Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/432 K.2024/690

2- ... 3- ..... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... 9- ... 10- ... 11- ... 12- ..... 13- ... 14- ... 15- ... 16- ... 17- ... 18- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 15/06/2023

KARAR TARİHİ : 25/11/2024

KARAR Y.TARİHİ : 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ...'nün hizmet binası ile işletmekte olduğu havalimanlarındaki temizlik hizmetlerinin davalı firmalar tarafından farklı dönemlerde ifa edildiğini, davalı yüklenici firma işçilerinden ...'ın yasal şartları tamamlayarak işten ayrıldığını ve talebi üzerine 16/02/2001-14/02/2023 tarihleri arasındaki çalışmasına istinaden haketmiş olduğu damga vergisi dahil 240.812,30 TL kıdem tazminatı ödemesinin 27/02/2023 tarihinde müvekkili Kuruluş tarafından yapıldığını, 01/09/2004-31/12/2005 döneminde hizmet veren yüklenici ...

İnş.Güv.Gıd. Tem.Teks.Tur.Eğt.İç ve Dış Tic.San.Ltd.Şti. ve 01/03/2008-14/03/2008 döneminde hizmet veren yüklenici ....San.ve Tic.

Ltd.Şti'nin terkin edildiğini, ayrıca ödenen tutarın bir kısmının sorumlu diğer yüklenici şirketlerden tahsil edildiğini, müvekkili İdare ile yüklenici Şirketler arasında akdedilen temizlik hizmet alım sözleşmelerde; yüklenici firma tarafından istihdam edilen işçilerin her türlü işçilik alacaklarında işveren yüklenici firmanın sorumlu olacağı, bu hususta müvekkili ...'nün herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığının kararlaştırıldığını, buna bağlı olarak,

yüklenici firma işçisinin haketmiş olduğu kıdem tazminatı ödemesinin İş kanunu 112.maddesi kapsamında icra ve yargılama giderlerine maruz kalmamak için yapıldığını, Arabuluculuk başvurusundan da sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 163.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 27/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 26/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 166.916,88 TL 'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

II-SAVUNMALAR

2. Davalılara usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamışlardır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı. 2.Dava dışı işçiye ait ... kayıtları. 3. Ödeme dekont örneği. 4. Davalı şirketler ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.

5.Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a 16/02/2001- 14/02/2023 tarihileri arasındki çalıma dönemine yönelik olarak 27/02/2023 tarihinde 240.812,30 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, hesaplamanın;

tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 240.812,30 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; tam sorumluluk miktarlarını, 14.988,94 TL 'nin ... End. Tem. Org. Tur. İnş. Paz. San. ve Tic. A.Ş'den, 13.699,90 TL'nin ...Kur.Hizm.İnş.Oto.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den ,899,34 TL'nin ... Tem. İnş. Ltd. Şti., 9.143,26 TL'nin ....Dezn. Tem Gıd.

İnş. Tur. Bilg. İşl. San. Taah. Tic. Ltd. Şti., 1.768,70 TL'nin ... Güv. Tem. Gıd. İnş. Taah. Bilg. Yaz. San. ve Tic. A.Ş.,9.173,24 TL'nin ... Müş.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. ve ....Sağ.Hizm.İnş.Elekt.Gıd. Ürün. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den ,14.599,22 TL'nin

... Müş.İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti.'den, 4.526,66 TL'nin ... - ... 'ten, 8.213,94 TL'nin ... Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti, 5.096,24 TL'nin ... Güv.Sist.ve Tem. Hiz. Mak. San. A.Ş., 32.855,76 TL'nin ... D.Gaz. Tem. İlaç. Bilg. Ağaç. San. Taah. Tic. A.Ş. ve ...Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sist. San. Tic. Ltd. Şti., 21.883,86 TL 'nin ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Üret. Bil. Tem. Gıd. İlaç. Tic. A.Ş. ,2.698,00 TL'nin ... Tem.Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz.

San. ve Tic. Ltd. Şti.ve ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış.Tic. Ltd. Şti. Müştereken müteselsilen, 1.828,66 TL 'nin ... End.Tem.Gıd.İnş.Taah.Paz.San.ve Dış.Tic.Ltd.Şti., 21.883,86 TL'nin ... Hiz.İnş.Otom.San.ve Tic.A.Ş. ve ... Yem. Hiz. Tem. Otom. Gıda İnş. Taah. San. Tic. İth. İh. Ltd. Şti. Müştereken müteselsilen, 299,78 TL 'nin ... Otom .İnş. Tem. Tur. Bilg. Yaz. Dan. Tic. ve San. A.Ş., 3.357,52 TL'nin ... Otom. İnş. Tem. Tur. Bilg. Yaz. Dan. Tic. ve San. A.Ş.

Ve ... Sos. Hizm. A.Ş yarı yarıya sorumluluk miktarınını ise 7.494,47TL 'nin ... End. Tem. Org. Tur. İnş. Paz. San. ve Tic. A.Ş'den, 6.849,95 TL'nin ...Kur.Hizm.İnş.Oto.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den, 449,67 TL'nin ... Tem. İnş. Ltd. Şti., 4.571,63 TL'nin ....Dezn. Tem Gıd. İnş. Tur. Bilg. İşl. San. Taah. Tic. Ltd. Şti., 884,35 TL'nin ... Güv. Tem. Gıd. İnş. Taah. Bilg. Yaz. San. ve Tic. A.Ş., 4.586,62 TL'nin ... Müş.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. ve ....Sağ.Hizm.İnş.Elekt.Gıd. Ürün. Bilg.

Tem. Hiz. İns. Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den ,7.299,61 TL'nin

... Müş.İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti.'den, 2.263,33 TL'nin ... - ... 'ten, 4.106,97 TL'nin ... Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti, 2.548,12 TL'nin ... Güv.Sist.ve Tem. Hiz. Mak. San. A.Ş., 16.427,88 TL'nin ... D.Gaz. Tem. İlaç. Bilg. Ağaç. San. Taah. Tic. A.Ş. ve ...Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sist. San. Tic. Ltd. Şti., 10.941,93 TL 'nin ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Üret. Bil. Tem. Gıd. İlaç. Tic. A.Ş., 1.349,00 TL'nin ... Tem.Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz.

San. ve Tic. Ltd. Şti.ve ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış.Tic. Ltd. Şti., 914,33 TL 'nin ... End.Tem.Gıd.İnş.Taah.Paz.San.ve Dış.Tic.Ltd.Şti., 10.941,93 TL'nin ... Hiz.İnş.Otom.San.ve Tic.A.Ş. ve ... Yem. Hiz. Tem. Otom. Gıda İnş. Taah. San. Tic. İth. İh. Ltd. Şti., 149,89 TL 'nin ... Otom .İnş. Tem. Tur. Bilg. Yaz. Dan. Tic. ve San. A.Ş., 1.678,76 TL'nin ... Otom. İnş. Tem. Tur. Bilg. Yaz. Dan. Tic. ve San. A.Ş. Ve ... Sos. Hizm.

A.Ş 'den olmak üzere toplam 83.458,44 TL yarı yarıya sorumluluk miktarı, tam sorumluluk miktarının toplam 166.916,88 TL olacağının hesaplandığı, hükmedilecek rücuen alacaklara ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirine olacağı şeklinde görüş bildirmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket/şirketlerle ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. ( ..... Dairesinin 21.12.2020 tarih ve .....sayılı ilamı)

Dava dışı işçilerden ...'a 16/02/2001-14/02/2023 tarihleri arasında temizlik hizmetlerinde davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin emeklilik nedeniyle 14/02/2023 tarihinde sonlandırılarak 240.812,30 TL işçilik alacakları ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 8033 gün davalı şirketler nezdinde sigortalı işçi olarak geçirildiği anlaşılmıştır.

Davacı kurum, dava dışı işçilere ödediği işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalıların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçi/işçilerin davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçi/işçilerin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu gerekçelerle davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihlerinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Hakim ..... · e-imzalıdır