Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/124 K.2024/385

2- ....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/04/2023

KARAR TARİHİ : 03/07/2024

KARAR Y.TARİHİ : 11/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket uhdesinde bulunan "...

İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında geçmiş dönemlerde taşeron firmalarda çalışan ve .... 'ne karşı Arabuluculuk Başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen ... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili idare tarafından ödenen kıdem, ihbarı fazla mesai, ibgt, haftalık tatil,

yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 6.840,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, davacı şirketin taşeron davalıların işçisine .... tarafından ödenen tutarı hakedişlerden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, sonuç olarak fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL rücuen alacak miktarının 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 14/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile 2.408,90 TL'nin ... Ltd. Şti.'den, 4.431,10 TL'nin ... Ltd. Şti.'den olmak üzere 6.840,00 TL olarak ıslah etmiştir.

SAVUNMA

Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılar dosyaya cevap dilekçesi sunmamışlardır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanmış sözleşmelerde. "Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin. İş Kanunu, ... mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici işçilerinin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal (özlük) haklarını yerine getirmekle yükümlüdür.

Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan idareye yüklenemez.” hükmüne yer verildiği açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporunda özetle, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin, her bir davalının çalışma dönemine karşılık gelen miktarları hesaplanmış buna göre sonuç kısmında özetle. Davacı ...

Ltd.Şti'nin .... ihale ile aldığı “....

Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, mezarlıkları, Barajları, Bitkisel, Yapısal, Tesisat, Elektrik, Bakım Onarım Hizmet Alım İşi”nin bir kısmını sözleşme ile alt yüklenici olarak davalılara yaptırdığı, davalılar ile davacı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında dava dışı işçi ...'in çalıştığının tespit edildiği, Hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenler bünyesinde çalışmış olan dava dışı işçi ...'in ihtiyari arabuluculuk başvurusu sonucunda kıdem tazminatı,ihbar tazminatı, hafta tatili alacağı, fazla mesai alacağı, UBGT ve yıllık izin alacağı yönünden anlaşma sağlandığı,

20.05.2019 tarihli ihtiyari arabuluculuk anlaşması uyarınca dava dışı .... , dava dışı işçi ...'e arabuluculuk süreci sonrası ödediği toplam 6.500,00-TL işçilik alacağı ve 340,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı hakedişlerinden kesilerek ödendiği tespit edildiği, hesaplamalar sonucunda davacının rücu edebileceği tutarın; ... Ida İnşaat iht. İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'den 2.408,90 TL, ... İnşaat Tur. Pet. Nak. Tarımsal Ürünler İth. İhr. Tic. Ltd.

Şti'nden 4.431,10 TL olmak üzere toplamının 6.840.00-TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları ve ihbar tazminatı ile fesihle birlikte ücrete dönüşen yıllık izin ücretinden son çalıştıran alt işveren davalının sorumlu olduğu ilkeleri gözetilerek,

üst işveren ... ile dava dışı işçi arasında yapılan ihtiyari arabuluculuk görüşmesi sonrasında belirlenen ve davacı tarafından ödenen işçilik alacağının davalılardan hangi miktarda rücu edilebileceğine yönelik bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne, ödenen tazminata ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı