Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/164 K.2024/843

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/164 Esas - 2024/843

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/164 Esas

KARAR NO : 2024/843

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/01/2017

KARAR TARİHİ : 13/12/2024

GEREK.KAR.YAZ. TARİH : 13/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09/07/2016 tarihinde davalılardan M.... ..... .... i'nin yolcu olarak bulunduğu araca çarpması neticesinde yaralandığını, müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, müvekkillinin zararlarından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 100,00-TL geçici iş göremezlik, 4.900,00-TL kalıcı maluliyet olmak üzere toplam 5.000,00-TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... Sigorta A.Ş'den, 30.000,00-TL manevi tazminatın ise, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; geçici iş göremezlik tazminatını 7.836,86 TL, sürekli iş göremezlik tazminatını ise 134.440,57 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ...Otomotiv Tic ve San. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kazaya karışan aracın diğer davalıya kiralandığını, bu nedenle davalı sıfatının bulunmadığını, iddia edilen kusuru kabul etmediklerini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, ceza mahkemesi kararının beklenmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini dilemiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesiyle; kazada müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması gerektiğini belirterek davanın reddi talep edilmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş'ye dava dilekçesi tebliğ edildiği halde davaya karşı yazılı bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davacının kalıcı işgücü zararının 134.440,57 TL, geçici iş gücü zararının 7.836,86 TL olmak üzere toplam zararın 142.277,43 TL olduğu tespit ve hesap edildiği, davacının, zararını sigorta şirketinden talep edebileceği, davalı işleten vekili aracın, davalı sürücüye kiralandığını ileri sürerek husumetin kendilerine yöneltilemeyeceği itirazında bulunmuş ise de, aracın kiralanmasına ilişkin kira sözleşmesi ve ekli belgeler incelendiğinde, kiranın başlangıç tarihinin 30/06/2016 bitiş tarihinin ise 10/07/2016 olup 10 günlük kiralama olduğu ve uzun süreli ( 1 yıl ve üzeri ) olmadığı anlaşılmakla,

işleten sıfatlarının devam ettiği nazara alınarak husumet itirazı yerinde görülmediği ve davacının manevi tazminat istemi yönünden 15.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren sürücü ve işleten davalılardan yasal faizyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile hüküm kurularak, (1)Davacının davalı sigorta şirketi yönünden açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile.

142.277.43 TL'nin 13/01/2017 dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine. (2) Davacının davalılar ...ve ...Otomotiv Tic. Ve San. A.Ş. yönündeki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

15.000.00 TL 'nin kaza tarihi olan 09/07/2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine," karar verildiği ve kararın davalılar tarafından istinaf edildiği anlaşılmıştır.

... BAM 35 HD'ne ait 25.01.2023 tarih ve 2022/1802 Esas ve 2023/103 Karar sayılı karar ile; ''......Davalı ...bakımından, mahkemece, sözleşmenin uzun süreli sayılması için 1 yıl ve üzeri olması gerektiğinden bahisle davalının işleten sıfatı bulunduğu kabul edilerek davalıya husumet yöneltilebileceği kabul edilerek davanın esası hakkında karar verilmiştir. Davalının husumet yokluğuna ilişkin itirazına ilişkin olarak başkaca bir araştırma yapılmamıştır.

2918 Sayılı Yasa kapsamında; işletenlik sıfatının belirlenmesi yönünden bir yıl ve daha uzun süreli kira sözleşmesinin varlığı nazara alınmamıştır. Yargıtay (kapatılan) 17. HD ve 4. Hukuk Dairesi tarafından da uzun süreli kira sözleşmesini yorumlarken, belirli bir süreden ziyade; araç teslim iradesi ve teslim iradesine göre işletenlik sıfatının da devredilmesini haklı kılacak makul bir sürenin varlığı yeterli görülmüştür.

Mahkemece, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kaza tarihinde kazaya karışan aracın kiralayanların fiili tasarufunda bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira bedellerinin ödenip ödenmediği, gerektiğinde davalı malik, kiraya veren ve kiracının varsa ticari defter ve vergi kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği,

yine kiralama sözleşmesinin Emniyet Genel Müdürlüğü Kiralık Araç Bildirim Sistemi'ne (KABİS) kaza tarihini kapsar kaydının olup olmadığı, buna göre davalı ...Otomotiv Ticaret ve San.

A.Ş'nin işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları araştırılıp tartışılarak duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi ve varılacak uygun sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; yeterli araştırma yapılmadan eksik araştırma ve hatalı değerlendirme ile karar verilerek davalı ...Otomotiv Ticaret ve San. A.Ş'nin manevi zarardan sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.'' gerekçesiyle kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkememize iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

-Kaza tespit tutanağı,

-Hasar ve poliçe dosyası

-Kira sözleşmesi ile vergi dairesine yapılan bildirime ilişkin belge örnekleri

-Bozma öncesi ... ATK Grup Başkanlığından alınan raporda: Davalı sürücü ... .... .... .... .... .... ,ın sevk ve idaresindeki otomobil ile hız azaltmadan uygun hızla yaklaşmadığı olay mahalli kavşağa, seyir hızıyla ve kırmızı ışık ihlali yaparak girip, solundan, yeşil ışıktan geçerek gelen sürücü ...'nun kullandığı otomobile önlemsizce çarpması sonucu meydana gelen olayda, dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara aykırı hareketi ile tamamen kusurlu oduğu, dava dışı sürücü ..., idaresindeki otomobil ile kendi istikametine yanan yeşil ışıkta olay mahalli kavşağa girip, sağından, kırmızı ışık ihlali yaparak gelen davalı sürücünün kullandığı otomobilin sadmesine maruz kaldığı olayda, oluşa etken hatalı tutum ve davranışı olmadığından, sonuçta atfı kabil kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir.

-Bozma öncesi ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından alınan raporda; Kaza tarihi itibarıyla uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları hakkındaki Yönetmeliğe göre hazırlanan 21/12/2018 tarihli raporunda; davacının söz konusu yaralanmadan dolayı vücut genel çalışma gücünden % 25 oranında kaybettiği ve 6 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı belirlenmiştir.

-Bozma öncesi hesap bilirkişisinden alınan 26.02.2019 tarihli raporda; kaza tarihinde yürürlükte bulunan genel şartlar ve 2918 sayılı KTK' nun değişik hükümleri , maluliyet oranı , kusur durumu ,asgari ücret düzeyinde geliri bulunduğu kabul edilerek yapılan hesaplamada ; davacının kalıcı işgücü zararının 134.440,57 TL , geçici iş gücü zararının 7.836,86 TL olmak üzere toplam zararın 142.277,43 TL olduğu tespit ve hesap edilmiştir.

-Bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda ; Davalı yanın ...Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.'nin ticari defteri sunmaması hakkında takdirin Mahkemeye ait olduğunu, dolayısıyla dava konusu aracın kaza tarihi itibarıyla kiralandığına dair bilgi, belge ve kayıt olup olmadığı, davalı Otokoç'un araç kiralama işi yapıp yapmadığı, kiralanan araçların bakım onarımının ...tarafından karşılanıp karşılanmadığı hususlarının ticari defterlerinde tespit edilemediğini, Adli tatil süreci içerisinde ticari defterlerin tarafımıza ibraz edilmesinin mümkün olabileceği düşünülerek beklenmiş olup, ancak işbu raporum kaleme alındığı tarih itibarı ile dönüş sağlanmadığından dosyanın sürüncemede kalmaması için raporumuzun bu şekilde tanzim edildiğini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasında yaralanan davacının sigorta şirketinde ZMMS poliçesine dayalı olarak maddi tazminat, araç sürücüsü ile işletenine karşı ise manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce BAM kaldırma kararı sonrasında, kararda işaret edilen hususlarda araştırma yapılmak suretiyle karar verilmiştir.

BAM kaldırma kararı öncesinde mahkememizce alınan ... ATK Grup Başkanlığından alınan raporda belirtildiği üzere : 09.07.2016 günü meydana gelen kazada davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki otomobil ile hız azaltmadan uygun hızla yaklaşmadığı olay mahalli kavşağa, seyir hızıyla ve kırmızı ışık ihlali yaparak girip, solundan, yeşil ışıktan geçerek gelen dava dışı sürücü ...'nun kullandığı otomobile önlemsizce çarpması sonucu meydana gelen olayda davalı Mehmet Ali Çalışkan'ın tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Davacının kaza sonrası tedavi gördüğü hastanelerden tedavilere ilişkin belgeler, rapor, film ve grafileri celp edilerek , ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığına sevki sonucu, kaza tarihi itibarıyla uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları hakkındaki Yönetmeliğe göre hazırlanan 21/12/2018 tarihli raporunda; davacının söz konusu yaralanmadan dolayı vücut genel çalışma gücünden % 25 oranında kaybettiği ve 6 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı belirlenmiştir.

Hesap bilirkişisin den alınan 26.02.2019 tarihli raporda; kaza tarihinde yürürlükte bulunan genel şartlar ve 2918 sayılı KTK' nun değişik hükümleri , maluliyet oranı , kusur durumu ,asgari ücret düzeyinde geliri bulunduğu kabul edilerek yapılan hesaplamada ; davacının kalıcı işgücü zararının 134.440,57 TL , geçici iş gücü zararının 7.836,86 TL olmak üzere toplam zararın 142.277,43 TL olduğu tespit ve hesap edilmiş olup, belirlenen bu tutarlar üzerinden (134.440,57 TL kalıcı ve 7.836,86 TL geçici iş gücü kaybı zararı ) davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.

Davalı ...bakımından yapılan değerlendirmede;

Davalı vekilince aracın davalı sürücüye kiralandığı ileri sürerek husumeti yönünden davanın reddi talep edilmiş olup, davalı vekilince BAM kaldırma kararı öncesinde kira sözleşmesi ile vergi dairesine yapılan bildirime ilişkin belge örneklerinin dosya içerisine sunulmuş olduğu, davalının araç kiralama işi ile iştigal ettiğinin anlaşıldığı,

buna göre her ne kadar kirala süresinin kısa süreli olduğu anlaşılmakta ise de, yapılan kiralama neticesinde davalının işleten sıfatının kiracıya devrinin kabulü gerekeceği anlaşılmakla, bu davalı yönünden husumet yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ne var ki trafik kaydına güvenerek açılan eldeki davada davacının davanın öncesinde işleten sıfatının kime ait olduğunu bilmesi olanaklı olmadığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Manevi tazminat talebi bakımından yapılan değerlendirmede; Dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme sonucunda, davacının meydana gelen trafik kazasında maluliyet oluşacak şekilde yaralandığı sabit olup, buna göre manevi yönden zarara uğradığının da kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. Davacının ve davalı tarafın meydana gelen kazadaki kusur oranları, yaralanmanın düzeyi tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü gözetildiğinde, manevi tazminat taleplerinin kabulüne, davacı yönünden takdiren 15.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren davalı sürücü ...'dan yasal faizyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.