Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/782 K.2024/692

Mahkememizde görülmekte olan "rücuen tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar verilmiştir.

I-İDDİALAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından, müvekkili Kurum ve davalı Şirket aleyhine işçi alacakları nedeniyle ...... esasa kayden açılan davada yapılan yargılama sonucunda verilen 07/06/2021 tarih ve 2021/595 sayılı ilamı ile "davanın kabulüne, feshin geçersizliğine davacının ...

Şirketindeki işine iadesine, işe başlatmama tazminatının 5 aylık ücret tutarı 27.664,20 TL, boşta geçen süre tazminatının 24.081,36 TL olarak belirlenmesine, bu alacaklardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına" karar verildiğini, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, ......dairesi'nin 14/01/2022 tarih ve ...... sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan kesin olarak reddine karar verildiğini, dava dışı işçi vekili tarafından müvekkili Kurum ve davlı Şirket aleyhine boşta geçen üre ücreti ve işe başlatmama tazminatı talebiyle ...... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını,

müvekkili İdarece dosyaya toplam 52.449,23 TL ödeme yapıldığını ve dosyanın kapatıldığını, vekalet ücreti için de ...... esas sayılı dosyası ile başlatılan takip nedeniyle 5.642,99 TL ödeme yapıldığını, davalı Şirket ile harici görüşmelerden sonuç alınamadığını, her hangi bir ödeme yapılmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen düzenlemeler gözetilerek yapılan ödemenin davalı Şirket'in sorumluluğunda olduğunu, Yüksek Yargı kararlarının da bu yönde olduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava dışı işçiye yapılan ödemenin şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 31/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini 55.750,72 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

II-SAVUNMALAR

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Usuli itirazlar yanında esas yönünden ; müvekkili Şirket'in davacı İdare ile imzaladıkları sözleşmeler ile davacı Kurum'a ait ihaleyi yüklendiğini, yüklenilen işi layıkıyla ve sözleşme şartlarına uygun olarak yerine getirdiğini, müvekkili Şirket'in davacıya her hangi bir borcunun olmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ile müvekkili Şirket'in davacı kurum bünyesinde çalışan işçilerin işçilik alacakları hususunda herhangi bir sorumluluk yüklenmediğini, yalnızca çalışanlara maaş ödemekle yükümlü olduğunu, taraflar arasında gerçek anlamda asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını,

dolayısıyla işçilik alacaklarından asıl işverenin sorumlu olması gerektiğini, yüksek Yargı kararlarının da bu yönde olduğunu, Yüksek Mahkeme tarafından verilen ve huzurdaki dava ile emsal nitelikte olan davalar ile ilgili olarak verilen kararlar göz önünde bulundurulduğunda, müvekkili Şirket ile davacı Kurum arasında gerçek anlamda bir asıl işveren asıl işveren ilişkisinin bulunmadığının açıkça görüldüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı. 2.Dava dışı işçiye ait ... kayıtları. 3. Ödeme dekont örneği. 4. Davalı şirket ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.

5. ...... sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; davacısının ..., davalılarının ..., ... İht. İhr. San. Ve Ticaret Ltd. Şti. olduğu, yapılan yargılama sonucunda," “Davanın kabulü ile. İşverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının davalı ...

Şirketi'nde işe iadesine, Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde davalılardan müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken işe başlatmama tazminat miktarını fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak takdiren 5 ayl4ık ücreti tutarı olan 27.664,20 TL brüt olarak belirlenmesine,

Davacının işe iade için işverence süresi içinde başvurması halinde hak kazanacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları olan 24.081,36 TL brüt miktarın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesi gerektiğinin tespitine, davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna, ..." karar verilmiş,

kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine ......Dairesi'nin 21/12/2021 tarih ve ...... sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan kesin alarak reddedilmesi üzerine ilk derece mahkeme kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

6. ......Esas sayılı takip dosyası celp edilmiştir. İncelenmesinde; dava dışı işçi ... tarafından davacı aleyhine ...... sayılı dosyasında hüküm altına alınan alacak ve ferilerinin tahsiline yönelik girişilen ilamlı icra takibi olduğu, davacı tarafından takip dosyasına 06/04/2022 tarihinde 50.913,67 TL, 01/02/2022 tarihinde 4.837,05 TL olmak üzere toplam 55.750,72 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle.

Davacı İdare’nin dava dışı ...'a açılan dava ve icra takibi neticesi iş akdinin feshi ve yargı kararına rağmen işe başlatılmaması nedeniyle 01/02/2022 tarihinde net 4.837,05 TL, 06/04/2022 tarihinde net 50.913,67 TL olmak üzere (ödeme emri belgeleri ibraz edilmediğinden brüt ödenen miktarın tespiti mümkün olmamakla) toplam 55.750,72 TL ödeme yaptığını, davacı İdarenin dava dışı işçi ...'a 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca yapmış olduğu dava konusu ödemeleri davalı Şirket'e (rapor içeriğinde arz edilen yargı kararı ve yasal düzenleme gereği) rücu edemeyeceğini,

sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması ve davacı İdare'nin yapmış olduğu ödemeyi davalı Şirket'e rücu etme şartlarının bulunduğunun kabulü halinde, davacı İdare'nin yaptığı 55.750,72 TL ödeme yönünden davalı Şirketten talep edebileceği rücuan alacak miktarının; tam sorumluğuna göre, 55.750,72 TL, yargı yarıya sorumluluğa göre 27.875,36 TL olarak hesaplandığını, davacı İdare talebinin 10.000,00 TL olduğunu, hükmedilmesi halinde rücuen alacağa ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirine olacağı şeklinde görüş bildirmiştir.

IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (...... tarihi:17.11.2021)

Somut olayda. Dava dışı işçi ...'ın 08/07/2013-30/09/2020 tarihleri arasında 6 yıl 2 ay 23 gün süreyle davacı kurum bünyesinde elektrik bakım onarım elaman olarak çalıştığı, iş akdinin 30/09/2020 tarihinde sonlandırıldığı, dava dışı işçi tarafından işe iade istemi ile ...... Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde verilen 07/06/2021 tarih ve ...... sayılı karar ile; dava dışı işçinin davalı ... Ltd.

Şti. iş yerine iadesine, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti yönünden davacı ve davalının müteselsil sorumlu tutulmasına karar verildiği, iş bu kararın istinaf incelemesini yapan ...... Dairesi'nin 21/12/2021 tarih ve ...... sayılı kesin kararı ile kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından ......

Esas sayılı sayılı dosyalarında başlatılan takip kapsamında davacı tarafından takip doyasına 06/04/2022 tarihinde 50.913,67 TL, 01/02/2022 tarihinde 4.837,05 TL olmak üzere toplam 55.750,72 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı yan, dava dışı işçiye ödediği toplam işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanın sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketle arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin davalı yüklenicinin çalışanı olduğu ... kayıtlarından anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ile. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirket arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin davalı yüklenici işçisi olarak çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmış, dava dışı işçinin davalı yüklenici yanındaki çalışmasına isabet işçilik alacakları toplamının 55.750,72 TL olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile belirlenmiştir.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda; davacı tarafından kesinleşen iş mahkemesi kararıyla dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın ıslah edilmiş hali ile kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... e-imzalıdır Hakim ...... · e-imzalıdır