Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/416 K.2024/269

Av. ... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 24/06/2022

KARAR TARİHİ : 24/04/2024

KARAR Y.TARİHİ : 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerin işten çıkartılması sonucunda taraflar aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için davalar açıldığını, bu davalar sonucunda dava dışı işçilere toplam 41.642,30 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında imzalanan Teknik Şartname uyarınca sorumluluğun yükleniciye ait olduğunu beyna ederek davanın kabulünü, müvekkili tarafından ödenen 41.642,30 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davacı bünyesinde çalıştırılmak üzere 400 işçi istihdam edildiğini, ihale sürecinin başlaması itibariyle davalı şirket tarafından hak ediş faturaları kesilmeye başlandığını, söz konusu ihalenin feshi soncu dava dışı işçiler tarafından açılan ve karara bağlanan işçilik alacaklarının davacı kurum tarafından, davalı şirkete ait hak edişler ve kesin teminattan kesinti yapılmak suretiyle ödendiğini, .... sayılı dosyalarında da sabit olduğu üzere davacı kurum tarafından tutulan muavin defter kayıtlarında davalı şirkete ait hak edişlerinden birçok kesinti yapılmış olduğunun tespit edildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından dava dışı işçiler için ödenen işçilik alacağının davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin 22. maddesinde.

“Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” hükmüne, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6. Bölümünde "Yüklenicinin çalıştırdığı personelin iş kanunundan kaynaklanan alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğu, personel alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği", İhale sözleşmesinin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin 14.6.

Maddesinde ise "Yüklenici, yürürlükteki İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı hükümlerine göre çalıştıracağı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak zorundadır.

Mevzuata göre işçi alınması, işçi çıkarılması, işçi haklarının ödenmesi ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye aittir (m.14.6.)" hükümlerine yer verildiği, açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Dava dışı işçiler için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi için bilirkişiden kök ve ek raporlar alınmış; alınan bilirkişi raporlarında özetle, davacı kurum tarafından dava dışı işçilerden ...'a 6.358,44 TL, ...: 6.403,83 TL ...'ya 6.481,74 TL, ...'a 6.297,28 TL, ...'a 3.197,82 TL ...'a 6.495,95 TL ...'ya 6.407,24 TL olmak üzere toplam 41.642,30 TL ödeme yapıldığının hesaplandığı, hesaplanan tutara ödeme tarihi olan 22/02/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilebileceği belirtilmiştir.

Tarafların itirazları üzerine dosyada davacı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve ekleri esas alınarak ve davalı tarafından dava konusu 7 ayrı işçiye Mahkeme kararı ile ödenen tazminatların hak edişlerinden kesildiği itirazı da incelenerek rapor düzenlenmesi için bilirkişiden rapor alınmış olup, alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı kurumun muavin defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; dava dışı işçiler yönünden hakkedişlerden kesinti yapıldığı yönünde bir tespit yapılamadığı davacı kurum tarafından dava dışı 7 işçi için yaptığı ödemeler nedeniyle 41.642,30 TL'yi davalı şirketten rücuen talep edebileceği, ödeme tarihinin 22/02/2021olduğu bildirilmiştir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçilerin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları ve ihbar tazminatı ile fesihle birlikte ücrete dönüşen yıllık izin ücretinden son çalıştıran alt işveren davalının sorumlu olduğu ilkeleri gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile davalı itirazları da değerlendirildiğinde;

davacının yargılama sonrasında yedi ayrı işçi için yapılan ödemeleri davalıdan rücuen talep edebileceği, davalının bu işçiler yönünden yapılan ödemelerin davacı tarafından davalının hakedişinden kesildiğine ilişkin kanıt bulunmadığından, davacı muavin defterlerinde buna ilişkin kayıt olmadığından davalı savunmasına itibar edilmemiş, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne, ödenen tazminata ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip .... e-imza Hakim ... · e-imza