebebiyle bir zarara uğramadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin iptal edilmesi sebebiyle geçrsiz olduğu değerlendirilmiş olup bağlanma parası olan 20.000,00 TL'nin davacı tarafa iade edilmesi gerektiği görüşü bildirilmiştir.

b) Bilirkişi 14.12.2023 tarihli ek raporunda özetle;

... A.Ş. tarafından gönderilen ... yazıda mükerrerlikler ve eksiklikler

mevcut olduğu, .... ve ... şaşi nolu araçlara yönelik yeterli

veriye yer verilmediği tespit edildiğinden söz konusu araçlara yönelik poliçe iptali

nedeniyle oluşan zarara yönelik tespit yapılamadığı,

bilgileri eksiksiz gelen araçlara yönelik davalı tarafın poliçe iptali nedeniyle 552,89 TL

zararı olduğu,

satışa konu araçlara yapılan sigortaların davacı tarafla olan sözleşme gereğince mi yoksa söz

konusu araçları alan şahıslarla yapılan sözleşmeler gereğince mi yapıldığı yönünde bir

değerlendirme yapılmadığı görüşünü bildirmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

13. Dava, taraflar arasındaki araç satış sözleşmesi nedeniyle ödenen kaparonun tahsiline yönelik girişilen icra takibinde vaki itirazın iptali ile inkar tazminatı istemine ilişkindir.

14. Davacı yan eldeki dava ile; 27.05.2021 tarihli dekonta dayalı 20.000,00 TL alacağının tahsili için icra takibine giriştiğini, davalının takibe itirazının haksız olduğunu, itirazın iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

15. Davalı yan ise tebliğ aldığı ödeme emrine karşı, vekili aracılığıyla süresi içinde, "... Müvekkili şirketin, alacaklı olduğunu iddia eden şirkete karşı herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Bu nedenle ödeme emrine, borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine itiraz ediyoruz. Söz konusu takibin durdurulmasını talep ederiz." demiş, davaya cevap dilekçesinde de davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

16. Somut olayda; taraflar arasında 20 adet beyaz renkli ... marka aracın davalı tarafından davacı yana satışına dair sözlü anlaşma uyarınca; davacı tarafından davalı yana 27.5.2021 tarihinde "20 adet ... beyaz kapora ödemesi" açıklaması ile 20.000 TL ödeme yapıldığı, akabinde davacı şirketin araç alımından vazgeçerek yapmış olduğu ödemenin iadesini istediği anlaşılmıştır.

17. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 177. maddesi uyarınca “Sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça, bağlanma parası esas alacaktan düşülür.”, cayma parası ise.

TBK.nın 178. maddesinde "Cayma parası kararlaştırılmışsa, taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır; bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır; almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir." şeklinde düzenlenmiştir. Dosya kapsamından davalıya yapılan 20.000,00 TL ödemenin bağlanma parası niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki, aksi yönde bir savunmada mevcut değildir.

Bu durumda, davacının sözleşmeden dönmesi halinde ödemiş olduğu ön avansın iadesini istemekte haklıdır.

18. Ancak, davalı yan anlaşma kapsamında araçları teslime hazır hale getirdiği ve teslime hazır hale getirebilmek için bir kısım masraflar(..., poliçe) yaptığını, davacının ise teslime hazır hale getirilen araçları teslim almayarak temerrüte düştüğünü, yapılan masrafların ödemeden mahsup edilmesi gerektiğini savunmuştur.

19. Öte yandan, 6098 sayılı TBK m. 106 uyarınca; yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur. Alacaklı, müteselsil borçlulardan birine karşı temerrüde düşerse, diğerlerine karşı da temerrüde düşmüş olur.

Buna göre, alacaklı temerrüdünün oluşabilmesi için, borçlunun edimini alacaklıya gereği gibi önermesi, alacaklının önerilen edimi kabulden kaçınması, alacaklının kabulden kaçınmasının haksız olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Alacaklının temerrüdü halinde; borçlu temerrüdü sona erer, borçlu ancak hafif kusurundan sorumlu olur ve masraflarını alacaklıdan isteme hakkına sahip olur.

Sözleşme konusunda oluşacak hasar alacaklıya geçer, alacaklı artık ödemezlik def’ini ileri süremez. Eldeki davada; davalı satıcı, davalı alıcıya edimini gereği gibi önerdiğini ispat edememiştir. Gerçekten de; dosya kapsamında bu hususlara dair herhangi bir ihtarname, mail ve yazışma bulunamamıştır. Kaldı ki; tanık anlatımından davalı yanın da davacının sözleşmeden dönme beyanını kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Bu halde, davacı yönünden alacaklının temerrütü koşulları oluşmadığı anlaşılmıştır.

20. Açıklanan nedenlerle; davacı tarafından 27.05.2021 tarihinde "20 Adet ... Beyaz Kapora Ödemesi" açıklaması ile davalı yana yapılan 20.000,00 TL ödemenin bağlanma parası niteliğinde olduğu, tarafların sözleşmeden dönmesi nedeniyle bu bedelin davacıya iadesinin gerektiği, davacının temerrüte düşürüldüğü ispat edilmediği gibi, dava konusu alacaktan mahsup gerektirecek nitelikte masraf yapıldığının da davalı yanca ortaya konulamadığı nazara alınarak davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

21. Davacının icra inkar tazminatı istemi değerlendirildiğinde; alacağın yargılamayı gerektirmediği başka bir deyişle alacağın likit olduğu ve davalının da itirazında haksız olduğu anlaşıldığından itirazın iptaline karar verilen 20.000,00 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 4.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip ..... Hakim 192296 e-imzalıdır e-imzalıdır