Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/425 K.2024/591

2- ... 3- ... 4- ...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/06/2023

KARAR TARİHİ : 16/10/2024

KARAR Y.TARİHİ : 09/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı kurumun genel müdürlük binasında ve işletmekte olduğu hava limanlarında ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerini ihale yolu ile temin ettiğini, yapılan ihale sonucunda 01/02/2007-31/12/2011 döneminde özel güvenlik hizmetlerinin davalı şirketler tarafından yürütüldüğünü, dava dışı işçi ...'e davacı urum tarafından 25/09/2020 tarihinde 35.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalıların bu tutardan sorumlu olduğunu beyan ederek 35.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 01/07/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini 35.954,76 TL'ye ıslah ettiklerini bildirmiştir.

SAVUNMA

Davalı şirketler adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı ile davalı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş ... işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin ... ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, ... tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; ... işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında benzer hükümlerden oluşan hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, sözleşmelerde.

“Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 22. maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, ... bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmüne yer verildiği, sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamenin, “...

Firmanın Yükümlülükleri” bölümün 10.5 maddesinde, “... çalıştırdığı özel güvenlik personelinin her türlü özlük haklarını karşılamak. (yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre ) ödemek ve personelin can güvenliğini sağlamak Zorundadır. Bu konularda .... hiçbir sorunluluğu yoktur.

Çalışan Özel Güvenlik Personelinin doğum, ölüm ve raporlu olma gibi nedenlerle ekilmelerin halinde, eksiklik ... tarafından ek ücret talep edilmeden karşılanacaktır.” hükmüne, Teknik Şartnamenin 10.11 maddesinde, “..., istihdam ettiği özel güvenlik personelinin. .... , .... mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir.

Personelin, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. ... tarafından istihdam edilen özel güvenlik personeline ilişkin herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez.” hükmüne yer verildiği, açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı ... tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

.... sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi ... tarafından ... Ltd. Şti ve ...aleyhine işçilik alacaklarına yönelik dava açıldığı, dava konusunun eldeki dava ile aynı işçilik alacaklarına ilişkin olduğu, mahkemece davanın kısmen kabülüne karar verildiği görülmüştür.

.... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, dava dışı işçi ... tarafından ... Ltd. Şti ve ...aleyhine 37.380,48 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takibin dayanağının .... sayılı ilamı olduğu davacı tarafından 29/09/2020 tarihinde 34.592,26 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı kurum tarafından dava dışı işçi için 35.592,26 TL ve stopaj miktarı 1.362,50 TL olmak üzere toplam 35.954,76 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin 5.949,16 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti iş ortaklığı, 3.948,79 TL'sinden davalı ... A.Ş, 15.041,77 TL'sinden ... Ltd. Şti, 11.015,04 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti'nin sorumlu olacağı bildirilmiştir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri dikkate alındığında davalı şirketlerin çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacağı, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmış ve davalı şirketler yönünden belirlenen miktar üzerinden davanın kabulüne, ödeme tarihi olan 29/09/2020 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip .... · e-imza Hakim .... · e-imza