Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/621 K.2024/240

Mahkememizde görülmekte olan "Çek İstirdatı" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar verilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından .... Esas sayılı dosyası ile kıymetli evrakın iptali istemi ile dava açıldığını, dosyaya kazandırılan 31.08.2023 tarihli yazıda dava konusu çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiğinin beyan edildiğini, söz konusu çekin müvekkilinin zilyedinden rızası dışında çıktığını, çeki ibraz eden kişi arasında ticari ilişkisi bulunmadığını, dava konusu çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini, davalının kötü niyetli olduğunu belirterek davanın kabulüne, dava konusu edilen ... ... Şubesine ait, keşide yeri .... olan 24.08.2023 keşide tarihli 140.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan her ne kadar çekin kötü niyetle iktisap edildiğini ve davacının zilyedinden rızası dışında çıktığını iddia etmiş ise de iddiaların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin ticaretle uğraştığını, çekin alışveriş nedeniyle aldığını, müvekkilinin üçüncü kişi olup iyi niyetli olduğunu, dava konusu çekin müvekkilinin mal karşılığı ... isimli kişiden aldığını, ...'in bilgisi dahilinde ...'dan çekin teyit ettirmek isteyince çekin, çek sahibi tarafından ödeme itirazı bulunduğundan çek karşılıksız çıkınca alışverişin iptal edildiğini, müvekkilinin söz konusu çek ile hiçbir bağlantısının bulunmadığını ve çekin sahibini dahi tanımadığını savunmuş haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Tarafların üzerinde anlaştıkları bir husus olup olmadığı bu aşamada belirlenememiştir.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Uyuşmazlığın; dava konusu çekin davalı yanca iktisabının kötüniyetli olup olmadığı, davacının çek istirdadı talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Dava; TTK'nın 758. maddesi uyarınca çek istirdadı istemine ilişkindir. 6. 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 de; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü düzenlenmiştir. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş, iş bu dava ise 10.01.2024 tarihinde açılmıştır.

7. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinde ise. "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise, dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

8. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükmünü içermektedir.

9. Bu durumda, 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 uyarınca iş bu çek istirdatı davası arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır.

10. Davacı vekili 29.04.2024 tarihli duruşmadaki beyanında; dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin işletilmediğini bildirmiştir.

11. Somut olayda; davacı yan, ... Esas sayılı dosyasında dava konusu çekin kaybolduğuna dair çek iptali davası açıldığını, .... Esas sayılı dosyasında çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiğini öğrendiklerini, çeki ibraz eden ... ile ticari ilişkisi bulunmadığını ileri sürerek, davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına karar verilmesini istemiş, 29.04.2024 tarihli duruşmadaki beyanında; dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunmadığını bildirmiştir.

Az yukarıda da belirtildiği üzere 28.03.2023 tarihli ve 7445 sayıl Kanun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun md.5.a/1 uyarınca eldeki çek istirdadı davasının arabuluculuğa tabi olduğu ancak davacı yanın dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusu bulunmadığı anlaşılmakla, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi ile HMK'nın 115/2. maddesi gereğince, davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır