İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/471 K.2025/831

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin lehdarı olduğu keşidecisi ...Şti. Olan ve taraflar arasında ticari ilişkiden kaynaklanan ... Bankası ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 31.10.2024 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 172.798,00 TL bedelli çek Müvekkil tarafından ... Şti. 'ye ödeme olarak gönderildiğini, fakat muhattabın çekin kendisine ulaşmadığına istinaden beyanı üzerine çekin bulunamamasına müteakip ilgili çekin iptali için ...

Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayı ile tarafımızca dava açıldığını, ... Ltd. Şti.'de Müvekkilce adına ciro edilen çekin ödenmemesi için ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde... E. Sayılı dosyada ilgili çeke dava açarak ödeme yasağı aldırmasına müteakip ciro edilen tutar Müvekkil tarafından ...Ltd. Şti'ne ödendiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi... E. Açtığımız dava da...'ın müzekkere cevabında ... seri numaralı çekin ...

A.ş tarafından bankalarına ibraz edildiği bilgisi verildiğini, davalı, çek'i hukuka aykırı bir şekilde zilyetliği altında tutmakta olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 994 vd. maddeleri uyarınca haksız zilyetlik nedeniyle bu belgenin davacıya iadesi gerektiğini, davacı, ilgili çekin kendisine ait olduğunu gösteren tüm yasal delilleri sunmaya hazır olduğunu, davalı tarafından haksız şekilde elinde tutulan çekin en kısa sürede davacıya iadesine karar verilmesi gerekmekte olduğunu,

zilyetliği altında tutulan çek'in derhal davacıya iadesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını, çek istirdatı davaları bakımından ilgili Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’nda yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. Maddesi gereği genel yetki kurallarının uygulanacağı kabul edildiğini, müvekkili şirketin faaliyet merkezi ve yerleşim yeri İstanbul İli Sarıyer İlçesin de olduğundan yetkili mahkemesi İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple ...

Asliye Ticaret Mahkemesi yetkisiz olduğunu, tüm bu sebeplerden mahkemenin yetkisine açıkça itiraz ettiklerini, yetkisizlik kararı verilmesini, davanın açıldığı tarihin 27.04.2021 olduğunu, 19.12.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun (“7155 sayılı Kanun”) ile Türk Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi uyarınca ticari arabuluculuk sürecine tabii olduğunu, ancak işbu kanun hükmüne uyulmaksızın Arabulucuya başvurulmadan dava açılması sebebiyle herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini,

esasa ilişkin ise davacı, dava dilekçesinde işbu davaya konu edilen çekin kaybolduğunu, müvekkili şirketin işbu davaya konu edilen çekin meşru hamili olmadığını iddia ettiğini, işbu iddiaların herhangi bir yasal dayanağı bulunmadığını, müvekkili şirketi faktoring işlemini yaparken sadece alacağın faturaya dayalı olup olmadığını, devir ve temlik aldığı çekin ciro silsilesinin muntazam olarak birbirini takip edip etmediğini incelemekle yükümlü olduğunu, bu yükümlülüğünü büyük bir titizlikle yerine getirdiğini, işbu davaya konu çek, müvekkili şirket ...

A.Ş. tarafından faktoring müşterisi ...

Şirketi ile 19/08/2024 tarihinde imzalanan Faktoring Sözleşmeleri, 19/08/2024 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları Tevdii Bordrosu ve faturaya dayanılarak devir ve temlik alındığını, müvekkili şirket davaya konu çeki uyması gereken tüm yasal mevzuata uygun olarak devir ve temlik almış olup çekin meşru hamil olduğunu, ilgili faturalar Finansal Kurumlar Birliği Merkezi Fatura Kayıt Sistemi üzerinden de işlem tarihinde ve sonrasında kontrol edilmiş olup muhatabı tarafından kabul edilmiş, onaylanmış geçerli bir faturalar olduğunu,

davacı yanın faktoring mevzuatı ve müvekkili şirket hakkındaki beyanlarının aksine müvekkili şirket tüm yasal yükümlülüklerini büyük bir özenle yerinde getirdiğini, çek arkasındaki her imza arasındaki ticari ilişkiyi kontrol etmek faktoring şirketlerinin sorumluluğu olmadığı gibi çekin kambiyo senedi olması,

herhangi bir ciro olmaksızın elden de devrolunabilmesi vb. sebepler ile de ne mümkündür ne de yasal bir yükümlü olduğunu, müvekkili şirket imzaların istiklali pirensibine uygun olarak düzgün bir ciro silsilesine sahip çeki devir ve temlik aldığını, faturayı sistemden teyit etmiş, sorgulamış ve kaydettiğini, müvekkili şirket tarafından üzerine düşen tüm yasal yükümlülükler fazlası ile yerine getirildiğini, müvekkili şirket davaya konu çek için çekin keşidecisi ..Şti'yi arayarak çekin sahte ve çalıntı olmadığının da teyidini aldığını, müvekkili şirket davaya konu çeki 6361 Sayılı Finansal Kiralama,

Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ile 04.02.2015 tarih ve ... Sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine uygun olarak devir ve temlik almış olup çekin meşru hamili olduğunu, davacı yanca ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...E.

Sayılı dosyası ile açılan kıymetli evrakın iptali davasında alınan ödeme yasağı kararı maddi hukuk bakımından müvekkili şirket hakkında kesin hüküm oluşturmayacağını, öteyandan, inceleme kolaylığı sağlamak amacıyla aşağıda metinleri ayrı ayrı sunulan TTK 687,792.

Maddeleri ile Finansal Liralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/3 maddelerindeki açık ve amir düzenleme ile Yargıtayın yerleşik kararları ile oluşan uygulama gereğince davacının dava konusu iddiasını müvekkili şirkete yöneltebilmesi için müvekkili şirketin bilerek davacının zararına hareket eden kötüniyetli hamil olduğunu kanıtlamasının şart olduğu gözetildiğinde, davacının bu durumu kanıtlayamamış olması sebebiyle davanın reddi gerekeceğinin açık olduğunu, yetkisiz mahkemede açılan davanın yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olması sebebiyle usulden reddine,

arabuluculuğa başvurulmadan arabuluculuk tutanağı tutulmadan açıldığı için usulden reddine,

6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesine uygun hareket eden ve Yargıtay kararları ile TK 792 ve 687’nin açık metni gereğince müvekkil Şirketin tamamen iyi niyetli olarak dava konusu çeke sahip olduğunu, kaldı ki bu durumun aksinin, yani müvekkili şirketin kötüniyetle ve bilerek davacının zararına sebebiyet vermek amacıyla çeki iktisap ettiğinin davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini ve fakat davacı tarafından bunun kanıtlanamadığı sebepleriyle davanın esas yönünden de reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine,

karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE /

Dava; ... Bankası ... Şubesi, ... seri numaralı, 31.10.2024 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 172.798,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadı istemine ilişkindir. Dava dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas ve...karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiştir.

01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre.

MADDE 5/A- (1) "Bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Yine 05/04/2023 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle 6102 Sayılı TTK'nın 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiş, 7445 Sayılı Kanunun 43/1-a maddesiyle,

bu Kanunun 31. maddesinin 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe gireceği kararlaştırılmıştır. Söz konusu kanun hükümleri dikkate alındığında, 01/09/2023 tarihi itibariyle, istirdat davaları bakımından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirildiği anlaşılmaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun “Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A. maddesine göre; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."

Söz konusu yasal düzenlemeler, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/12/2024 tarihli ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 17/07/2025 tarihli, ... Esas ve... Karar sayılı kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

7445 sayılı Kanun'un 31.madde hükmü ile TTK'nın 5/A hükmünde değişiklik yapıldığı, eldeki 14/02/2025 tarihinde açılan davanın çek istirdadı istemine ilişkin olduğu ve mutlak ticari dava olduğu, konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren çek istirdadı davasının da 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çekin üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği, davanın konusunun bir miktar para olduğu anlaşıldığı,

davacı tarafça dosyaya arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı gibi arabulucuya başvurulduğuna ilişkin bir beyanda da bulunulmadığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 Sayılı Sayılı TTK'nın 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 30. maddesiyle değişik 5/A-1 maddesi, 6100 Sayılı Kanunun 114/2, 115. maddeleri gereğince açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı tarafça açılan davanın 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 Sayılı Sayılı TTK'nın 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 30. maddesiyle değişik 5/A-1 maddesi, 6100 Sayılı Kanunun 114/2, 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,

2-Alınması gereken 615,40 TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 100,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

4/1-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4/2-Davalı tarafça yapılan masraf olmadığından bu hususta hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,

5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

6-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.16/12/2025

Katip · ¸ Hakim · ¸