Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/387 K.2021/128

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

D.H.M.İ Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu havalimanlarındaki güvenlik hizmetlerinin piyasaya ihale yoluyla yaptırıldığını, Batman Havalimanının güvenlik hizmetlerinin 01/01/2013-28/02/2013, 01/03/2013-31/03/2013, 01/04/2013-31/12/2013 tarihleri arasında davalı tarafından yürütüldüğünü, davalı bünyesinde havalimanında çalışmakta olan işçiler tarafından, eksik ödenen ücret alacaklarının tahsili istemiyle açılan davalar sonucunda verilen kararların kesinleşmesi sonucunda İcra Müdürlüklerine Genel Müdürlükçe ödemeler yapıldığını, .... ödeme tarihli,

yukarıda belirtilen dava dışı işçilerin ücretlerinin asgari ücretin %100 fazlası yerine %50 fazlası şeklinde yapılan ödemeden doğan farkın hesaplanarak işçilere ödenmesine karar verildiğini, davalı şirketin bireysel iş sözleşmelerini eksik düzenlenmesi nedeniyle davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan miktarlardan sorumlu olduğunu, davalı ile davacı arasında imzalanan sözleşme ve ekleri ile emsal Yargıtay kararlan gereğince, dava dışı işçilere ödenen bedelin rücuen tahsilini talep ettiğini,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 140.329,35- TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı işçilere yapılan ödemelere ilişkin olarak rücu isteminde zamanaşımı süresinin dolduğunu, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından davacının sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin davacı kurumun özel güvenlik hizmet alım ihalesini ile davacının belirlediği işçileri, davacının belirlediği şartlarda çalıştırdığını ve davacının talimatı ile işten çıkardığını, alt işveren olan davalının ihale şartlarında ve ücretlerde değişiklik yapma yetkisi bulunmadığını, davacı ile aralarındaki ihale sözleşmeleri ile idari ve teknik şartnameler gereği,

davacının tek taraflı olarak takdir ettiği ücretlerin çalışanlara ödendiğini, müvekkili şirket tarafından davacı ile aralarındaki ihale sözleşmeleri ile idari ve teknik şartnameler gereği, dava dışı işçilere asgari ücretin %50 fazlası olarak ödeme yapıldığını, ihalede belirtilen şartların üzerinde işçilere ödeme yapılmasının mümkün olmadığını,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.maddesi ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyatlara dahil olacak giderlerin düzenlenmiş olup bu kapsamda çalışanların tüm mali hak ve alacakları ile tazminat taleplerinin yüklenici kan da dahil olmak üzere isteklilerin teklif fiyat bedelleri arasında sayıldığını, davacı tarafından işçilerin maaşlarının asgari ücretin %50 fazlası olarak kabul edilerek müvekkiline ödeme yapıldığını,

müvekkili firma tarafından dava dışı çalışanların tüm işçilik alacaklarının zamanında ve eksiksiz ödendiğini,dava dışı işçilerin davacı kurumun işçileri olmakla davaya konu işçilik alacaklarından davacının sorumlu olduğunu, dava dışı işçilerin dava açması, bu davalara ilişkin kararların icra takibine konu edilmesinin davacının kusurundan kaynaklandığını, bu sebeple dava masrafı, harç, vekalet ücreti, faiz ve ferilerine ilişkin sorumluluğu bulunmadığını beyan etmiş, davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce aldırılan 01/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafından dava dışı işçilere fark ücret alacaklarına istinaden toplam 140.329,35-TL ödeme yapıldığı, Mahkeme tarafından taraflar arasındaki sözleşme ile işçilik alacaklarının tamamından yüklenicilerin sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde, dava dışı işçilerin alacaklısı olduğu icra dosyalarına yapılan ödeme nedeniyle, davalının sorumluluğunun toplam 140.329,35- TL olacağı tespit edilmiştir.

Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.

Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)

Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçilerin davalı nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır.

Davalı davacı ile arasındaki sözleşme ve şatnamelerde açıkça işçi alacaklarından sorumlu tutulmuş olup, teknik şartnamenin 10.10 maddesinde havalimanında çalıştırılacak müdür ,amir,özel güvenlik personelinin ücretinin asgari ücretin %50 fazlasından az olamayacağı belirtilmiş ve yönetici ve personeline yüklenicinin maaş olarak yapacağı fazla ödemelere ilişkin davacıya sorumluluk yüklenemeyeceği belirtilmiştir.Bu itibarla davalının dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemlere ilişkin tam sorumluluğu bulunduğu anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile,140.329,35 TL'nin 19/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte

davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.