Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/544 K.2024/657

5- ...... 6- ...... 7- ...... 8- ...... 9- ...... 10- ...... 11- ......

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/08/2023

KARAR TARİHİ : 13/11/2024

KARAR Y.TARİHİ : 11/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı kurumun ...... temizlik hizmetlerinde çalışan dava dışı işçi ...'ın çalıştığı dönemler itibariyle temizlik hizmetlerinin davalı şirketler tarafından yürütüldüğünü dava dışı işçiye talebi doğrultusunda 57.097,05 TL işçilik ödemesi yapıldığını, davalıların bu tutardan sorumlu olduğunu beyan ederek şimdilik 10.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 01/02/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini 40.022,45 TL olarak ıslah etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Tur. San. Ltd. Şti cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazları bulunduğunu, görev ve yetki itirazında bulunduğunu, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözlemesinde kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir düzenleme yer almadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yanın faiz talebinin yerinde olmadığını, faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini beyan ederek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... Temizleme Ltd. Şti; zamanaşımı itirazları bulunduğunu, görev ve yetki itirazında bulunduğunu, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözlemesinde kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir düzenleme yer almadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yanın faiz talebinin yerinde olmadığını, faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini beyan ederek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını, davalı şirketin kıdem tazminatından sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin davanın açılmasında herhangi bir kusuru bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazları bulunduğunu, dava dışı işçinin çalışma süresinin çok kısa kısmının davalı şirket nezdinde geçirdiğini, işçinin en baştan beri asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, davalı ile yeni alt işveren arasında işyeri devri gerçekleştiğini, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı şirketler adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davalılar ... Şirketi ile ... yönünden tefrik kararı verilerek bu davalıların eldeki dosyadan ayrıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilleri zamanaşımı definde bulunmuş ise de, yanlar arasındaki ilişki hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, uygulanması gereken zamanaşımı süresi 10 yıldır ve bu süre dava açma hakkının doğduğu davaya konu ödeme tarihinde başlayacağından def'inin reddi gerekmiştir.

Yargılama sırasında davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin 24/05/2022 tarihinde tasfiye sonucu kaydının silindiği, davalı ... Temizlik Güv. Ltd. Şti'nin ise tasfiye sonucu kaydının silindiği bildirilmiştir.

Mahkememizce davacı vekiline bahsi geçen şirketler yönünden davaya devam edilip edilmeyeceği yönünden beyanda bulunmak ve anılan şirketler yönünden ihya davası açmak üzere süre verildiği, davacı vekili tarafından ... Ltd. Şti ile davalı ... Tem. Güv. Ltd. Şti yönünden davadan feragat ettiklerinin bildirildiği görüldü.

Sözleşme ve ... şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında benzer hükümlerden oluşan hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, sözleşmelerde; " Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu ,SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla

belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da

Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk

...’ne yüklenemez.”

hükmüne yer verildiği, açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı kurum tarafından dava dışı işçi için toplam 57.097,37 TL ödeme yapıldığı, dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı süre dikkate alınarak yapılan hesaplama ve sözleşme hükmüne göre davacının davalılara rücu edebileceği tutarın ise ...

Ltd. Şti yönünden 545,67 TL, ... Temizlik Ltd. Şti yönünden 2.093,39 TL, davalı ... A.Ş yönünden 892,91 TL, ... Hizm. Ltd. Şti yönünden 2.678,74 TL, ... yönünden 1.488,19 TL, ... Ltd. Şti yönünden 2.381,11 TL, ... A.Ş yönünden 892,91 TL, ... İnşaat Ltd. Şti yönünden 15.477,21 TL, ...-...iş ortaklığı yönünden 6.548,05 TL, ... Ltd. Şti yönünden 7.024,27 TL olarak hesaplandığı, davalı ... ve ... Ltd. Şti ile dava dışı işçi arasında bir irtibat tespit edilemediği bildirilmiştir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri dikkate alındığında davalı şirketlerin çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacağı, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmış ve davalı şirketler yönünden belirlenen miktar üzerinden davanın kabulüne, ödeme tarihi olan 17/03/2020 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ...... · e-imza Hakim ...... · e-imza