Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/669 K.2025/220

Yargılama Yapmaya ve Hüküm vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/669

KARAR NO : 2025/220

...

DAVA

Rücuen Tazminat (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/04/2023

KARAR TARİHİ : 18/03/2025

G.K. YAZIM TARİHİ : 06/08/2025

Mahkememizde görülmekte olan; Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

I) DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; müvekkili ... aldığı yeşil alan bakım ihalesi kapsamındaki işlerin bir kısmını alt işveren olan davalı şirketlere yaptırdığı; davalıların çalışanı olan dava dışı işçi ...'ın işçilik alacakları için ... karşı başlattığı arabuluculuk süreci sonunda anlaşmaya varıldığı; anlaşma bedeli olan ve kıdem, ihbar, fazla mesai gibi alacak kalemlerinden oluşan toplam 9.013,00.-TL'nin ... tarafından işçiye ödendiği; ödenen bu meblağın 25/08/2022 tarihinde müvekkili şirketin hakediş alacağından kesildiği;

müvekkili ile davalı alt işverenler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri uyarınca söz konusu işçi alacaklarından davalıların sorumlu olduğu; bu bedelin rücuen tahsili amacıyla davalılarla başlatılan zorunlu arabuluculuk sürecinin ise anlaşamama ile sonuçlandığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 9.013,00.-TL'nin, hakedişten kesintinin yapıldığı 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranında tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) CEVAP

Tensip zaptı ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalılar ....'ye usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.

III) DELİLLER

... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.

Davacı ...Arasında Düzenlenen 15/05/2019 Tarihli Arabuluculuk Anlaşma Tutanağı.

Davacı ile Davalılar Arasında Düzenlenen 09/01/2023 Tarihli Arabuluculuk Anlaşamama Son Tutanağı.

A... Düzenlenen 20/08/2022 Tarih ve ... Sayılı, İşçi Alacaklarının İlgili Şirketlerin Alacaklarından Mahsup Edilmesine İlişkin Başkanlık Oluru.

... Yapılan Ödemelere İlişkin Ödeme Emri Belgeleri.

Nitelikli Hesaplamalar Hesap Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 05/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ....'ye ("davalılar" olarak veya münferiden unvanlarıyla olarak anılacaktır) yönelik açılan "Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.

Davalılar tarafından, Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.

Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunan Hususlar :

i. Davacı şirketin, taraflar arasında imzalanmış olduğu belirtilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, "dava dışı işçi ... lehine hükmedilen işçilik alacağı" hususunda gerçekleştirmek zorunda kaldığı ödemeler ile ilgili olarak rücu hakkının bulunup bulunmadığı;

ii. Rücu hakkının bulunduğunun tespiti halinde, "alacağın miktarı";

iii. Davalı şirketlerin temerrütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleşmiş ise münferiden temerrüt tarihleri;

iv. Söz konusu alacak miktarlarına uygulanacak faizin türü ve oranı hususları.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 Sayılı HMK.'nın 117. maddesi uyarınca "yetki" veya "tahkim" ilk itirazları bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; davalıların alt işvereni oldukları dönemde çalışan dava dışı işçinin alacaklarının 25/08/2022 tarihinde müvekkili şirketin hakedişinden kesildiğinden bahisle, 9.013,00.-TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan rücuen tahsilinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Tensip zaptını ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.

Neticeten Mahkememizce yapılan incelemede, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin, taraflar arasında imzalanmış olduğu belirtilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, dava dışı işçi ... lehine hükmedilen işçilik alacağı hususunda gerçekleştirmek zorunda kaldığı ödemeler ile ilgili olarak rücu hakkının bulunup bulunmadığı; rücu hakkının bulunduğunun tespiti halinde alacağın miktarı; davalı şirketlerin temerrütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleşmiş ise münferiden temerrüt tarihleri ile söz konusu alacak miktarlarına uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

c.1) Bilirkişi İncelemesi :

Mahkememizce, rücuya konu olan ve tespiti talep edilen alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

i. Nitelikli Hesaplamalar Hesap Bilirkişisi ... Tarafından Düzenlenen 05/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu :

Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davanın, davalı alt işverenler nezdinde çalışan işçi ... yapılan işçilik alacağı ödemesinin rücuen tahsiline ilişkin olduğu; davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri mevcut olduğu ve bu sözleşmelerin 8. maddesi uyarınca işçilik alacaklarından münhasıran davalı alt işverenlerin sorumlu olduğunun düzenlendiği;

dava dışı işçiye arabuluculuk anlaşması uyarınca ödenen ve 25/08/2022 tarihinde davacının hakedişinden kesilen toplam 9.013,00.-TL'nin, ... içtihatları doğrultusunda, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son alt işveren olan davalı ...nin, diğer alacak kalemlerinden ise her iki davalının işçiyi çalıştırdıkları süre oranında sorumlu olduğu; bu kapsamda yapılan hesaplama neticesinde davalı ...

393,88.-TL'den, davalı ...'nin ise 8.619,12.-TL'den sorumlu olduğu hususları rapor edilmiştir.

05/11/2024 tarihli bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından sunulan 13/11/2024 tarihli dilekçe kapsamında, "bilirkişi raporunda faiz başlangıç tarihi ile ilgili olarak temerrüt ihtarının bulunmadığına yönelik tespitin hatalı olduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre rücu davalarında zararın ödeme anında doğduğu ve bu nedenle faizin ihtarnameye gerek olmaksızın ödeme tarihinden itibaren başlaması gerektiği" gerekçeleriyle itiraz edildiği; davalılar tarafından ise bilirkişi raporuna yönelik herhangi bir itiraz sunulmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan itiraz konusunun, Mahkememizce değerlendirilmesi gereken hukuki nitelendirme kapsamında kaldığı; işbu 05/11/2024 tarihli bilirkişi raporunun herhangi bir çelişki barındırmadığı gibi Sözleşme maddelerinin yorumlanmasına ilişkin de herhangi bir hata içermediği.

Mahkememizin ara kararında belirtilen tüm hususların eksiksiz olarak yanıtlanmış olduğu; taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin ve ... yerleşik içtihatlarının esas alınarak, davalıların sorumluluklarının her bir alacak kalemi yönünden münferiden ve gerekçeli şekilde irdelendiği; yapılan hesaplamaların, denetime elverişli ve dosya kapsamındaki delillerle uyumlu olduğu anlaşılmakla; söz konusu bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğunu kanaatine varılarak, ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.

c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme : Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın, davacı yüklenicinin alt işverenleri olan davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının rücuen tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davalılar, kendilerine usulüne uygun olarak tebliğ edilen dava dilekçesine karşı yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamış, bu suretle 6100 sayılı HMK'nın 128. maddesi uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmışlardır.

Mahkememizce aldırılan 05/11/2024 tarihli nitelikli hesap bilirkişisi raporunun, Mahkememizin ara kararında belirtilen tüm hususları karşılayan, Yargıtay içtihatlarına uygun, gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu görülmüştür.

Anılan rapor ile; davacı ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin 8. maddesinde, alt işveren işçilerinin her türlü yasal hak ve alacaklarından münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğunun ve bu bedellerin davacıya rücu edilemeyeceğinin açıkça düzenlendiği tespit edilmiştir. Yine dosya kapsamındaki ödeme belgeleri ve bilirkişi raporu ile, davacının, davalıların sorumlu olduğu 9.013,00.-TL tutarındaki işçilik alacağını ve arabuluculuk ücretini,...

Belediyesi nezdindeki hakedişinden 25/08/2022 tarihinde kesinti yapılması suretiyle ödediği sabit olmuştur. Bilirkişi raporunda, bu meblağın, davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süreler ve alacak kalemlerinin niteliği dikkate alınarak yapılan paylaştırma sonucunda. 393,88.-TL'sinden davalı ... 8.619,12.-TL'sinden ise davalı ....'nin sorumlu olduğu hesaplanmış olup, anılan hesaplama yöntemi ve sonuç miktarlar Mahkememizce de yerinde görülmüştür.

Davacının faiz başlangıç tarihine yönelik itirazı incelendiğinde; rücu davalarının hukuki niteliği gereği, rücu hakkı, başkası adına yapılan ödeme ile doğar ve bu anda muaccel hale gelir. Davacının malvarlığındaki azalma, hakedişinden kesintinin yapıldığı 25/08/2022 tarihinde gerçekleşmiş olup, davalıların temerrüdü de bu tarihte vuku bulmuştur. Yargıtay yerleşik içtihatları da bu yönde olup, rücu alacağı için asıl borçluyu ayrıca bir ihtarname ile temerrüde düşürme zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle, bilirkişi raporundaki sorumluluk miktarlarına, ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Tüm bu hususlar doğrultusunda; davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1) Davanın KABULÜNE;

Bu doğrultuda; dava dışı işçi ... yapılan ödeme ile ilgili olarak;

a) 393,88.-TL'nin, 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

b) 8.619,12.-TL'nin, 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2) Karar ve İlâm Harcı :

a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,68 TL. harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 179,90.-TL peşin harç, 136,84.-TL ıslah harcı toplamı 316,74.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 298,94.-TL. harcın; davalılardan (davalı ... 285,88.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 179,90.-TL peşin harç, 136,84.-TL. ıslah harcı, 179,90.-TL. başvuru harcı ve 60,80.-TL. vekalet harcı olmak üzere toplam 557,44.-TL. harcın; davalılardan (davalı ... 533,08.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :

a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 5.000,00.-TL. bilirkişi ücreti ile 488,75.-TL. posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.488,75.-TL. yargılama giderinin; davalılardan (davalı ... 239,86.-TL, davalı .... 5.248,89.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ...ı bütçesinden karşılanan 3.200,00.-TL. arabuluculuk ücretinin, davalılardan (davalı ... 139,84.-TL, davalı ... 3.060,16.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,

4) Vekâlet Ücreti :

Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca takdiren 9.013,00.-TL. vekalet ücretinin, davalılardan (davalı ... 8.619,12.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

... · ¸ ¸ · Gerekçeli Karar