Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/7 K.2024/379

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/7

KARAR NO : 2024/379

...

DAVA

Maddi Tazminat (Nemalandırma Kararından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/12/2022

KARAR TARİHİ : 04/06/2024

G.K. YAZIM TARİHİ : 28/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat (Nemalandırma Kararından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

I) İDDİA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile dava dışı ... yevmiye no.lu ...

Sözleşmesinin akdedildiği; davacı şirketin sözleşme ve eki protokoller ile yüklendiği işi büyük ölçüde tamamladığı; imalatı biten bağımsız bölümleri inşaat sözleşmesi kapsamında dava dışı Kooperatife teslim edildiği; yine imalatı biten sosyal ve ticari alanları da işletmeye açarak dava dışı Kooperatif ile imzalanmış olduğu inşaat sözleşmesi ile kooperatif genel kurul kararı doğrultusunda, bir kısmının kiraya verildiği;

davacı şirket tarafından kiraya veren sıfatıyla 11.12.2006 tarihli sözleşmeyle ... tarafından davacı şirkete ve dava dışı kooperatife gönderilen 13/12/2016 tarihli ihtarnameler ile kira parasının ödenmesi için tevdi mahalli tayini istenerek ihtilaf çözülünceye kadar kira parasının tevdi mahalline ödeneceğinin bildirildiği; bunun üzerine ...

D.İş sayılı kararıyla hak sahibi belirleninceye kadar kira tutarının yatırılması için ....'nin mahkeme adına açılan hesaba kirayı yatırmaya başladığı; yatırılan kiranın banka tarafından vadesiz hesapta tutulduğu; bunun öğrenilmesinin üzerine ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yatırılan paraların vadeli hesaba aktarılmasının ihtar edildiği; kira paralarının vadeli hesaba aktarılması gerekirken aktarılmadığı ve vadeli hesabın temdit tarihine kadar vadesiz hesapta nemasız bekletildiği beyan edilmiş olup.

1.000,00 TL maddi tazminatın tevdii mahalli hesabın açıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) SAVUNMA

Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk şartının sağlanmadığı; huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı; müvekkili Bakanlığın davada taraf ehliyeti bulunmadığından husumet yokluğundan davanın reddi gerektiği; ... nolu "Mahkeme Emanet Paraları İle İcra İflas Dairelerince Tahsil Olunan Paraların Yatırılacağı Bankalar ve İcmal Cetveller" konulu genelgesi ile denetim kolaylığı sağlanması ve emanet paraların bir bankada toplanması amacıyla emanet paraların hangi bankaya yatırılacağına ilişkin düzenleme getirildiği;

bankaya yatırılacak tutarlara ilişkin faizlerin niteliği ve oranı hakkında herhangi bir hüküm içermediği; tevdi mahalli tayini kararının incelenmesinde de, tevdi hesabına ödenecek paranın vadeli hesaba yatırılması gerektiğine veya başka bir şekilde nemalandırılmasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi taraflarca bu hususta bir talepte de bulunulmadığı; bu hususta kanun yoluna başvurulmadığı;

tevdi paralarının nemalandırılmasına yönelik mahkemeden bu yönde bir talepte bulunulmadığı gibi mahkeme kararında da bu paraların nemalandırılmasına ilişkin bir hüküm bulunmaması nedeniyle müvekkili Bakanlığın bu hususta bir sorumluluğundan bahsedilemeyeceği; ne tevdi mahal tayini dosyasında mahkemeden, ne de daha sonrasında davalı bankadan yatırılan paraların nemalandırılması hususunda bir talepte bulunmayan davalının sonradan dava açarak bu hususta talepte bulunmasının iyi niyetle bağdaşmadığı;

ayrıca bankaya yatırılan paraların nasıl nemalandırılacağına ilişkin olarak diğer davalı ile Bakanlık arasında bir anlaşma veya sözleşme bulunmadığından, nemalandırma hatasından kaynaklı bir zarar var ise dahi bu zarardan müvekkili Bakanlığın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı beyan edilmiş olup; haksız ve yersiz davanın öncelikle usule ilişkin itirazları nedeniyle aksi kanaat halinde esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı .... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk şartının sağlanmadığı; huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı; husumet itirazında bulundukları; müvekkili Banka bünyesinde açılan mahkeme emanet/depo hesaplarına uygulanacak faizin, ...sayılı nemalandırma konulu yazıları ile ... sayılı genelgeye atıfta bulunularak, İcra ve İflas Daireleri ile ilgili işlemlerde açılan ve açılacak vadeli mevduat hesaplarına uygulanacak faiz oranlarına açıklık getirildiği;

her ne kadar önceki genelge ile kanuna bağlı olarak Bakanlığın hesabın açılacağı banka olarak müvekkili Bankayı tayin etse de, yeni genelgede vadeli hesaplara uygulanacak oran konusunda (yatırılacak banka konusunda değil) 3 bankanın oranlarının referans alınmasının gerekliliğini vurguladığı;...'ye bildirilen azami faiz oranlarının altında kalmak koşuluyla her Banka kendi likidite durumuna, fonlama ihtiyacına ve yatırılan mevduatın büyüklüğü, vadesi ve segmentine göre müşterilerine farklı oranlarda mevduat faizi teklif edebildiği;

bu doğrultuda ... müşterisi olan ... uhdesinde değerlendirilen ilgili bakiyelerin vadeli hesaplarda nemalandırılmış olup ilgili hesaplara %5,50 ile %17,00 arasında değişen faiz oranları uygulandığı; ilgili diğer Kamu Bankalarından da uygulanan faiz oranlarının istenilmesi halinde Müvekkil Banka tarafından uygulanan faizin en yüksek faiz olduğunun tespit edileceği; müvekkili Banka ile arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmayan davacı tarafın, uygulanan faiz oranına ilişkin taleplerinin haksız olduğu beyan edilmiş olup;

davanın öncelikle usule ilişkin itirazları nedeniyle, aksi kanaat halinde esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

III) DELİLLER

... Tarafından Gönderilen 07/09/2023 Tarihli Cevabi Yazı. Alacağın Tespiti Hususunda Düzenlenen 06/10/2023 Tarihli Bilirkişi Kök Raporu. Alacağın Tespiti Hususunda Düzenlenen 04/12/2023 Tarihli Bilirkişi 1. Ek Raporu. Alacağın Tespiti Hususunda Düzenlenen 26/02/2024 Tarihli Bilirkişi 2. Ek Raporu.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı... ("davalılar" olarak veya münferiden isimleriyle anılacaklardır) yönelik açılan ve davalı bankada ... adına açılan hesaba yatırılan kira bedellerinin, vadeli hesaba aktarılarak nemalandırılmamış olması nedeniyle tazminat istemine ilişkin maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın konusunun; Mahkememiz nezdinde ikame olunan davada, tarafların taraf sıfatlarının bulunup bulunmadığı; huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı; ... tarafından (mevzuata ve Mahkeme Kararına uygun şekilde) vadeli hesaba aktarılarak nemalandırılıp nemalandırılmadığı; söz konusu kira bedellerinin, vadeli hesaba aktarılarak nemalandırılmamış olduğunun tespiti halinde davacı şirketin tazminat hakkının bulunup bulunmadığı ve uygulanması gereken faizin türü hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; davacı şirket ile davalı T.C. Adalet Bakanlığı arasında arabuluculuk faaliyetinin yerine getirilmemiş olduğu anlaşılmakla, dava şartlarının her iki davalı yönünden münferiden değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davalı...Davada, Dava Şartlarının Tetkiki;

Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; dava ikamesi öncesinde davacı şirket ile davalı ... arasında arabuluculuk yoluna başvurulmamış olduğu anlaşılmış ve 6102 Sayılı TTK.'nın (7445 Sayılı Kanun'un 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 31. maddesi ile değişik) 5/A (1) maddesinde belirtilen "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü uyarınca, davalı ... yönelik ikame edilmiş bulunan davanın, arabuluculuk dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiştir.

Davalı ....'ya Yönelik Açılan Davada, Dava Şartlarının Tetkiki;

Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; davalı ....'ya yönelik ikame edilmiş bulunan davanın (6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca) dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.

Her İki Davalı Yönünden, İlk İtirazların Tetkiki;

Mahkememizce "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar tarafından sunulan cevap dilekçeleri kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Dava, ... kararına aykırı olarak, davalı banka nezdinde (Mahkeme adına açılan) hesaba yatırılan kira bedellerinin vadeli hesaba aktarılarak nemalandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı şirket ile davalı ...arasındaki uyuşmazlık (diğer davalı ... açılan davada, arabuluculuk dava şartının yokluğu nedeniyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir - bkz. yukarıda IV-b, Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi); tarafların taraf sıfatlarının bulunup bulunmadığı ve taraf sıfatlarının bulunduğunun tespiti halinde, ... kararı uyarınca Mahkeme adına açılan hesaba yatırılan kira bedellerinin (mevzuata ve Mahkeme kararına uygun şekilde) vadeli hesaba aktarılarak nemalandırılıp nemalandırılmadığı ve bu doğrultuda davacı şirketin tazminat hakkının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmış olup; işbu banka hesabının ... kararı üzerine açıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; davacı şirket ile davalı ... arasındaki uyuşmazlığın (diğer davalı... açılan davada, arabuluculuk dava şartının yokluğu nedeniyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir - bkz. yukarıda IV-b, Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi); ... adına) açılan hesaba yatırılan kira bedellerinin, vadeli hesaba aktarılarak nemalandırılıp nemalandırılmadığı hususundan ibaret olduğunun" anlaşılması ve bununla birlikte "davacı şirket ile davalı banka arasında akdi ilişki bulunmadığının" tespiti hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin aktif dava ehliyeti bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

(Mahkememiz tarafından 04/06/2024 tarihinde gerçekleştirilen duruşmada verilen kararın -2- no'lu bendinde belirtilen "Davalı ...ya yönelik ikame olunan davada aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın REDDİNE" cümlesinde sehven "aktif husumet" ibaresinin kullanıldığı ve anılan hususun maddi hatadan ibaret olduğu anlaşıldığından; anılan cümle kapsamında belirtilen "aktif husumet" ibaresi "aktif dava ehliyeti" ibaresi ile değiştirilmiş ve anılan hususun, gerekçeli kararın işbu paragrafında belirtilmesi cihetine gidilmiştir.)

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1) Davalı Adalet Bakanlığı yönünden;

Davalı Adalet Bakanlığına yönelik açılan davada; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A. maddesi uyarınca, arabuluculuk şartının yerine getirilmediği ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından; davanın USULDEN REDDİNE;

2) Davalı...'ya yönelik ikame olunan davada aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın REDDİNE;

3) Karar ve İlâm Harcı :

Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 346,90 TL harcın; davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA;

4) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :

a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davacı üzerinde BIRAKILMASINA;

b) Davalı ...arafından yatırılan 1.000,00 TL (bilirkişi ücretinden ibaret) yargılama giderinin; davacı taraftan tahsili ile davalı....'ya ÖDENMESİNE;

c) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA;

d) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE;

5) Vekâlet Ücreti :

a) Davalı ...

kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen 1.000,00 TL üzerinden) takdir edilen 1.000,00 TL. vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile daval... ÖDENMESİNE;

b) Davalı ....'nun kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen 1.000,00 TL üzerinden) takdir edilen 1.000,00 TL. vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalı ... ÖDENMESİNE;

... · ¸ ¸ · Gerekçeli Karar