Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/305 K.2022/705

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Asıl davada;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait ... plakalı aracın dava dışı üçüncü kişiler tarafından müvekkili adına düzenlenen sahte sürücü belgesi ile ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi uyarınca müvekkilinin bilgi ve iradesi olmaksızın satıldığını, bugüne kadar herhangi bir şekilde sürücü belgesi olmayan müvekkili adına sahte sürücü belgesi düzenlenmesi suretiyle aracın satılması neticesinde 25.000,00 TL zarara uğradığını, müvekkilinin uğradığı bu zarardan satışın yapıldığı tarihte noter vekili sıfatı ile işlemleri gerçekleştiren davalı Mualla Akkaya'ın ,

Noterlik Kanunun 162. maddesi uyarınca noterlere ve personele terettüp edecek hukuki sorumluluğa ilişkin olarak Hukuki Sorumluluk Fonu oluşturan ve işletilmesi ile yükümlü bulunan... Birliği'nin vede sigorta şirketinin bu uğranılan zarardan sorumlu olduğunu belirterek; şimdilik 25.000,00 TL tazminatın 22/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketine usulüne uygun dava dilekçesinin ve duruşma gününün tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir. Davalı vekili 27/12/2021 tarihli cevap dilekçesiyle ; mesleki sorumluluk sigorta poliçesinin özel şartlar başlıklı 10.maddesinin d bendinde belirtildiği üzere müvekkilinin sorumluluğunun 3.şahıslar tarafından noterler aleyhine açılan davaların dava sürecinin sona ermiş olması ve davanın kaybedildiğine dair kesinleşmiş bir mahkeme kararı olması halinde başlayacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Birleşen ... esas sayılı davada;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait ... plakalı aracın dava dışı 3. Kişiler tarafından müvekkili adına düzenlenen sahte sürücü belgesi ile ... Noterliğinde satılmasından dolayı zarara uğradığını, söz konusu noter üzerinde denetim ve gözetim yetkisi bulunan davalı Noterler Birliğinin sorumlu olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, aksi halde ise müvekkilinin sigorta poliçesinin tarafı olmadığını, bu nedenle sorumluluğu olmadığı gibi zarar doğuran eylemi yapan noter ya da noter yardımcılarının kusurlarından da sorumlu olamayacağını, kamu hizmeti yapan kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir. Birleşen Ankara ... Esas sayılı davada;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkiline ait ... plakalı aracın, dava dışı üçüncü kişiler tarafından müvekkili adına düzenlenen sahte sürücü belgesi ile ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi uyarınca müvekkilinin bilgi ve iradesi olmaksızın satıldığını, bugüne kadar herhangi bir şekilde sürücü belgesi olmayan müvekkili adına sahte sürücü belgesi düzenlenmesi suretiyle aracın satılması neticesinde 25.000,00 TL zarara uğradığını, müvekkilinin uğradığı bu zarardan satışın yapıldığı tarihte noter vekili sıfatı ile işlemleri gerçekleştiren davalı ...

162. maddesi uyarınca noterlere ve personele terettüp edecek hukuki sorumluluğa ilişkin olarak Hukuki Sorumluluk Fonu oluşturan ve işletilmesi ile yükümlü bulunan... Birliği'nin vede sigorta şirketinin bu uğranılan zarardan sorumlu olduğunu belirterek; şimdilik 25.000,00 TL tazminatın 22/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı 24/12/2021 tarihli duruşmaya katılarak beyanında ; aleyhinde açılan davayı kabul etmediğini belirterek , davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir. Davalı Mualla Akkaya sonradan kendisini vekille temsil ettirmiş, 3.kişilerin noterde işlem yapılırken sunulan belgelerin aldatma kabiliyeti olduğunun ceza soruşturmasında alınan rapor ile tespit edildiğini, müvekkilinin sorumlu tutulabilmesi için kusurunun bulunması gerektiğini, aldatıcılık vasfı olan bir belgeye dayalı olarak işlem yapılması nedeniyle, müvekkilinin kusurundan bahsedilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalarda, dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Başlangıçta davacı taraf tüm davalılara karşı birlikte dava açmış, ancak mahkememizin ayırma kararı sonrasında dosyalar ayrı esaslara kaydedilmiş, ayrı ayrı verilen kararlar istinaf edildiğinden istinaf incelemesi yapan Ankara BAM 24. Hukuk Dairesince verilen tüm kararlar kaldırılmıştır. Kaldırma kararlarından; davalı... Birliğine açılan davanın adli yargı yerinde görüleceği, arabuluculuk görüşmelerinde taraflara ulaşılamaması halinde dahi arabuluculuk dava şartının , arabuluculuğun sonlandırılması nedeniyle gerçekleşmiş olacağı ve ayırma kararlarının usulüne aykırı olduğu hususlarına değinilmiştir.

Ankara BAM 24.Hukuk Dairesince ilk verilen hükümlerin kaldırılması sonrasında ayrılan dosyalar birleştirilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Yargılama sürecinde tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır.

... karar sayılı hükmü ile; noterde sahteciliği yaparak davacıya ait aracı devreden dava dışı 3.kişinin... eylemi sabit görülmüş, ancak sanığın yargılama sırasında ölmesi nedeniyle düşme kararı verilmiştir.

Davacı tarafından ... karar sayılı dosyasında, aracın satıldığı ...'ya karşı trafik kaydının iptali ile aracın davacı adına tescili konulu dava açılmış, mahkemece ; davacıya ait aracın davacı elinden rızası dışında çıktığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiş, söz konusu kararın istinafı üzerine ... Dairesince yapılan incelemede; (... karar numaralı) ... Mahkemesinin kararı kaldırılmış ve yeniden hüküm kurulmuştur. Söz konusu hükümde aracı satın alan kişinin iyi niyetli olduğu ve bu durumda araç için ödediği 25.000,00 TL'nin iade edilmesi halinde araç mülkiyetinin davacıya dönmesi gerektiği gözetilmiş ve davacının 25.000,00 TL'yi depo etmesi sonrasında dava kabul edilmiştir. Söz konusu karar 08/09/2020 tarihinde kesinleşmiştir.

Neticede dava dışı kişilerin ürettiği aldatıcılık vasfı olan belgeler kullanılarak ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi uyarınca davacıya ait araç dava dışı ...'ya satılmış, açılan hukuk davaları neticesinde davacı aracına kavuşmuş ancak iyi niyetli zilyede 25.000,00 TL'yi ödemek suretiyle aracını almıştır. Davacının 25.000,00 TL zarara uğradığı hususu tartışmasızdır.

Davalı Mualla Akkaya noter adına işlemi yapan kişidir. Noterlerin sorumluluğu Noterler Kanunun 162.maddede düzenlenmiş olup, maddeye göre; noter veya katibinin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur. Aranılması gereken tek husus zararla işlem arasında illiyet bulunmasıdır. Somut olayda , aldatıcılık vasfı olan sahte belgelerle davacı adına işlem yapıldığından ve bu işlem neticesinde davacı taraf 25.000,00 TL zarara uğradığından davalı Mualla Akkaya'nın kusuru olsun veya olmasın ilgili madde gereği sorumlu tutulması gerektiği Mahkememizce kabul edilmiş ve davacının işbu davadan önce görülen hukuk davasında 25.000,00 TL'yi 22/02/2018 tarihinde mahkeme veznesine depo etmesi nedeniyle bu tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya ödemesi yönünde karar verilmiştir.

Davalı... Birliğine açılan davada sorumluluk Noterler Birliğinin noterler üzerindeki denetim görevine dayandırılmaktadır. 1512 sayılı Noterlik Kanunun 163.maddesinde ; noterlik mesleğinin amaçlarına uygun şekilde görülmesi, mesleğin gelişmesi ve meslektaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak üzere kurulmuş kamu niteliğinde meslek kuruluşu olarak Noterler Birliği tanımlanmıştır.

Noterler Birliğinin noterler üzerinde gözetim ve denetim yükümlülüğü bulunmakla birlikte yapılan işlemlerden dolayı Noterler Birliğinin sorumlu tutulması hakkında açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Türkiye'de faaliyet gösteren birçok noterde sayısız işlem yapıldığı gözetildiğinde her bir işlemin anlık olarak Noterler Birliğince denetleme imkanı olamayacağından Noterler Birliğinin denetim görevi işlem bazında değil, dönemsel denetleme şeklinde ifa edilebileceği, bunun ise somut olayda olduğu gibi noterde sahte işlem yapılmasını engelleyecek bir denetim olamayacağı ve Noterler Birliğinin işlem bazında sorumluluğunun varsayılamayacağı değerlendirilerek Noterler Birliğine açılan davanın reddine,

Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine karşı açılan dava, işlem tarihini kapsayan mesleki sorumluluk sigorta poliçesine dayandırılmıştır.

Poliçenin 10.maddesinin d bendinde teminatın 3.şahıslar tarafından noterler aleyhine açılan davaların dava sürecinin sona ermiş olması ve davanın kaybedildiğine dair kesinleşmiş bir mahkeme kararı olması halinde geçerlilik kazanacağı açıkça düzenlenmiş olup, söz konusu hükümle birlikte poliçe değerlendirildiğinde, poliçenin zarar gören 3.kişi lehine değil , noter aleyhine açılan dava sonucunda oluşan noter zararının giderilmesi için düzenlendiği,

her ne kadar poliçe hukuki sorumluluk sigortası olsa da sorumluluk sigortalarında zarar görenlerin doğrudan sigortacıya dava açma hakkı bulunsa da özel şartlar 10/d maddesinin açık olduğu zarar gören 3. Kişiyi değil açılacak davalar neticesinde tazminat ödeyen noterin menfaatinin koruma altına alındığı anlaşıldığından sigorta şirketine açılan davanın da reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.