Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/479 K.2023/527

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/299

KARAR NO : 2023/633

HÂKİM : .... KATİP : ....

DAVACI : .... Vekili : Av. .... DAVALILAR : 1) .... Vekili : Av. .... 2) .... Vekili : Av. .... 3) .... Vekili : Av. ....

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 30/06/2020

KARAR TARİHİ : 26/09/2023

G.K. YAZIM TARİHİ : 28/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması neticesinde,

İDDİA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirketlerin iş ortaklığının "..." kapsamında, projede bulunan .... hatlarının belli bir kısmının ... işçiliğini taşeron olarak yaptığının, davalı iş ortaklığının uhdesinde bulunan ... kapsamında, müvekkilinin "... "olarak tüm personeli ile birlikte ... işçilik yaptığının; işin belirli kısımlarının bitimini müteakiben, müvekkili ile anılan iş ortaklığı arasında saha mühendisi ve ... gibi kurumlar ile tek muhatap olan inşaat mühendisi ...tarafından müvekkilinin alacağı meblağı belirleyen tutanaklar tutulduğunun.

09/08/2018 tarihinde düzenlenen tutanaktan, bu tarih itibariyle müvekkilinin anılan iş ortaklığından alacağının 169.673,56-TL olduğunun anlaşıldığının; düzenlenen tutanaktan sonra iş ortaklığı tarafından müvekkiline 07/09/2018 tarihinde 10.000,00-TL, 22/10/2018 tarihinde 20.000,00-TL, 29/11/2018 tarihinde 19.994,75-TL ödendiğinin; geri kalan alacak için ....

Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığının, borçluların itirazı üzerine takibin durduğunun belirtildiği; bu doğrultuda itirazın iptali ile takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

SAVUNMA

Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; "davacı" ile "müvekkillerinin ortağı olduğu adi ortaklık" arasında işçi işveren ilişkisi dışında başkaca hukuki ilişki bulunmadığının, davacının davasına dayanak olarak sunduğu ve tüm iddialarını dayandırdığı belge üzerindeki imzanın, müvekkili bulunan (adi ortaklığı oluşturan) şirketleri temsile yetkili kişi veya kişilere ait olmadığının, belgenin üzerinde ismi yazılı olan ...'nin, müvekkili bulunan şirketler adına imza atmaya yetkili ve görevli olmadığının,

"davacı" ile "müvekkilinin ortağı bulunduğu adi ortaklık" arasındaki tek hukuki ilişkinin işçi-işveren ilişkisi olduğundan, görevli mahkemenin İş Mahkemesi olduğunun; davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerinin, ...tarafından müvekkiline gönderilen havale makbuzlarına göre davacıya ... - ... işçilik bedeli olarak 170.676,06 TL ödeme yapıldığının öğrenildiği belirtilerek; davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminata mahkûm edilmesine,

yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

DELİLLER

.... Esas Sayılı Dosyası Sureti. ....Sayılı Arabuluculuk Dosyası. Davacı İle İnşaat Mühendisi Arasında Tutulan Tutanaklar, Banka Hesap Ekstreleri, arabuluculuk son tutanağı, vesair deliller. .... 24/01/2023 Tarih ve .... Sayılı Cevabi Yazısı. .... 23/12/2022 Tarihli Cevabi Yazısı. .... 23/12/2022 Tarihi Cevabi Yazısı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir."

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare : 6335 - 26.6.2012 / m.1) "ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi" sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır."

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Ticari Davalar ve Çekişmesiz Yargı İşlerinin Görüleceği Mahkemeler" başlıklı 5. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) ...

(3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

(4) ..."

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi" başlıklı 2. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

Yukarıda belirtilen madde hükümleri kapsamında açıkça belirtilmekte olduğu üzere Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu doğrultuda "kamu düzenine ilişkin" olan görev kurallarının uygulanması, Mahkeme tarafından yargılamanın her aşamasında tetkik edilmesi zorunlu bir unsur olup; gerek tarafların talebi doğrultusunda ve gerekse Mahkeme tarafından re'sen, yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilmektedir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup; söz konusu düzenleme uyarınca, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde, Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmemektedir.

Gerek 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve gerekse 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında; .... Mahkemeleri, Sulh Hukuk Mahkemeleri ve .... Mahkemeleri arasındaki görev sınırları, detaylı bir şekilde belirtilmiş olup; TTK.'nın 4. ve 5. maddelerinde hüküm altına alındığı üzere; öğretide "Mutlak Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve taraflarının "tacir" sıfatları dikkate alınmaksızın 6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesinde belirtilen bentler kapsamında sayılan işlere ilişkin bulunan davalar ile öğretide "Nispi Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve tarafların her birinin "ticari işletmesi ile ilgili olan" davalar .... Mahkemesi görevine girmektedir.

6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesi uyarınca mutlak ticari davalar. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda, 4721 Sayılı Türk Medenî Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. Maddelerinde.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203. maddelerinde; rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447. maddelerinde, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501. maddelerinde; kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519. maddelerinde; komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545. maddelerinde; ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554. maddelerinde; havale hakkındaki 555 ilâ 560. maddelerinde ve saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde;

fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları olarak belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen genel kuralın istisnası mahiyetindeki düzenleme, yine 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 maddesi kapsamında belirlenmiştir. Buna göre; herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen "havale", "vedia" ve "fikir ve sanat eserlerine ilişkin" haklardan doğan davalar da, "ticari dava" niteliğindedir.

Mahkememizce, Somut Dava Konusu İle İlgili Olarak Yapılan Değerlendirmede;

Dava konusunun; davacının, davalı şirketler tarafından yapılan "..." kapsamında, projede bulunan .... hatlarının belli bir kısmının ... işçiliğini taşeron olarak; bunun yanı sıra davalı şirketlerin (iş ortaklığının) uhdesinde bulunan "..." kapsamında, müvekkilinin "taşeron" olarak çalıştığından bahisle, anılan sözleşme uyarınca ödenmemiş iş bedellerinden doğan alacak olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; söz konusu davanın öncelikle Mahkememiz nezdinde açılmış olduğu; Mahkememiz (.... Mahkemesi) tarafından 17/11/2020 tarihinde "Somut olayda; dava konusu ihtilaf İş Kanununu kapsamında kalan işçi işveren arasındaki iş akdinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda İş Mahkemesi görevli ve yetkilidir." gerekçesiyle verilen .... sayılı "Görevsizlik Kararı" doğrultusunda dosyanın .... Mahkemesine gönderildiği;

müteakiben ....Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda 26/01/2022 tarihinde "tarafların arasındaki ilişkinin işçi işveren ilişkisinden kaynaklanmayıp taşeronluk sözleşmesinden kaynaklandığından iddia edilmesi ve bu durumda davaya bakmak görevinin ....Mahkemeleri olduğu" gerekçesiyle verilen .... sayılı "Görevsizlik Kararı" neticesinde; yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosyanın .... Dairesine gönderildiği;

.... tarafından 14/04/2022 tarihinde verilen .... sayılı karar kapsamında;

"6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu maddede sayılan dava ve işlerin asliye ticaret mahkemelerince incelenerek karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemeleridir.

Dosya kapsamından, iş mahkemelerinin 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. Maddesinde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde görevli olduğu, somut uyuşmazlığın ise taraflar arasındaki taşeronluk ilişkisinden kaynaklandığı, uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemesinin görevli olmadığı..."

gerekçesiyle; aralarında "olumsuz görev uyuşmazlığı" çıkan ....Mahkemesi ile ....Mahkemesi arasında, görevli Mahkemenin .... Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmaktadır.

Müteakiben, dosya Mahkememize gönderilmiş olup; Mahkememizin işbu ....Esas sayılı dosyasında yargılama yapılmıştır.

Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; gerek 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yukarıda belirtilen 4. maddesi uyarınca ve gerekse .... Dairesinin yukarıda belirtilen "...her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu maddede sayılan dava ve işlerin asliye ticaret mahkemelerince incelenerek karara bağlanacağı..." gerekçeleri doğrultusunda; davacının tacir sıfatının araştırılması amacıyla, ....müzekkere yazılmış;

akabinde gerek .... 24/01/2023 tarih ve .... sayılı cevabi yazısı, gerek .... 23/12/2022 tarihli cevabi yazısı ve gerekse ... 23/12/2022 tarihi cevabi yazısı kapsamında; davacı ...'nun "tacir" sıfatının bulunmadığı; hatta vergi kaydının dahi bulunmadığı anlaşılmış; bunun yanı sıra dava konusunun, 6102 sayılı TTK.'nın 4/1. maddesinde belirtilen mutlak ticari davalar kapsamında da belirtilmediği anlaşılmakla; (.... sayılı kararı kapsamında, İş Mahkemesinin görevli olmadığı yönünde karar verilmiş olduğundan, işçi-işveren ilişkisi hususunda Mahkememizce herhangi bir araştırma yapılmaksızın) Mahkememizin görevsizliğine ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli bulunduğuna dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hâkim .... · ¸ ¸