Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/799 K.2024/404

...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2023/799

KARAR NO : 2024/404

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak)

DAVA TARİHİ : 19/11/2023

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2024

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Cemre Yem Hammaddeleri Ve Tarım Ürünleri Tic .Ltd. Şti (2050395493) yetkilisi tarafından ciro ile takasa bırakılan 10/02/2018 keşide tarihli Ziraat Bankası Kızıltepe Şubesinden verilen 43.630,00 TL lik keşidecisi Ali Sertkaya olan çekin 42.030,00 TL'sinin karşılıksız olduğunu, takas sistemi kapsamında ödeme yapılmadığını, kaşenin ve ... ... ... Hammadde Ltd. Şti. borçlusunun Sertkaya Tavukçuluk Gıda Tur. Tar. İnş. Taş. San ve Tic. Ltd.

Şti. olduğunu, adam çalıştıranın sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olmadığı için sorumluluğun, kendisinin veya emrinde çalışan yarımcı kişinin kusurlu olup olmamasına bakılmaksızın, kusurdan bağımsız olarak doğduğunu, Borçlar Kanunu'nun BK'nın 55. ( 6098 Sayılı TBK'nın 66. ) maddesinde ayrıca adam çalıştırana sorumluluğunu kaldıracak nitelikte bir kurtuluş kanıtı getirme imkanı tanındığını, maddi tazminatın indirilmesi sebepleri arasında yer alan müterafik kusur kavramından bahsedilmesinin yararlı olacağını, sorumluluk şartları gerçekleştiği takdirde, zarar verenin,

zarar görenin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermek zorunda olduğunu, bu nedenlerle 43.630,00 TL bedelli çekin 08/02/2018 tarihinde TC Ziraat Bankası AŞ Yenişehir ... Girişimci Şubesi'ne ibraz edilip arkasına "İşbu çek 08/02/2018 tarihinde ibraz edilmiştir. Hesap bakiyesi sıfır (0) -TL'dir.42030,00-TL'lik kısmı karşılıksızdır.

Ancak takas sistemi kapsamında ödeme yapılamamıştır." şeklinde kaşe vurulmasından mütevellit yapılan icra takibinin, icra ceza mahkemesi ve istinaf başvurularının, çekin ibraz tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5941 Sayılı Kanunun geçici 3/5 maddesine göre çekin ibrazı geçersiz olduğundan" bu çekle ilgili olarak tüm hukuki yolların taraflarına kapalı olmasını sağlayan T.C. Ziraat Bankası Yenişehir/...

Şubesi ve .... .. ... ... adlı çalışanlarının müterafik kusurları nedeni ile müvekkil şirketin 10/02/2018 tarihinden itibaren tahsil edemediği 43.630,00 TL alacağından mütevellit zararının mahkemelerce hükmedilen alacak veya tazminatların enflasyon karşısında aşırı ölçüde değer kaybettiği başvurularda ölçülülük yönünden mülkiyet hakkının ihlal edildiğine dair Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Volkan KAHIRLI Başvurusu (Başvuru Numarası: 2019/22730) Karar Tarihi: 16/3/2022 kararın da dikkate alınması ile en yüksek ticari faizi ile tazminine ve bu çekin tahsiline yönelik icra,

icra ceza mahkemesi ve istinaf yolundaki yargılama harç masraf ve giderlerinin en yüksek ticari faizi oranında tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Banka vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın "Temel bankacılık U.E.U-4.2.6.3. Çekin Hesabın Bulunduğu Şube Dışındaki Bir Şube Tarafından Ödenmesi" maddesinde çek ödeme işlemlerinde dikkat edilmesi gereken hususlara yer verildiğini, Sertkaya Tavukçuluk Gıda Turizm Tarım İnşaat Sanayi Limited Şirketi tarafından keşide edilen 0173513 seri numaralı 10.02.2018 keşide tarihli 43.630,00 TL tutarlı çekin 16.01.2018 tarihinde Yenişehir ...

Ticaret Şubesine tahsil edilmesi için teslim edildiği ve çekin girişini 16.01.2018 tarihinde yapılarak müvekkil bankanın OPİM'ne gönderildiğini, OPİM tarafından aynı gün girişinin yapıldığı, keşide tarihinin (10.02.2018) hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle müvekkil bankanın takasında 13.02.2018 tarihinde işlem görmek suretiyle karşılıksız şlem yapıldığını, hamilin talebine istinaden çeke ait yasal karşılık bedeli alacaklı hesabına aktarıldığını, Anahtar ekran üzerinde de ilgili çekin keşide tarihi 10.02.2018 tarihi, ibraz tarihinin ve işlem yapılan tarihin 13.02.2018 olduğu,

çek durum kodunun Karşılıksız olduğu banka kayıtları ile ispatlanacağını, Yenişehir ... Girimci Şubesi Temel Bankacılık U.E.U "4.2.6.5.4.2.

Takasa Çek Gönderme İşlemleri" maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda Banka mevzuata uygun işlem yaptığını, şube sadece takasa aracılık görevi ifa ettiği ve görev gereği vekaleten müvekkili Bankanın Kızıltepe/Mardin Şubesi'nin talimatını yerine getirdiğini, çekin arkasına keşide tarihi hafta sonu olması dolayısı ile işlem tarihi olan 13.02.2018 yerine sehven 08.02.2018 yazıldığını, dava dilekçesinde,

"çekin ibrazı geçersiz olduğundan" bu çekle ilgili olarak tüm hukuki yolların davacıya kapalı olması nedeni ile çek tutarının müvekkili bankadan talep edildiği görülse de bahse konu hatanın sehven yapıldığı banka kayıtlarından ispat edileceğini, ayrıca, karşılıksızdan dolayı müvekkili banka sorumluluğu olan yasal yükümlülük bedelinin ilgili tarihte ödendiğini, müvekkil bankanın sorumluluğu olmadığı bir hususta çek bedelinin talep edilmesi tamamen hukuka aykırı olduğunu, sehven yapılan tarih hatasının müvekkili banka tarafından düzeltilebileceğinin davacıya bildirildiğini,

sehven yapılan tarih hatasının müvekkili bankaca düzeltilmesi halinde ise hamilin, çek keşidecisine karşı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapabileceği aşikar olduğunu, savunarak res'en araştırılacak nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacının üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı bankaya vade tarihinde tahsil için ibraz edilen çekin, davalı banka tarafından ibraz tarihinin keşide tarihinden evvel ibraz edilmişcesine derc edildiği iddiasına dayalı olarak tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre; davaya konu çek üzerinde belirtilen 08.02.2018 tarihi, çekin karşılıksız işlemi gördüğü, tarih olan 13.02.2018 tarihi olarak düzeltilmesi mümkün olduğu halde davacının davalı bankaya talepte bulunduğuna dair bir belge bulunmadığı, davacının davaya konu çek için çek borçlusu hakkında başlattığı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe, takip borçlusunun/çek keşidecisinin herhangi bir itirazının olmadığı,

davacının davalı bankadan tazminat talebinde bulunabileceği sonucuna varılması durumunda ise de, davacının çek keşidecisi hakkında başlattığı takibin tamamen semeresiz kaldığına başka bir deyişle zararın doğmuş olması şartının gerçekleştiğine, dair dava dosyasında mevcut bir belge bulunmadığından, davacının davalı bankadan talepte bulunabilmesi için gereken zararın doğmuş olması şartının gerçekleşmediği, hususları gözetildiğinde, davacının davalı bankadan herhangi bir talep hakkına sahip olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Çek bedelinin, davalı bankadan tahsiline karar verilebilmesi için davalı bankanın kusuru sonucu çek bedelinin asıl borçludan tahsilinin olanaksız hale gelmiş olması, bu nedenle davacının zararının doğması gerekmektedir.

Bu durumda öncelikle davacının ticari ilişkide bulunduğu çek keşidecisi şirkete karşı temel ilişkiye dayalı olarak dava veya takip yoluna gitmek suretiyle alacağını tahsile çalışması, yapılan takip veya açılan dava sonucu davacının alacağını tahsil edememesi halinde bu kez davalı banka aleyhine dava açma hakkının doğacak olması karşısında, bu husus yerine getirilmeden banka aleyhine açılan işbu davada, davacının bankadan talepte bulunabilmesi için gereken zararın doğmuş olması şartı henüz gerçekleşmediği, davalının eylemi ile zarar arasında uygun illiyet bağının davacı tarafından hukuken geçerli ve yeterli delillerle ispat edilemediği,

davalı bankanın kayıtlarında çekin ibraz tarihi bulunmakla birlikte çekin ibrazı tarihinde çekin karşılıksız olduğu, ibraz tarihin düzeltilmesi mümkün olmasına rağmen davacının bu yönde bir girişiminin bulunmadığı, davacının zararını keşide edenden talep edebileceği görülmekle davanın reddine karar karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.