Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/469 K.2025/920

Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/469

KARAR NO : 2025/920

BAŞKAN : ...... ÜYE : ...... ÜYE : ...... KATİP : ......

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLİ : Av. ......

DAVA

Sözleşmenin Hükümsüzlüğü/İptali

DAVA TARİHİ : 26/06/2025

KARAR TARİHİ : 25/12/2025

KARAR Y.TARİHİ : 12/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Sözleşmenin Hükümsüzlüğü/İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı banka ile davalı arasında 11/10/2023 tarihinde ... akdedildiğini, ... kapsamında ...... Parselde kayıtlı, 384 m2 miktarlı, çatı aralı 3 katlı betonarme mesken ve arsasının kullanımı için davalıya teslim edildiğini, davalı/kiracının, sözleşme gereği hazırlanıp kesinleşen ödeme planına aykırı hareket ettiğini ve ... taksitlerini ödemede temerrüde düştüğünü, davalının ödemelerdeki temerrüdü sebebiyle ....

Noterliği’nin 15.04.2025 tarih ve ... yevmiye numaralı ödeme ve fesih ihtarının keşide edildiğini, davalıya, ...

Kanunu gereğince temerrüde düşülen bedellerin ödenmesi için 60 gün süre verildiğini, ihtarnamenin15.04.2025 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmediğini, taraflar arasında düzenlenen ... sözleşmelerinin fesholduğunu beyanla; taraflar arasında tanzim edilen 11.10.2023 tarihli ...'nin 6361 sayılı ..., Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, sözleşmeye konu ......

Parselde kayıtlı, 384 m2 miktarlı, çatı aralı 3 katlı betonarme mesken ve arsası vasıflı taşınmazın tahliyesi ile müvekkile iade ve tesliminie, taşınmazın tapu kaydındaki ... şerhlerinin terkin edilmesinie karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin, konkordato için ...... sayılı dosyasında talepte bulunduğunu, mahkemenin 26.06.2024 tarihli ara kararı ile lehine 3 aylık geçici mühlet verildiğini, 22.11.2024 tarihli duruşma ile müvekkili lehine 1 yıllık kesin mühlet verildiğini, davaya konu ... sözleşmesinin tarihinin müvekkili firma hakkında verilen geçiçi mühlet süresinden önce olduğunu, dava konusu sözleşmelere konu borcun mühlet tarihinden önce doğduğunu, konkordato sebebiyle hak düşürücü sürelerin durduğunu, kira bedelinin ödenmemesine ilişkin müvekkiline yapılan ihtarlarda,

söz konusu borcun hangi döneme ait kira bedelinin talep olunduğunun belirtilmediğini, sadece kira bedeline ilişkin borcun miktarının bildirildiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Taraflar arasında ... akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... dayalı olarak belirlenen ödemelerin süresinde ödenip ödenmediği, kiracı davalının ... bedelini ödemede temerrüde düşüp düşmediği, kiracının kira bedelini ödemede temerrüde düştüğünün belirlenmesi halinde 6361 sayılı Kanunun 31. maddesi uyarınca (ödeme için verilen sürede ödemenin yapılmaması, bir yıl içinde üç, üst üste iki taksit kira bedelini ödememesi) kiracının sözleşmeyi ihlal edip etmediği, sözleşmenin fesih koşullarının oluşup oluşmadığı, ... sözleşmesinin Konkordatoya tabi alacaklardan olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Dava konusu ve tarafların imzalarının bulunduğu ...'nin incelenmesinde. "Taraflar" başlıklı 1. Maddesinde, kiralayanın ... A.Ş, kiracının ... A.Ş olduğu. "Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı" başlıklı 2. Maddesinde, sözleşmenin konusunun, ...... Parselde kayıtlı, 384 m2 miktarlı, çatı aralı 3 katlı betonarme mesken ve arsasının sözleşme, kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca kiralayan tarafından kiracıya ... yöntemiyle kiralandığı.

"Sözleşmenin Feshi" başlıklı 23. Maddesinde, kiracının, 1 yıllık süreler içerisinde Kira Bedellerinden herhangi üçünü veya üst üste ikisini vadesinde ve tam olarak ödememesi ve yine alacaklıları ile temdit anlaşması yapması, konkordato veya iflasın ertelenmesi talebinde bulunması halinde kiralayanın 6361 sayılı kanunun 31/2 maddesine istinaden sözleşmeyi derhal, mehil vermeksizin ve tazminat ödemeksizin feshetme hakkının bulunduğu hususlarında düzenleme yapıldığı görülmüştür.

6. Davacı tarafından keşide edilen 14/04/2025 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamede; toplam 78.994.006,58.-TL tutar ile işlemiş ve işleyecek gecikme cezası ve sair ferilerinin tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük süre içerisinde ödenmesi, aksi halde yeni bir ihtara gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı ve ... konusu malların 60 günlük süreyi müteakip 5 gün içinde aynen iade ve teslim edilmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin davalının e-tebligat adresine 15/04/2025 tarihinde tebliğ edildiği, sözleşmede belirtilen adresine çıkarılan tebligatın ise 18/04/2025 tarihinde iade döndüğü anlaşılmıştır. ...

Kanununun 33/4.maddesi gereği ... şirketi tarafından kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında İcra İflas Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanacak olup noter ihtarında bildirilen adresin davalının sözleşmede belirttiği adresi ile aynı olduğu bu haliyle ihtarname tebliğinin iade edildiği tarih olan 18/04/2025 tarihinin tebliğ tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

7. Dava, ... sözleşmesinin feshi ile sözleşmeye konu taşınmazın davacıya iadesi istemine ilişkindir.

8. 6361 sayılı ..., Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun "Sözleşmenin İhlali" başlıklı 31. maddesi;

" (1) Kiralayan, ... bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

(2) Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir.

(3) Kiracı ve kiralayan arasında ... ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece ... konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür." düzenlemesini içermektedir.

9. Aynı Kanunun "Sözleşmenin sona ermesinin sonuçları" başlıklı 32. maddesi; "(1) Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı ... konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir." hükmünü içermektedir.

10. Yine Kanunun "sözleşmenin feshinin sonuçları" başlıklı 33. maddesi;

(1) Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş ... bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş ... bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere ... yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.

(2) Sözleşme kiracı tarafından feshedilirse kiracı malı geri vermekle beraber uğradığı zararın tazminini, kiralayandan talep edebilir.

(3) Sözleşmeden kaynaklanan borçlara karşılık teminat olarak alınan ipoteklerin paraya çevrilmesinde 2004 sayılı Kanunun 150/ı maddesi hükümleri uygulanır.

(4) Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır." şeklindedir.

11. ... Kanunun 23. maddesi gereğince ... konusu mal kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Kiracı sözleşme süresince ... konusu malın zilyedi olup kiracı ... konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır.

12. Kiralayan, ... bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

13. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı malı iade ile yükümlüdür (m. 33/1).

14. Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında İcra İflas Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır (m. 33/4).

15. Somut olayda; taraflar arasında 11/10/2023 tarihli ... kanunu imzalanmıştır. Taraflar arasında imzalanan ... 6361 sayılı ... Kanununun 22. maddesine uygun olarak yazılı şeklinde yapılmıştır. Sözleşmede belirtilen taşınmazlar kiralayan davacı tarafından kiracı-davalıya teslim edilmiştir. Kiracı sözleşme eki ödeme planında belirlenmiş olan kira bedelini sözleşme hükümleri dairesinde davacıya ödemeyi taahhüt etmiştir. Ödeme planında vade ve miktarları belirtilen kira bedelinin ödenmemesi halinde kiracının kendiliğinden temerrüde düşeceği izahtan uzak bir konudur.

16. Davalı yanca cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin, konkordato için ......sayılı dosyasında talepte bulunduğu, mahkemenin 26.06.2024 tarihli ara kararı ile lehine 3 aylık geçici mühlet verildiği, 22.11.2024 tarihli duruşma ile müvekkili lehine 1 yıllık kesin mühlet verildiği, davaya konu ... sözleşmesinin tarihinin müvekkili firma hakkında verilen geçiçi mühlet süresinden önce olduğu beyan edilerek, davanın reddi talep edilmiştir.

17. ......Esas sayılı dosyasından verilen geçici mühlet kararında; "...Konkordato talep edenlerin bildirilen ve UYAP'tan tespit edilebilen taşınır ve taşınmaz mallarının 3. Kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir şerhi işlenmesine, tedbir şerhlerinin işlenmesi konusunda mahkememiz yazı işleri müdürünün görevlendirilmesine, davacılar vekilinin sair hususlardaki tedbir taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

18. ......

Esas sayılı dosyasında ... hakkında 22/11/2024 tarihinde 1 yıllık kesin mühlet kararı verildiği ancak, yine mahkeme tarafından 31/10/2024 tarihli ara karar ile "... konusu araçların rızaen teslimine ve borç tasfiyesine karar verilmesi istemlerine ilişkin, ... konusu malların mülkiyetinin, davacı şirketin malvarlığına dahil olmadığı, Mahkememizce bu mallara dair verilmiş bir tedbir kararı da bulunmadığı, Mahkememizce verilen geçici mühlet kararı ile davacının taşınır ve taşınmaz mallarının üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verildiği,

geçici mühlet kararı verilmesi ile İİK 294,295,296 ve 297. maddesinde düzenlenen mühletin sonuçlarının kanunen doğmuş olduğu, bu konuda ayrıca Mahkememizce bir ihtiyati tedbir kararı verilmediği, geçici ve kesin mühletin sonuçlarının kanunda açıkça düzenlendiği anlaşılmakla; talep edenin ... konusu araçların rızaen teslimine ve borç tasfiyesine karar verilmesi istemine ilişkin talebi konusunda ayrıca karar verilmesine yer olmadığına" karar verildiği görülmüştür.

19. İİK m. 307 hükmünde, ... konusun mallara ilişkin düzenleme yer almaktadır. Yapılan düzenleme;

"Borçlunun talebi üzerine, tasdik kararında ... konusu malların iadesi, karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere aşağıdaki şartlarla ertelenebilir.

a. Borçlu ... sözleşmesinin aynen ifasını 294 üncü maddenin yedinci fıkrası uyarınca üstlenmiş olmalıdır.

b. Finansal kiralamadan doğan kira alacağı konkordato talebinden önce doğmuş olmalıdır.

c. Ödenmemiş kira borcunun, üç aylık tutarı aşmamalıdır.

d. Bu erteleme nedeniyle ... konusu malın değer kaybından kaynaklanabilecek zararın, teminat altına alınmış olmalıdır.

e. Borçlu ... konusu malın işletmenin faaliyeti için zorunlu olduğunu ve iade edilmesi durumunda ekonomik varlığının tehlikeye düşeceğini yaklaşık olarak ispat etmiş olmalıdır." şeklindedir.

20. Somut olayda, ...... Esas sayılı dosyasında, 11/10/2023 tarihli ...'ne konu ve davacıya ait gayrimenkuller hakkında herhangi bir tedbir kararı verilmediği, yine İİK m. 307 hükmünde yer alan ... konusu malların iadesinin ertelenebilmesine ilişkin koşulların mevcut olmadığı görülmekle, dava açılmasına engel bir durumun mevcut olmadığı görülmüştür.

21. Fesih bildiriminde belirtilen yasal sürede kira bedelinin ödendiği davalı tarafından kanıtlanamadığından davacının fesih talebi yerindedir. Sözleşme davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinden sözleşmeye konu taşınmazların ... Kanununun 33/1 maddesi uyarınca davacıya iadesi gerekecektir.

22. Sonuç olarak; fesih bildiriminde belirtilen yasal sürede kira bedelinin ödendiği davalı tarafından kanıtlanamadığından davacının fesih talebi yerinde olduğu anlaşılmakla, dava konusu 11/10/2023 tarihli ... Sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, taşınmazın tahliyesi ile davacıya iade ve teslimine, taşınmazın tapu kaydındaki ... şerhinin terkinine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.