Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/541 K.2021/674

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dilekçesiyle özetle. Davalı firmalar işçisi tarafından açılan dava neticesinde; müvekkili şirket tarafından ödenen 50.432,55 TL'nin davalılardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek T.C.

Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte “sorumlu oldukları dönemler itibariyle” tahsiline karar verilmesi talep ettiklerini, davalı Şirketler müvekkili Şirketin Genel Müdürlük ve İl Müdürlüğü işyerlerinde ayrı sözleşme ve eki şartnameye göre temizlik, yemek, servis ve dağıtım hizmetlerini ihale ile yüklendiği, davalı şirketler işçisi olan ...'ın belli aralıklarla çalıştığı ...

Ltd Şirketi daha sonra unvan değişikliği yaparak...İlaçlama Ltd Şirketi, ... Ltd Şirketi ise... İlaçlama Tem.

Ltd Şirketi olduğu, Ankara Ticaret Sicil Memurluğu'nun 10.06.2010 ve Davalı şirketlerle yapılan sözleşmeler gereğince müvekkili Şirket işyerlerinde temizlik, yemek, servis ve dağıtım hizmetlerini ihale ile farklı dönemlerde yüklenen davalı firmalar çalışanlarından iş sözleşmesi feshedilen eski çalışanı tarafından bir takim işçilik alacaklarının tahsili talebiyle müvekkil Şirket aleyhine açılan davada Mahkemece müvekkil Şirket “asıl işveren kabul edilerek” aleyhine aşağıda belirtilen karar verildiği, Ankara ....

İş Mahkemesi'nin 2017/726 E. Sayılı dosyalarında verilen kararın Yargıtay tarafından onanması üzerine, davacılar vekilleri tarafından Ankara ....

İcra Müdürlüğü'nün 2019/1256 E. sayılı dosyaları üzerinden müvekkil şirket aleyhine icra takibine geçilmiş olup anılan İcra Müdürlüğüne müvekkili şirket tarafından ödemeler yapıldığı, davalı şirket işçilerinin müvekkili şirket aleyhine açmış olduğu davada müvekkil Şirket tarafından yapılan ödeme miktarı olan 50.432,55 TL (48.615,36 TL İcra Dairesine Ödenen Tutar*1.817,19 TL gelir ve damga vergisine ilişkin Vergi Dairesine ödenen tutar) alacağın rücuen tahsili için işbu davayı açtıklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.432,55 TL alacağın davalılardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek T.C.

Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte “sorumlu oldukları dönemler itibariyle” tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... Ankara Eğitim Sağlık Hiz. Enerji Gıda Tem İth. İhr. Ticaret A.Ş.

Vekili cevap dilekçesiyle özetle; bu sözleşme ve eki şartnamede müvekkili şirketin işçi istihdam edeceği ve bunların ücret dışındaki işçilik alacaklarında sorumlu olduğuna ilişkin bir madde bulunmadığı, davacı şirketin iddia ettiğinin aksine müvekkili şirketin işçilerin kıdem ve ihbar tazminatlarından sorumluluğu bulunmadığı, hizmet alım sözleşmesini imzalayan firmalar değişmesine rağmen işçi değişmediği, müvekkili şirket aldığı iş kapsamında yeni işçi istihdamına gitmemiş, sözleşme gereği davacı şirket işçisini sigortalı olarak çalıştırdığı,

sözleşme hükümlerinden anlaşılacağı üzere davacı şirket tarafından ödenen tutardan müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu olmadığı, imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ile kararlaştırıldığı üzere, davacı şirketçe istihdam edilen işçinin sözleşme kapsamında çalıştırılması sözleşmenin süresi ile sınırlı olduğu, müvekkili şirket ile söz konusu işçi arasında herhangi bir hizmet akdi bulunmadığı, davacı şirketin hizmet akdi ile yıllardır işçisi olan kişi yüklenilen işlerde çalıştırılmaya devam edildiği, müvekkili şirket yeni işçi istihdamına gitmediği, davacı şirket personelini çalıştırdığı,

zaten söz konusu personel sürekli aynı iş yerinde çalıştığı, bu husus taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerinde de davacı şirket tarafından şart koşulduğu, iş bu alacak davasının konusunu oluşturan ve iş mahkemesinde dava açan işçi davacı şirketin personeli olduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılara dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma gün ve saatini bildirir tebligatların usulüne uygun olarak yapıldığı, ancak cevap dilekçesi sunmadıkları ve yargılama oturumlarına katılmadıkları anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı şirketlerin işçisi tarafından açılan dava neticesinde davacı şirket tarafından ödendiği belirtilen 50.432,55-TL'nin davalılardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte sorumlu oldukları dönemler itibari ile tahsiline karar verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Borçlar Kanunu'nun 162. Maddesinde; "Birden çok borçludan her biri alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar, böyle bir bildirim yoksa müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hallerde doğar." hükmüne yer verilmek suretiyle müteselsil borçluluğun ya taraf iradelerinden yada kanundan doğacağını hükme bağlamıştır.

Asıl İşveren-Alt İşveren ilişkisinden doğan sorumluluk kanundan doğan birlikte sorumluluk hallerinin uygulamada en çok karşılaşılan örneklerinden birinin 4857 sayılı İş Kanunu 2. Maddesi oluşturmaktadır.

Söz konusu 4857 sayılı Kanunun 2/6 ve 2/7 maddelerinde iki işveren arasında hangi şartlarda usulüne uygun bir asıl işveren, alt işveren ilişkisinin kurulacağı belirtilmiş ve Kanunun cevaz verdiği usule uygun olarak kurulan bu ilişkiden doğan yükümlülüklerden asıl işverenle alt işveren açısından birlikte sorumluluk esası belirlenmiştir. "4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca; Asıl İşveren, Alt İşverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur." düzenlemesi olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, gelen dosyalar ve ihale belgeleri ile birlikte dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, sunulan bilirkişi raporunda;

Davalı Şirketlerin ihale ile hizmet verdikleri süreler

BAŞLANGIÇ BİTİŞ ŞİRKET YENİ UNVAN

06.10.1994 21.04.1998 .... 1.10.1998 27.07.2003 .... ... 28.07.2003 28.02.2004 ..... 1.03.2004 31.12.2004 ...... 3.01.2005 8.06.2005 ... ... 9.06.2005 9.09.2005 ...&... ...&... 10.09.2005 31.12.2005 ...&... ...&... 1.01.2006 31.12.2006 ...&... ...&... 1.01.2007 31.12.2007 ... ...

1.01.2016 24.01.2016 ... Sos.Hizm. ...

Temizlik olarak gösterildiği, burada sözleşmeden değil, kanundan doğan bir halefiyet söz konusu olduğu, ancak, alacaklı ve ödemede bulunan borçlu isterlerse, daha önce yaptıkları bir sözleşme ile halefiyeti ortadan kaldırabileceği, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmesi gerektiği, dava dışı işçinin davalı Şirketlerin işçisi olduğu ve davacı Kurum ile davalı Şirketler arasında alt-asıl işverenlik ilişkisi bulunduğu, yargı kararları ile kabul edildiği,

öte yandan taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin bir kısmında işçilerin alacak ve tazminatlarından davalı şirketlerin sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmadığı, davacı ile davalı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri ve eki olduğu kabul edilen teknik şartnamenin hükümleri incelendiğinde, davalı Kurumun çalıştırılacak işçiler ile ilgili işe başlama, çalışma koşulları, denetleme, mali haklarının ödenmesi ile ilgili denetim ve kontrolü tamamen elinde bulundurduğu,

taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak davaya konu alacağın hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda düzenleme bulunduğu görüldüğü,

Bu itibarla sözleşme ve eki ihale dokümanlarında açık düzenleme bulunan dönemler yönünden %100, diğer dönemler bakımından %50 sorumluluk esası ile hesaplama yapılacak olup bu dönemlerin raporda tablo halinde belirtildiği, Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, işyeri devri halinde.

Kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, 1475 Sayılı Kanunun 14/2 nci maddesinde devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için 2 yıllık süre sınırlaması,

kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmayacağı, o halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ile sınırlı sorumluluk belirlenmesi gerektiği, yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatından son işveren, fazla mesai ücretinden ise çalıştırdıkları döneme tekabül eden kısmı kadarıyla sorumlu oldukları, davalı şirketlerin sorumluluk miktarları hesaplandığı, yapılan inceleme ve hesaplamalar neticesinde.

Davacı kurum tarafından dava dışı işçi için yapmış olduğu toplam 50.432,55 TL ödemenin, davalı şirketlerden; ... Sağ.Hizm.İnş.El.Gıda.Bil.Tem.Hizm.Ltd.Şti. 3.005,57 TL'si ... Müşavirlik San.Tic.Ltd.Şti. İle birlikte olmak üzere toplam 21.324,71 TL, ... Müşavirlik San.Tic.Ltd.Şti. (... Sağ.Hizm.İnş.El.Gıda.Bil.Tem.Hizm. Ltd.Şti.ile birlikte olmak üzere ) 3.005,57 TL, ... Ank.Eğt.Mot.Arç.Tic.İth.A.Ş. 825,47 TL, ... İlaçlama Dez.Tem.Gıd.İnş.Tur.Ltd.Şti. 3.349,51 TL, ...

Sos.Hizm.Tic.Ltd.Şti. 11.132,65 TL, olmak üzere toplam 39.637,91 TL'sinden sorumlu olduklarını belirten raporun sunulduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; dava, davalı şirketlerin işçisi tarafından açılan dava neticesinde davacı şirket tarafından ödendiği belirtilen 50.432,55-TL'nin davalılardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek T.C.

Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte sorumlu oldukları dönemler itibari ile tahsiline karar verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmış, Asıl İşveren-Alt İşveren ilişkisinden doğan sorumluluk kanundan doğan birlikte sorumluluk hallerinin uygulamada en çok karşılaşılan örneklerinden birinin 4857 sayılı İş Kanunu 2. Maddesi oluşturmaktadır.

Söz konusu 4857 sayılı Kanunun 2/6 ve 2/7 maddelerinde iki işveren arasında hangi şartlarda usulüne uygun bir asıl işveren, alt işveren ilişkisinin kurulacağı belirtilmiş ve Kanunun cevaz verdiği usule uygun olarak kurulan bu ilişkiden doğan yükümlülüklerden asıl işverenle alt işveren açısından birlikte sorumluluk esası belirlenmiştir. "4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca.

Asıl İşveren, Alt İşverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur." düzenlemesi olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen bilirkişi raporu incelendiğinde; işyeri devri halinde. Kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, 1475 Sayılı Kanunun 14/2 nci maddesinde devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için 2 yıllık süre sınırlaması,

kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmayacağı, o halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ile sınırlı sorumluluk belirlenmesi gerektiği, yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatından son işveren, fazla mesai ücretinden ise çalıştırdıkları döneme tekabül eden kısmı kadarıyla sorumlu oldukları, davalı şirketlerin sorumluluk miktarları hesaplandığı, yapılan inceleme ve hesaplamalar neticesinde.

Davacı kurum tarafından dava dışı işçi için yapmış olduğu toplam 50.432,55 TL ödemenin, davalı şirketlerden; ... Sağ. Hizm. İnş. El. Gıda. Bil. Tem. Hizm. Ltd. Şti. 3.005,57 TL'si ... Müşavirlik San.Tic.Ltd.Şti. İle birlikte olmak üzere toplam 21.324,71 TL, ... Müşavirlik San.Tic.Ltd.Şti. (... Sağ.Hizm.İnş.El.Gıda.Bil.Tem.Hizm. Ltd.Şti.ile birlikte olmak üzere ) 3.005,57 TL, ... Ank. Eğt. Mot. Arç. Tic. İth. A.Ş. 825,47 TL, ... İlaçlama Dez.Tem.Gıd.İnş.Tur.Ltd.Şti.

3.349,51 TL, ... Sos.Hizm.Tic.Ltd.Şti. 11.132,65 TL, olmak üzere toplam 39.637,91 TL'sinden sorumlu olduklarını belirten raporun sunulduğu görülmüş, rapor hüküm verilirken değerlendirmeye esas alınmış, Davalı...İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden 3.005,57 TL'si, ... Müşavirlik San. Tic. Ltd. Şti. İle birlikte olmak üzere toplam 21.324,71 TL, Davalı ...

Müşavirlik San. Tic. Ltd. Şti. Yönünden, ... Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile birlikte olmak üzere 3.005,57 TL, Davalı ... Ank. Eğit. Mot. Araç. Tic. İth. A.Ş. Yönünden 825,47 TL, Davalı... İlaçlama Dez. Tem. Gıda İnş. Tur. Ltd. Şti. Yönünden 3.349,51 TL, Davalı ... Sosyal Hizmetler Telekomünikasyon Tem. Bilgisayar Gıda Ürn. İnşt. Eğ. Taş. Mak. Tic. Ltd. Şti.

Yönünden 11.132,65 TL olmak üzere Toplam 39.637,91 TL alacağın ödeme tarihi olan 19/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte yukarıda ayrı ayrı belirtilen davalılardan, ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸e-imzalıdır. Hakim ..... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.