Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/708 K.2022/702

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Menfi Tespit) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı banka ile ... arasında konut finansman kredisi sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşmede kefil olduğunun belirtildiğini, ancak yapılan kefalet sözleşmesinin TBK' nın 583. Maddesindeki şartları taşımadığını, buna rağmen davalı banka tarafından davacı aleyhine Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız takip yapıldığını, geçersiz kefalet sebebiyle davacının borçtan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya bu aşamada tebligat çıkartılmamıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, konut finansman kredisi sözleşmesi kefili tarafından, bankaya karşı açılan kefaletin geçersizliğine dayalı menfi tespit davasıdır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunda yapılan düzenlemelere göre, tüketici; ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ve tüzel kişiyi ifade eder. Tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan taşıma, eser, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık, vb. sözleşmeler de dahil olmak her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder (TKHK.m.3/l.; mülga TKHK 3/h).

6502 sayılı TKHK.m.2 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, tüketici kanunun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar. Tüketici işlemlerinde taraflardan birisi daima tüketici, sözleşmenin karşı tarafı gelir elde etme amacıyla bu işi yapan satıcı, sağlayıcı, imalatçı, ithalatçı, hizmet veren, banka, yüklenici, taşıyıcı, sigortacı veya bunlar gibi gelir elde etme amacıyla bu işleri yapan gerçek veya tüzel kişidir.

Tüketici işleminin karşı tarafı olan müteşebbisin (girişimcinin) gerçek kişi tacir, esnaf veya TTK anlamında ticaret şirketi olmasının herhangi bir önemi yoktur. Önemli olan gelir elde etme amacıyla bu işi yapan bir kişinin bulunmasıdır. Sözleşmenin yapıldığı veya olayın gerçekleştiği tarihin mülga 4077 sayılı TKHK döneminde gerçekleşmesinin herhangi bir önemi yoktur.

Mülga TKHK 'nın yürürlükte olduğu dönemde yüksek Yargıtay bazı sözleşmelerin tüketici işlemi sayılamayacağını kabul etmiştir. Ancak 6502 sayılı TKHK 3/k,l, 73, 83 madde hükmünde yapılan açık düzenleme ile bu sınırlamaların tamamı ortadan kaldırılmıştır.

Tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın veya sözleşmenin TTK 4, 5 madde hükümleri kapsamında kalan kanunda özel olarak düzenlenen ve ticari dava sayılan bir sözleşmeden kaynaklanmasının herhangi bir önemi yoktur. Aynı şekilde tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın mutlak ticari dava olması veya sözleşmenin TTK'da ya da başka kanunlarda düzenlenmesi bu sonucu değiştirmez (6502 sayılı TKHK m.83).

Bu nedenle örneğin, taraflardan biri tüketici karşı tarafı müteşebbis olan uyuşmazlık konusunun kambiyo senedi, sigorta sözleşmesi, taşıma sözleşmesi veya eser sözleşmesi ya da bankacılık hizmet sözleşmesi veya banka kredi sözleşmeden kaynaklanmasının herhangi bir örnemi yoktur. Ancak; tüketici işleminden kaynaklanmayan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi veya tüketici hakem heyetlerine dava açılması mümkün değildir.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla belirlenir (HMK m.1). Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (HGK 14.04.2004 tarih 2004/19-218 Esas 2004/221 sayılı kararı).

Bunların yanı sıra, TTK m. 1472/1; "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.", hükmünü içermektedir. Somut olayda davacı sigortacı, dava dışı sigortalısının haklarına halef olarak rücuen tazminat talep etmektedir.

Yargıtay İBK'nin 22.03.1944 tarih ve 37 E., 9 K. sayılı kararı uyarınca, TTK m.1472 uyarınca rücuen tazminat davaları, sigorta şirketince halefiyet hakkına dayalı olarak açılmış olup, sigorta poliçesinden doğmadığından, mutlak ticari dava olduğu söylenemez. Bu davalarda davacı sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre, görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir.

Bir başka deyişle bu tür davalarda görev konusu, sigortalının zarardan sorumlu olan kişi veya kuruma açtığı dava gibi değerlendirilip belirlenmelidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29.11.2016 tarih ve 13158 E., 9204 K., Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11.02.2016 tarih ve 1084 E., 1497 K., aynı dairenin 20.09.2016 tarih ve 6280 E., 7990 K., 20. Hukuk Dairesi'nin 10.02.2016 tarih ve 2015/15593 E., 2016/1517 K. sayılı ilamları da aynı yöndedir.

Buna göre, davalı banka ile ... arasında konut finansman kredisi sözleşmesi imzalandığı ve davacının bu sözleşmede kefil olduğu, ayrıca davacı vekilinin 18/11/2022 havale tarihli dilekçesinde, her ne kadar davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış ise de, dosyanın Tüketici Mahkemesinin görev alanına girmesi nedeniyle dosya hakkında görev yönünden değerlendirme yapılmasını talep ettiği anlaşılmakla, davacı ile davalı arasındaki ilişkinin niteliğine bakılarak, temel uyuşmazlığın tüketici işlemi olduğu anlaşıldığından ve bu tür davalarda Tüketici mahkemesi görevli olduğundan aşağıdaki şekilde mahkememizin görevsizliğine ve Tüketici Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.