Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/535 K.2023/823

T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/535 Esas - 2023/823

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/535 Esas

KARAR NO : 2023/823

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak)

DAVA TARİHİ : 31/07/2023

KARAR TARİHİ : 27/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2024

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı bankanın, davalı idarenin düzenlediği 2021 yılı maaş ödemeleri ihalesine geniş çerçeveli bir değerlendirme doğrultusunda teklif sunduğunu ve yapılan ihale sürecinde yaşanan bankalar arasındaki rekabetin ardından en yüksek promosyon teklifini sunduğunu ve ihalenin davacı banka lehine sonuçlandığını, ihale sonucunda üzerinde mutabakat sağlanan protokolün imzalanmasının ardından 14/11/2021-14/11/2024 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde 11/10/2021 tarihli maaş ödeme protokolü imzalandığını,

protokolün promosyon ödemeleri maddesi gereği davacı banka tarafından tüm ödeme yükümlülüklerinin nakden ve defaten yerine getirildiğini, promosyon bedellerinin sözleşme gereği peşin olarak ödendiğini, maaş anlaşması devam ederken davalı idare tarafından 07/09/2022 tarihli yazı ile, taraflar arasında 14/11/2021-14/11/2024 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde imzalanan protokolün promosyon ödemelerine ilişkin maddelerin güncellenerek,

kurum personeline ek promosyon ödemelerinin taleplerinin iletildiğini, ancak söz konusu taleplerin davacı bankanın katıldığı tüm maaş anlaşmaları ihalesinde olduğu gibi davalı kurumun düzenlediği maaş ödemesi ihalesine de geniş çerçeveli bir değerlendirme doğrultusunda teklif sunulduğu, en yüksek promosyon teklifi veren bankanın davacı banka olduğu, davalı kurumca kabul edilerek ihalenin banka lehine sonuçlandığı, ihale sonucunda mutabakat sağlanan protokolün imzalanmasının ardından protokolde belirtilen 3 yıl için yapılacak peşin promosyon ödeme taahhüdünün ilk maaş ödemesinin ardından yerine getirildiği,

yeni göreve başlayacak personel için yapılacak promosyon ödemelerinin de gecikmeksizin yerine getirildiği, protokolün 20.maddesindeki düzenleme gereği davacı bankaca yerine getirilen promosyon ödemesi taahhüdü dışında ilave bir ödeme yapılması talebinde bulunulamayacağının da imza altına alındığı,

madde kapsamında bu aşamada bir revizyon yapılması imkanı bulunmadığı hususunun 27/09/2022 tarihli yazı ile davalı kuruma bildirildiğini, bu bildirime rağmen ve maaş ödemeleri devam ederken davalı tarafından 26/01/2023 tarihinde davacı banka Elmadağ Şubesi'ne tek taraflı olarak feshedildiğini bildirir ihbarnamenin tebliğ edildiğini ve bu tarih itibariyle de maaş ödemelerinin banka aracılığıyla gerçekleştirilemediğini, feshin haksız ve dayanaksız olduğunu, taraflar arasında imzalanan maaş ödeme protokolünün 22.maddesinde belirtilen tazminatın, cezai şart olarak öngörüldüğünden gerek akdin feshi, gerek aynen ifa halinde ödeneceği gibi,

bankanın uğradığı zararın tazmini için talep edilecek meblağlardan indirilemeyeceği ve ayrıca tahsil olunacağı şeklinde belirlendiğini, bu düzenleme kapsamında anlaşma hükümleri dışında farklı bir gerekçe ile protokolün feshedilmesi ve protokoldeki hükümlere aykırı olarak ödemelerin yapılmaması nedeniyle, davalıdan ödenen toplam tutarın iadesinin Elmadağ 1. Noterliği'nden keşide edilen 01/02/2023 tarihli ihtarname ile bildirildiğini,

davalı kurumun ihtarnameye karşın maaş ödemelerini davacı banka aracılığıyla gerçekleştirmediği gibi iade etmesi gereken tutarı da ödemediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.652.154,50 TL tutarındaki cezai şartın protokolün ihlali tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı belediye tarafından maaş anlaşmasına temel teşkil etmek üzere hazırlanan ihale şartnamesinin ilçedeki banka şubelerine gönderildiğini, 22/09/2021 tarihinde elden teslim alındığını, davacının ihale şartnamesine göre ihaleye katılım sağladığını dilekçesinde de kabul ettiğini, ancak kurum ile banka arasında varılan anlaşmaya göre protokol imzalandığını iddia ettiğini, İş Bankası'nın ihale şartnamesinde yer alan hükümlere karşı bir itirazda bulunmadığını, şartnameye itirazda bulunmayarak,

ihaleye katılması ve sonunda anlaşma imzalamasının bu şartnamenin bütün maddelerini kabul ettiği manasına geldiğini, bankanın şartnamenin 7.maddesinde belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Elmadağ Belediye Başkanlığı Merkez Hizmet Binası veya Arsası içerisine ATM kurmadığı,

ilçede de yeterli ATM'si bulunmadığı ve bu durumun personelin mağduriyetine sebep olduğunun tespit edildiğini, ihale şartnamesinin 7.maddesinin yerine getirilmediği bildirilip, yükümlülüğünü yerine getirmesi için 7 günlük süre verildiğini, 10/10/2022 tarihli cevabi yazıda, teklif mektuplarında şartnameyi kabul ettiklerine dair ibare bulunmadığı ve sözleşmede de ATM tahsisine yönelik bir düzenleme olmadığı iddia edilerek talebin kabul edilmediğinin belirtildiğini, yapılan kontroller sonucu yükümlülüklerin halen yerine getirilmemesi üzerine 12/10/2022 tarihli yazı ile banka promosyonu ihale şartnamesi ceza hükümler 2.maddesi hükmü uyarınca,

bankanın yükümlülüğünü yerine getirmesi için %5 oranında cezai şart uygulanmaksızın, ikinci defa 7 gün süre verildiğini, bu ihtarında sonuçsuz kaldığını, şartnamenin cezai hükümler 2.maddesinde 3.defa tekrarı halinde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceğinin ve promosyon bedellerinin geri ödenmeyeceği hükmü uyarınca, davacı bankaya 27/10/2022 tarihinde gönderilen yazı ile üçüncü defa 7 günlük süre verildiğini, verilen süre sonunda yerine getirilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği,

verilen süre içerisinde yükümlülük yerine getirilmediğinden 01/02/2023 tarihinde gönderilen ihtarla sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiğini, feshin haklı olduğunu, öte yandan ülkede yaşanan olağan dışı ekonomik süreç, cezai şart dahil sözleşmenin tek taraflı olarak davacı tarafından hazırlanıp imzalanmak üzere müvekkili idareye ibraz edilmesi hususu ve davacı bankaya müvekkili tarafından düzenli olarak yatırılan maaş ödemesindeki ve buna bağlı bankanın kullanım gücündeki artış dikkate alındığında, davacının cezai şart talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu,

ihale şartnamesinde taahhüt edilen nakit akış miktarının 1.465.432,00 TL olup, sözleşmenin imza tarihinin 2021 yılı Kasım ayı, fesih tarihinin 2023 yılı Ocak ayı olup, aradan geçen 14 ayda davalının davacı bankaya sağladığı nakit akışının taahhüt edilenin 3 katı üzerine çıkıp, 4.608.128,46 TL seviyesine ulaştığını, ihaleye katılan bankalar açısından yükümlülüklerin şartnamede belirtildiğini, açılan davanın haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasında düzenlenen protokolün davalı tarafından haksız olarak feshedildiği iddiasıyla protokolün 22.maddesine dayalı tazminat-cezai şart alacağının tahsili isteğine ilişkindir. Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 01/06/2023 tarihinde tarafların katılımıyla anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır. Deliller toplanıp, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tahkikat safhası tamamlanmıştır.

Dosya kapsamından; davalı Elmadağ Belediye Başkanlığı'nın 21/09/2021 tarihli ekinde bir adet şartname, bir adet banka promosyon ihalesi banka yetkilisi mektubu örneği, bir adet banka promosyon ihale teklif mektubu örneği bulunan yazısını ... ... ...

Şubeleri'ne göndererek 14/11/2021 tarihinde başlayacak olan 274 personelin maaş, ücret, ikramiye ve bütün sosyal hak ödemelerinin yapılacağı bankanın belirlenmesi için istekli bankalardan teklif alınacağı, yazı eki şartnamede de görüleceği üzere personelin maaş, ücret, ikramiye ve bütün sosyal hak ödemeleri için 3 yıl süreli promosyon tutarları belirleneceği, 29/09/2021 tarihine kadar tekliflerin verilmesinin istenildiği, yazı ekindeki Elmadağ Belediye Başkanlığı Banka Promosyon İhale Şartnamesi'nde ihalenin konusunun kurum personeli 274 kişiye ödenecek banka promosyonu olduğu, şartnamenin 7.maddesinde;

anlaşma yapılan bankanın Elmadağ Belediye Başkanlığı Merkez Hizmet Binası içerisine veya arsası içerisine ATM kuracağı, haftanın her günü ve saatinde yeterli miktarda para bulundurmakla yükümlü olduğunun belirtildiği, şartnamenin cezai hükümler kısmının 2.maddesinde anlaşmalı bankanın, yükümlülükleri yerine getirmediği takdirde; bir defa yazılı olarak uyarılacağı, ikinci defa tekrarında sözleşme bedelinin %5'i oranında ceza verileceği, üçüncü defa tekrarında ise sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceği ve bankanın yatırdığı promosyon bedellerinin geri ödenmeyeceğinin belirtildiği,

şartnamenin 13 maddeden, cezai hükümler kısmının 6 maddeden ibaret olduğu, banka promosyon ihalesi teklif mektubu örneğinin incelenmesinde; ihalenin 05/10/2021 Salı günü saat 14.00 olarak belirtildiği ve bu tarihte ihalesi yapılacak olan Elmadağ Belediye Başkanlığı Banka Promosyon işine ait şartnamenin incelendiği, okunduğu ve herhangi bir ayrım ve sınırlama yapmadan bütün koşullarıyla kabul edildiğinin ... belirtildiği anlaşılmıştır.

Davalı kurum ile ihaleye katılan banka şubeleri temsilcileri ile 05/10/2022 tarihinde tutulan tutanakta, 276 çalışanın 3 yıllığına maaş ödemesi karşılığı kişi başı 5.150,00 TL promosyon ödeme teklifi veren davacı bankanın ihaleyi aldığının belirtildiği, davalının 05/10/2021 tarihli komisyon kararında, en uygun teklifi veren davacı bankanın Elmadağ Şubesi'nin maaş ödemesi yapılması hususunun Belediye Başkanı'nın oluruna sunulduğu, 07/12/2021 tarihinde uygun bulunduğu, taraflar arasında 11/10/2021 tarihinde maaş ödeme protokolü-kamu promosyon ödemesi imzalandığı, 20.maddesinde;

kurum personelinin maaş ve diğer ödemelerine 14/11/2021 tarihinden başlamak üzere 3 yıl süreyle 14/11/2024 tarihine kadar aracılık edilmesi kapsamında, kurum personeline kişi başı 5.150,00 TL olmak üzere toplam yaklaşık 1.498.600,00 TL promosyon ödemesinin peşin olarak yapılacağı ...

Kurumun, işbu protokolün 5.maddesinde belirtilen personel sayısında artış olması veya promosyon almayan personel bulunması veya bunlarla sınırlı olmamak üzere başkaca bir neden veya gerekçeyle bankadan ilave bir promosyon ödemesi talebinde bulunmayacağı, 22.maddesinde;

kurumun personele ait toplam maaş ve diğer ödeme tutarlarını ya da bir bölümünü banka aracılığıyla ödemediği takdirde, diğer bir deyişle başka bir banka kanalıyla ya da kendi olanaklarıyla ödemesi halinde, söz konusu durumun meydana geldiği günü takip eden 3 iş günü içinde işbu protokol kapsamında banka tarafından kuruma/kurum personeline ödenen toplam promosyon tutarının tamamını, herhangi bir itiraz ve defi iddiasında bulunmaksızın ve hüküm alınmasına gerek olmaksızın, nakden ve defaten bankaya tazminat olarak ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, toplam 27 maddeden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Davalının, davacı bankaya gönderdiği 07/09/2022 tarihli yazısıyla, maaş promosyonu revize talebinde bulunduğu, 27/09/2022 tarihli cevabi yazıyla protokolün 20.maddesine atıfla revizyon yapılma imkanının bulunmadığının belirtildiği, davalı tarafından davacıya gönderilen 04/10/2022 tarihli yazıyla promosyon ihale şartnamesi yükümlülükleri kapsamında genel şartlar 7.maddesi uyarınca, kurumlarınca bir yıldır yapılan denetimlerde ATM kurma yükümlülüğünün yerine getirilmediği, ilçede yeterli ATM'nin bulunmadığı, 7 gün içerisinde yerine getirilmesi,

aksi takdirde şartnamenin cezai hükümler 2.maddesi uyarınca sözleşme bedelinin %5'i oranında ceza verileceğinin belirtildiği, davacı tarafça 10/10/2022 tarihli cevabi yazıda, bankalarına bırakılan ihale şartnamesinde bankamatik tahsisiyle ilgili maddenin yer almadığı, teklif mektubunda şartnamenin kabul edildiğine dair bir ibarenin olmadığı, protokolde ATM tahsisine dair bir düzenlemenin yer almadığı, bu gerekçelerle cezai yaptırım uygulanmasının söz konusu olamayacağının belirtildiği,

davalı tarafından davacıya gönderilen 12/10/2022 tarihli yazıyla, ihale şartnamesinin sadece 6 madde olarak gönderildiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, şartnamenin herhangi bir sonuca ulaşmadan 6 maddelik sayfayla bitmesinin kabul edilebilir bir durum olmadığı, cezai hükümler 2.madde hükmü uyarınca ikinci defa 7 günlük süre verildiği, üçüncü defa tekrarı halinde sözleşmenin feshedileceği, promosyon bedellerinin geri ödenmeyeceğinin belirtildiği, 27/10/2022 tarihli üçüncü yazıda şartnamenin 7.maddesi gereği yerine getirilmediğinden üçüncü defa 7 günlük süre verildiği,

verilen bu süre sonunda da yerine getirilmemesi halinde cezai hüküm gereği promosyon bedelleri geri ödenmeksizin tek taraflı sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, 01/02/2023 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği hususları sabittir.

Davacı taraf, taraflar arasında düzenlenen maaş ödemesi protokolünün 22.maddesi hükmüne rağmen 3 yıllık süre dolmadan kurum personeline ait toplam ve maaş ve diğer ödeme tutarlarının banka aracılığıyla ödenmediği, sözleşmenin haksız olarak davalı tarafça feshedildiği, protokolün bu hükmü uyarınca promosyon tutarının tamamı oranında cezai şartın tahsili isteğinde bulunmakta, davalı taraf sözleşmenin feshinin haklı olduğu, ihale şartnamesinin 7.maddesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmediği, cezai hükümler başlıklı bölümün 2.maddesi uyarınca, ihtarların yapıldığı ve sonrasında haklı olarak sözleşmenin feshedildiği, promosyon bedellerinin iadesi talebinin yerinde olmadığı savunmasında bulunmaktadır.

Davada uyuşmazlık; davacının, davalıdan, protokolün 22.maddesi uyarınca cezai şart-tazminat talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafından, banka promosyon ihalesi düzenlendiği, ihale için bir adet şartname, bir adet banka promosyon ihalesi banka yetkilisi mektup örneği, bir adet banka promosyon ihale teklif mektubu örneği, içerisinde davacı bankanın da bulunduğu bir kısım bankalara gönderildiği, ihalenin davacı banka üzerinde kaldığı ve taraflar arasında 14/11/2021-14/11/2024 tarihli arasında geçerli olacak şekilde 3 yıllık maaş ödeme protokolü-kamu promosyon ödemesi düzenlendiği,

ihale şartnamesinin 7.maddesinde belediye başkanlığı merkez hizmet binası içerisine veya arsası üzerine banka tarafından ATM kurulması yükümlülüğünün de bulunduğu, ihale teklif mektubunda şartnamenin incelendiği, okunduğu ve bütün koşullarıyla kabul edildiğinin belirtildiği, bu şekliyle davacı bankanın ihale içeriğinden haberdar olduğu, anlaşma protokolünde ATM kurmayla ilgili bir yükümlülük yok ise de, ihale şartnamesinin 7.maddesinde bu durumun açıkça kararlaştırıldığı, davalı tarafından davacıya protokol süreci içerisinde ihale şartnamesinin cezai hükümler kısmının 2.maddesi uyarınca uyarıların yapıldığı,

birinci defa, ikinci defa ve üçüncü defa süre verilerek ATM kurma hususunun belirtildiği, bu hususun davacı banka tarafından yerine getirilmediği, bu kapsamda davalı tarafından sözleşmenin feshinin haklı olduğu ve ihale şartnamesi cezai hükümler başlıklı kısmın 2.maddesi uyarınca promosyon bedellerinin geri ödenmeyeceği açıkça kararlaştırılmış olmakla, haklı fesih kapsamında cezai şart talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla, açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.