Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/487 K.2023/863

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/487

KARAR NO : 2023/863

HÂKİM : .... KATİP : ....

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

İtirazın İptali (Sigorta Söz. Kaynaklı Rücuen Tazminat Talepli)

DAVA TARİHİ : 28/07/2022

KARAR TARİHİ : 06/12/2023

G.K. YAZIM TARİHİ : 01/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde,

I) İDDİA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. 15/01/2015 tarihinde müvekkili kuruluşa ait ... plakalı otobüsün ...'e çarparak ölümüne sebep olduğu; kaza sonrasında ..., ..., ... ve ... tarafından müvekkili kuruluşa ve kuruluşun sigortalayanı sıfatına sahip ...'ya, kaza sırasında otobüsü kullanan otobüs şoförü ...'e karşı kazadan kaynaklı maddi manevi tazminat davası tesis edildiği; ....

Esas sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat talepli yargılama neticesinde tazminat ödenmesine hükmedildiği; anılan hüküm ile ilgili olarak yapılan istinaf incelemesinde, .... tarafından verilen .... sayılı karar kapsamında "istinaf başvurularının esastan reddine" dair karar verilerek, ....

Mahkemesi kararının kesinleştiği; anılan hüküm doğrultusunda, davacılar tarafından müvekkili kuruluşa yönelik ....Esas sayılı dosyası kapsamında ilamlı icra takibi başlatıldığı; müvekkili tarafından icra takibine yapılan ödemeler ile yargılama gideri olarak yapılan ödemelerin toplamının 4.299,76 TL olduğu; müvekkili tarafından yapılan tüm ödemelerden davalı ...

Şirketinin sorumluluğunda olduğu, davalı ile müvekkili arasında mevcut poliçelerden kaynaklı olarak bahsi geçen ödemelerin rücu edilmesi için davalıya başvuruda bulunulduğu ancak sonuç alınamadığı; alacağın rücuen tahsili amacıyla itirazın iptaline konu .... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığı, başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiği ve takibin durduğu belirtilmiş olup.

Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında, fazlaya ilişkin alacak hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, davalı tarafından icra dosyasında sunulan itirazın iptaline, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) SAVUNMA

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... ...'nün tüzel kişiliği olmadığından davaya taraf ehliyeti de bulunmadığı, itirazın iptali davasına ilişkin olarak zamanaşımı itirazlarının bulunduğu, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın tespiti halinde davanın reddi gerektiği; müvekkili şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu bulunduğu; işbu dava tarihine kadar herhangi bir ihbar bulunmadığı,

davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiği, daha önce yapılmış ödemelerin faizi ve güncellemesi ile mahsup edilmesi gerektiği, teminatın tek zarar görenlerin birden fazla olması durumunda Karayolları Trafik Kanunu'nun 96. maddesi uyarınca teminatın paylaştırılması gerektiği beyan edilmiş olup.

Mahkememiz nezdinden ikame olunan davanın usulden ve esastan reddine, davanın ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

III) DELİLLER

.... (Yeni Esas .... E.) Esas Sayılı Dosyası Sureti. .... Esas Sayılı Dosyası Sureti. .... Büro, .... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası. İtirazın İptali Tespiti Hususunda Düzenlenen Bilirkişi Kök ve Ek Raporu.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti : Mahkememizde açılan davanın; davacı .... ("davacı kuruluş" veya "davacı ..." olarak anılacaktır) ile davalı ... Şirketi ("davalı şirket" olarak anılacaktır) arasındaki "Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklı Rücu Talebinden Doğan İtirazın İptali Davası" olduğu anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; taraflar arasında imzalanan sigorta sözleşmesi uyarınca, dava konusu 15/01/2015 tarihli trafik kazası ile ilgili olarak, davalı şirketin sorumluluğu bulunup bulunmadığı; sorumluluğu bulunduğunun tespiti halinde, ödenmesi gerekli sigorta bedelinin tespiti; müteakiben Mahkememiz nezdinde ikame olunan itirazın iptali davasına konu olan .... Esas sayılı dosyasında (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, ....

Dairesine devredilerek, .... Esas numarasını almıştır) mevcut alacak ile ilgili olarak; davacı tüzel kişiliğin (takip tarihi itibariyle) 4.743,72 TL. (asıl alacak ve takip öncesi işlemiş faiz) alacağının mevcut bulunup bulunmadığı; davalı şirket tarafından, anılan icra takibine yönelik sunulan itirazın haksız olup olmadığı ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş; bunun yanı sıra, davalı şirket tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında da "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşıldığından; bu hususlarda herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

c) Dava Konusu Uyuşmazlığın Hukuki Değerlendirmesi :

İtirazın İptali Davası; herhangi bir icra takibinde, borçlu tarafından sunulmuş olan "itirazın geçersiz kılınması", borçlu itirazı ile devam edilemeyen ilamsız takibe konu "alacağın varlığının tespiti" ile "icra takibinin devamına karar verilmesi" talebi ile ilgili olup; bu doğrultuda, takibe konu alacağın borçludan tahsilini temin amacı taşımaktadır.

İtirazın İptali Davasını düzenleyen, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın İptali" başlıklı 67. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

(3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(4) ...

(5) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.

(6) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır."

Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden de anlaşılmakta olduğu üzere, "İtirazın İptali Davası" açılabilmesi için:

a) İlamsız takip yapılmış olması,

b) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,

c) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde Mahkemeye başvurmuş olması

yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen madde hükmü kapsamında da açıkça belirtildiği üzere alacaklı; ilgili icra dosyasında, borçlu/borçlular tarafından sunulan "ödeme emrine itiraz beyanının" kendisine tebliğini müteakiben bir (1) sene içerisinde açabileceği "itirazın iptali" davası kapsamında; borçlu/borçlular tarafından ileri sürülmüş olan itirazın, (genel hükümler uyarınca "alacağının varlığını" ispat etmek suretiyle) iptalini talep edebilir.

İtirazın iptali davası ile ilgili olarak belirtilen bir (1) senelik süre, hak düşürücü nitelikte olup; anılan süre içerisinde "itirazın iptali davası" açılmaması halinde dahi alacaklı, genel hükümler çerçevesinde dava açmak suretiyle alacağını talep edebilecektir.

İtirazın iptali davası; yargılama usulü bakımından "genel hükümlere" tâbidir. Davalı/borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da, bu dava içinde kendisine tanınan yasal cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Yasal cevap süresi içinde davalı/borçlu tarafından ileri sürülmeyen itirazlar, Mahkeme tarafından re'sen dikkate alınamaz ve takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapılır.

Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbi bulunduğundan; "ispat yükü" normal bir alacak davasında kabul edilecek "ispat yükü" ile aynıdır. Bu açıklamadan hareketle; 6100 sayılı HMK.'nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, "iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa" aittir. Bu genel kuralın dışında bazı istisnai hâllerde, ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer.

Neticeten; davacı ya da davalı, iddiasını ya da savunmasını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen hükümler uyarınca ispat külfeti altındadır. Buna göre yürütülecek yargılama sonucunda Mahkeme tarafından verilecek karar; "dava konusunun esası" hakkında, söz konusu uyuşmazlığı "kesin hükümle sonuçlandıran" bir nihai karar olup, "icra takibinin devamı" hususunda da takdir içermektedir.

d) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Mahkememiz nezdinde açılan davanın; davacı tüzel kişilik tarafından, (taraflar arasında akdolunan sigorta sözleşmesi/poliçesi uyarınca, 15/01/2015 tarihli trafik kazası nedeniyle ödenmediği belirtilen) sigorta teminat bedelinin rücuen tahsili amacıyla .... Esas sayılı dosyasında (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... Dairesine devredilerek, .... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibinde, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan itirazın, haksız olduğundan bahisle iptaline ve alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının ödenmesine karar verilmesi talepli "İtirazın İptali Davası" olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından sunulan dava dilekçesini ve tensip zaptını içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalı sigorta şirketine 07/08/2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı vekili tarafından (yasal süresi içinde) 19/08/2022 tarihinde sunulan cevap dilekçesi kapsamında, davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce, itirazın iptali istenen icra takibine konu alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş; anılan hususta düzenlenen bilirkişi raporunun dosyamıza 30/05/2023 tarihinde sunulmuş olup, anılan bilirkişi raporu kapsamında; dava konusu trafik kazası akabinde, ....

Esas sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat talepli davada yapılan yargılama neticesinde, Mahkememizin ..... sayılı hükmü ile davacılar ... için 223.305,16 TL, ... için 85.957,92 TL, ... için 51.171,86 TL ve ... için 56.478,76 TL maddi tazminata; bununla birlikte davacılar ... için 60.000,00 TL, ... için 60.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL ve ... için 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş olduğunun; söz konusu hüküm ile ilgili olarak .... tarafından yapılan istinaf incelemesi neticesinde verilen .... sayılı ilam ile "istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verildiğinin;

anılan ilam ile davacılar tarafından, davacı kuruluşa yönelik .... Esas sayılı dosyası kapsamında ilamlı icra takibi başlatıldığının. Mahkememiz dosyasında davacı ... tarafından icra takibi kapsamında yapılan ödemeler ile yargılama gideri olarak yapılan ödemelerin toplamının 4.299,76 TL olduğunun; söz konusu Mahkememiz dosyası davacısı kuruluş tarafından rücuen tahsil etmek amacıyla ....

Esas sayılı dosyası kapsamında başlattığı icra takibinde 4.299,76 TL asıl alacak ve 443,96.TL işlemiş faiz toplamı olan 4.743,72 TL olduğunun; takibe konu edilen tutar yargılama gideri olarak yapılan ödemeler toplamı 4.299,76-TL ve faizi olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Söz konusu bilirkişi kök raporu; Mahkememizce davacı vekiline ve davalı vekiline 05/06/2023 tarihinde münferiden ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davacı vekili tarafından (yasal süresi içinde) 02/06/2023 tarihinde bilirkişi raporuna yönelik beyan/itiraz dilekçesi sunulduğu; bununla birlikte davalı şirket vekili tarafından herhangi bir beyan/itiraz dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök raporunda da bahse konu "ödeme evrakının" temini neticesinde, dosya ek rapor düzenlenmek amacıyla tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen ek rapor 18/08/2023 tarihinde dosyamıza sunulmuş olup; anılan bilirkişi ek raporu kapsamında ise, davacı kuruluşun alacak miktarının 4.299,76 TL asıl alacak ve 443,43 TL işlemiş faiz toplamı olan 4.743,19 TL olarak tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ek rapor ise Mahkememizce davacı vekiline ve davalı vekiline 27/08/2023 tarihinde münferiden ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davacı vekili tarafından 01/09/2023 tarihinde bilirkişi ek raporuna yönelik beyan dilekçesi sunulmuş; bununla birlikte davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna yönelik herhangi bir beyan/itiraz dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

Neticeten;

Bilirkişi Kök ve Ek Raporlarının, davanın esasına etkili ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak Mahkememizce yapılan incelemede; taraflar arasında imzalanan ...poliçe nolu 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin Özel Şartlar kısmında “İşbu poliçede 2015 ... teknik şartnamesi geçerlidir.” şeklinde düzenleme bulunduğunun ve ilgili hükümlerin de incelenmesi suretiyle yapılan araştırma neticesinde, davalı tarafın poliçe kapsamında sorumlu olacağının tespiti neticesinde; davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1) Davanın KABULÜNE,

Bu doğrultuda;

....Esas (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... Dairesine devredilerek, .... Esas numarasını almıştır) sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline;

4.299,76 TL. asıl alacak ve 443,96 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.743,72 TL üzerinden; (anılan dönem itibariyle reeskont faiz oranının -%15,75-, avans faiz oranından -%16,75- düşük olması ve davacı tarafından reeskont faiz uygulanmasının talep edilmesi nedeniyle) işletilecek reeskont faizi işletilmek suretiyle takibin devamına;

2) Hükmolunan alacağın %20’si olan 948,74 TL. icra inkar tazminatının, davalı şirketten alınarak davacı şirkete ÖDENMESİNE;

3) Karar ve İlam Harcı :

a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 324,04 TL harçtan, davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 243,34 TL harcın, davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

b) Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı ve 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 172,90 TL harcın, davalı taraftan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :

a) Davacı tarafından yapılan 1.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 77,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.077,50 TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak, davacıya ÖDENMESİNE,

b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca .... bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,

5) Vekalet Ücreti :

Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca takdiren 4.743,72 TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınarak, davacıya ÖDENMESİNE,

Katip .... Hâkim .... · ¸ ¸ Gerekçeli Karar